Con chỉ sợ làm bố mẹ thất vọng...!

Mỗi mùa thi đến, áp lực điểm số và kỳ vọng vào trường điểm lại đè nặng lên vai nhiều học sinh. Không ít em rơi vào trạng thái lo âu, mệt mỏi, thậm chí kiệt là sức. Đằng sau sự căng thẳng ấy là nỗi niềm khó nói thành lời, con chỉ sợ làm bố mẹ thất vọng...!

Áp lực mùa thi. Ảnh minh họa (Nguồn Internet).

Minh 15 tuổi, là con trai thứ hai trong một gia đình sinh sống tại khu đô thị sang trọng, hiện đại bậc nhất Thanh Hóa. Bố mẹ luôn dành nhiều kỳ vọng cho việc học của các con. Trong gia đình, anh trai của Minh từ lâu đã trở thành niềm tự hào khi từng là học sinh trường chuyên và hiện là sinh viên tiêu biểu một trường đại học danh tiếng tại Hà Nội.

Những câu chuyện về thành tích của anh thường xuyên xuất hiện trong các bữa cơm gia đình, trong lời khen của họ hàng và trong ánh mắt tự hào của bố mẹ. Cũng từ đó, Minh lớn lên với khuôn mẫu vô hình rằng phải giỏi như anh.

Bố mẹ chưa từng quát mắng hay ép buộc gay gắt nhưng những câu nói quen thuộc: Cố gắng như anh con! Anh làm được thì em cũng làm được! dần trở thành áp lực đè nặng lên cậu bé tuổi mới lớn. Minh luôn tự nhủ mình không được phép thua kém, càng không thể làm bố mẹ thất vọng.

Để theo kịp kỳ vọng ấy, lịch học của Minh gần như kín mít suốt cả tuần. Ban ngày học ở trường, buổi tối học thêm các môn chính, cuối tuần tiếp tục ôn luyện và kiểm tra thử. Nhiều hôm em trở về nhà khi phố đã lên đèn, ăn vội bữa tối rồi lại cặm cụi bên bàn học đến khuya.

Căn phòng của Minh lúc nào cũng đầy sách vở, đề cương và những giấy ghi chú dán kín góc học tập. Điện thoại bị giới hạn thời gian sử dụng, những buổi đi chơi với bạn bè ngày càng ít dần. Áp lực kéo dài khiến cậu bé nhiều lần rơi vào trạng thái mệt mỏi nhưng vẫn không dám than phiền.

Ở tuổi 15, khi nhiều bạn bè vẫn vô tư với những thú vui học trò, Minh đã quen với cảm giác luôn phải chạy đua cùng kỳ vọng. Em hiểu bố mẹ yêu thương mình, nhưng đôi khi chính tình yêu ấy, đặt quá nhiều kỳ vọng, lại vô tình khiến em cảm thấy ngột ngạt. Phía sau vẻ ngoài của một cậu học sinh ngoan ngoãn, chăm chỉ là nỗi lo thường trực, nếu không đạt được như anh trai, liệu em có khiến bố mẹ thất vọng!

Thực tế hiện nay, trường hợp như câu chuyện của Minh không ít. Đằng sau những bảng điểm đẹp, những lớp học thêm kín lịch hay vẻ ngoài chăm chỉ của nhiều học sinh là áp lực âm thầm mà không phải cha mẹ nào cũng nhận ra. Nhiều đứa trẻ lớn lên trong sự yêu thương và kỳ vọng của gia đình nhưng cũng chính từ đó, các em dần mang theo tâm lý phải luôn cố gắng để được công nhận, để không thua kém bạn bè, anh chị em, hay để đáp lại niềm tin của cha mẹ. Khi thành tích trở thành thước đo quen thuộc trong các cuộc trò chuyện, áp lực học tập vô tình lại trở thành gánh nặng tâm lý kéo dài.

Điều đáng nói là phần lớn học sinh đều không phản kháng. Các em chọn cách im lặng, tự ép mình phải cố gắng nhiều hơn, giấu đi sự mệt mỏi vì sợ bị cho là yếu đuối hoặc thiếu nỗ lực. Có em vẫn cười nói bình thường, vẫn đi học đều đặn nhưng bên trong lại luôn sống trong trạng thái căng thẳng và bất an. Nguy hiểm hơn, có những em căng thẳng kéo dài dẫn đến mất ngủ, đau đầu, chán ăn, dễ cáu gắt thậm chí là trầm cảm, tự làm đau chính mình.

Theo các chuyên gia tâm lý, áp lực vừa phải có thể tạo động lực học tập. Tuy nhiên, khi áp lực kéo dài và vượt quá khả năng chịu đựng, học sinh dễ rơi vào trạng thái kiệt sức tinh thần. Trong nhiều trường hợp, phụ huynh không nhận ra con đang gặp vấn đề vì nghĩ rằng căng thẳng mùa thi là điều bình thường. Thiếu lắng nghe, thiếu thấu hiểu khiến khoảng cách giữa cha mẹ và con cái ngày càng lớn.

Trong giai đoạn nước rút, đầy căng thẳng, điều mà các em cần nhất là sự đồng hành và thấu hiểu từ gia đình. Phụ huynh nên tạo cho con môi trường học tập cân bằng, tránh so sánh con với bạn bè hoặc anh chị em trong nhà. Cha mẹ cũng cần học cách lắng nghe để hiểu rằng phía sau sự im lặng của con có thể là rất nhiều lo âu chưa thể nói thành lời.

Về phía nhà trường, bên cạnh việc nâng cao chất lượng dạy học, cần chú trọng đến hoạt động tư vấn tâm lý học đường, giúp học sinh có kỹ năng quản lý cảm xúc và giải tỏa áp lực trước các kỳ thi quan trọng.

Những kỳ thi rồi sẽ qua nhưng những tổn thương tâm lý nếu không được quan tâm đúng mức có thể để lại ảnh hưởng lâu dài. Với nhiều học sinh, điều các em mong muốn đôi khi không phải là trở thành người giỏi nhất mà đơn giản chỉ là được cha mẹ yêu thương, thấu hiểu ngay cả khi kết quả chưa như kỳ vọng.

Khánh Phượng