Đền Hàn Sơn – Điểm đến tâm linh giữa vùng non nước hữu tình

Nằm bên dòng sông Mã thơ mộng, đền Hàn Sơn đã trải qua hơn 500 năm tồn tại. Ngôi đền không chỉ gắn với những truyền thuyết linh thiêng trong tín ngưỡng thờ Mẫu mà còn lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc.

Đền Hàn Sơn, điểm đến tâm linh của xứ Thanh

Đền Hàn Sơn (hay còn gọi là đền Mẫu Đệ tam hoặc Đệ tam Thoải phủ) tọa lạc tại xã Tống Sơn, cách trung tâm Thanh Hóa khoảng 30 km. Tương truyền, vào năm Hồng Đức dưới thời vua Lê Thánh Tông năm 1470, Thái úy Lê Thọ Vực trấn ải ngã ba sông Mã, nơi “rừng thiêng nước độc”. Đêm hôm ấy, danh tướng đã mơ thấy một người con gái trên mây giáng xuống ngã Ba Bông, rẽ nước bước lên kiệu võng mà nói rằng: “Hãy lui quân về Nhị Sơn hạ thủy mà vây hãm, lên núi Thạch Bàn mà cầu Mẫu Thoải tất ứng linh”. Theo lời, danh tướng dẫn quân xuôi về Chí Thủy (Thác Hàn Sơn bây giờ) dâng lễ cầu Mẫu rồi bố trí quân binh mai phục. Nhờ làm theo lời chỉ dẫn, quân ta đã giành thắng lợi. Người con gái ngồi trên kiệu võng về báo mộng cho tướng quân Lê Thọ Vực đêm hôm ấy là con gái Ngọc Hoàng thượng đế, nay gọi là Cô Ba hoặc Cô Bơ Thoải đền Ba Bông. Còn người phù trợ cho tướng quân phá giặc được cho là “Đệ Tam Thủy Tiên Thánh Mẫu Bạch Ngọc Hồ Trung Xích Thủy Tân Xích Lân Long Nữ” hay còn gọi là Mẫu Đệ Tam, Mẫu Thoải hay Mẫu Hàn Sơn.

Đền Hàn Sơn gắn với những truyền thuyết linh thiêng trong tín ngưỡng thờ Mẫu

Để đáp lại ân đức của các thánh thần, tướng Lê Thọ Vực tâu lên vua cho lập đền thờ Cô Ba ở bãi bồi ven ngã Ba Bông hiện nay; đền thờ thánh Mẫu đệ tam ở non cao Thạch Bàn thác Hàn Chí Thủy. Nhớ ơn công đức của tướng Lê Thọ Vực, Nhân dân lập đền thờ tướng quân ngay phía dưới trước đền Mẫu.

Bao quanh đền là cảnh sắc núi non, sông nước yên bình, mang vẻ đẹp tựa một bức tranh thủy mặc.

Đền được xây dựng trên vùng đất nơi núi non và sông nước hòa quyện tạo nên khung cảnh đẹp như một bức tranh thủy mặc. Chính cảnh sắc thiên nhiên kỳ thú ấy đã góp phần làm nên vẻ đẹp riêng có của đền Hàn Sơn, khiến du khách khi đến đây đều cảm nhận được sự thanh tịnh, linh thiêng và bình yên.

Dù được trùng tu khang trang, ngôi đền vẫn giữ được vẻ cổ kính xưa

Trải qua hơn nửa thiên niên kỷ tồn tại, đền Hàn Sơn từng chịu nhiều tác động của thời gian và biến cố lịch sử. Có những giai đoạn ngôi đền bị xuống cấp nghiêm trọng, thậm chí gần như bị phá hủy hoàn toàn. Tuy nhiên, với sự quan tâm của các cấp chính quyền và sự đóng góp của Nhân dân, đền Hàn Sơn đã được đầu tư xây dựng khang trang, bề thế hơn nhưng vẫn giữ được nét cổ kính vốn có.

Đông đảo du khách thập phương về dự lễ hội đền Hàn Sơn.

Hằng năm, đặc biệt vào dịp lễ hội tháng 6 âm lịch, đông đảo nhân dân và du khách thập phương lại tìm về dâng hương, cầu bình an, tham gia các hoạt động văn hóa truyền thống và chiêm ngưỡng vẻ đẹp của vùng đất linh thiêng bên dòng sông Mã.

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đền Hàn Sơn không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng mà còn là địa chỉ văn hóa tâm linh quan trọng, góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc của xứ Thanh qua nhiều thế hệ.

Việt Hòa