[E-Magazine] Sắc màu mới trên Son - Bá - Mười

Son - Bá - Mười là tên gọi chung của ba bản người Thái: Son, Bá và Mười thuộc xã Cổ Lũng – từng được biết đến là vùng còn nhiều khó khăn. Gần 200 hộ dân nơi đây bao đời gắn bó với nương rẫy, cuộc sống phụ thuộc chủ yếu vào sản xuất nhỏ lẻ, tự cung, tự cấp. Có lẽ vì thế cái nghèo từng kéo dài theo năm tháng như hòa vào nhịp sống chậm rãi của miền sơn cước.

Thế nhưng hôm nay khi trở lại vùng đất này, điều khiến chúng ta cảm nhận rõ rệt là sự thay da đổi thịt của bản làng. Những ngôi nhà xây khang trang dần thay thế mái nhà tạm bợ trước kia, xen giữa những nếp nhà sàn truyền thống. Không gian thôn bản sạch sẽ, gọn gàng hơn. Đời sống vật chất và tinh thần của người dân đã có những bước tiến đáng kể.

Sự chuyển mình ấy không diễn ra một cách bất ngời, càng không phô trương mà đó là cả một hành trình bền bỉ của người dân nơi đây. Trong từng ánh mắt, nụ cười, tôi nhận ra một nguồn sinh khí mới. Người dân không còn chỉ quanh quẩn với việc mưu sinh qua ngày, mà đã chủ động tìm hướng phát triển sinh kế lâu dài. Nhiều mô hình kinh tế mới được hình thành; những giống cây, con có giá trị cao dần thay thế cách canh tác cũ. Từng bước, bà con xây dựng vùng sản xuất tập trung, tạo thêm việc làm và nguồn thu nhập ổn định, hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống ngay trên chính mảnh đất quê hương.

Nếu trước kia, hoạt động nông nghiệp chủ yếu mang tính manh mún, sản phẩm làm ra chỉ phục vụ nhu cầu trong gia đình, thì nay bức tranh ấy đã đổi khác. Khi giao thông thuận lợi hơn và thông tin thị trường được cập nhật kịp thời, người dân mạnh dạn cơ cấu lại sản xuất. Họ chú trọng áp dụng kỹ thuật mới, tìm kiếm đầu ra bền vững và từng bước liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Điều đáng quý là sự thay đổi không chỉ nằm ở cây trồng, vật nuôi, mà ở chính cách nghĩ. Từ tâm lý sản xuất cầm chừng, người dân đã chuyển sang hướng làm ăn có tính toán, coi nông nghiệp là kinh tế hàng hóa chứ không đơn thuần là sinh kế. Chính bước chuyển trong nhận thức ấy đã tạo nền tảng vững chắc để Son - Bá - Mười dần thoát khỏi vòng luẩn quẩn của khó khăn, mở ra chặng đường phát triển bền vững hơn cho tương lai.

Giữa bức tranh đổi thay ấy, trong không gian của núi đồi xanh biếc những chùm cam vàng óng đang vào độ thu hoạch của gia đình chị Ngân Thị Luật, bản Son không chỉ tô điểm cho vùng đất mà còn mang lại sinh kế bền vững là một minh chứng rõ nét.

Trước đây, gia đình chị chỉ trồng hoa màu truyền thống, thu nhập không cao. Nhìn đất đồi rộng nhưng giá trị kinh tế thấp, chị trăn trở tìm hướng đi mới. Quyết định chuyển sang trồng cam canh và cam lòng vàng khi đó là một lựa chọn táo bạo.

Người thân lo lắng, bởi vùng đất này chưa từng có mô hình trồng cam quy mô lớn. Rủi ro là điều ai cũng nghĩ tới. Nhưng chị tin rằng, nếu chọn đúng giống cây phù hợp và kiên trì chăm sóc, đất sẽ không phụ công người. Những ngày đầu cải tạo đất, học kỹ thuật, chăm bón từng gốc cam là cả một hành trình đầy thử thách. Và rồi, những mùa quả chín đầu tiên đã mang lại niềm vui. Đến nay, vườn cam đã mang lại cho gia đình chị nguồn thu ổn định và ngày càng khởi sắc. Nhưng điều đọng lại không chỉ nằm ở giá trị kinh tế, mà đó còn là thành quả của sự kiên trì và niềm tin bền bỉ chỉ cần dám nghĩ, dám làm cuộc sống nhất định sẽ tốt lên từng ngày.

Chị Ngân Thị Luật, bản Son, xã Cổ Lũng, tỉnh Thanh Hóa cho biết: Khi 2 vợ chồng chị chuyển sang mô hình trồng cam, người thân khá lo lắng vì vùng đất này chưa có ai trồng cam, sợ trồng rủi do sẽ cao, và sợ đầu ra không ổn đinh. Tuy nhiên qua thực tế thấy cây phát triển tốt, thu nhập so với các cây trồng khác cao hơn. Hiện nay, mỗi năm gia đình chị thu về khoảng 250 triệu đồng. Sắp tới, không chỉ trồng cam để bán, vợ chồng chị còn dự định mở rộng thêm và đầu tư làm nơi du khách có thể đến du lịch trải nghiệm ngay tại vườn.

Không chỉ dừng lại ở nông nghiệp, Son - Bá - Mười còn sở hữu vẻ đẹp mộc mạc, nguyên sơ mà thiên nhiên ưu ái ban tặng. Núi non trùng điệp, không khí trong lành, bản làng yên bình – tất cả đang trở thành nguồn lực quý giá để địa phương từng bước khai thác và phát triển du lịch cộng đồng như một hướng đi giàu tiềm năng.

Du khách tìm đến Son - Bá - Mười bởi sự giản dị và bình yên hiếm có, để tạm rời xa nhịp sống ồn ào nơi phố thị. Họ được hòa mình vào thiên nhiên trong lành, được ngắm nhìn hoa lá, cỏ cây, được nghe tiếng gió qua triền núi và cảm nhận nhịp sống chậm rãi của bản làng. Không chỉ vậy, du khách còn có cơ hội tìm hiểu văn hóa truyền thống của đồng bào Thái, thưởng thức ẩm thực địa phương, trải nghiệm sinh hoạt thường ngày cùng người dân. Chính sự chân thành, mộc mạc ấy đã tạo nên sức hút riêng, khiến mỗi chuyến đi trở thành một hành trình đáng nhớ.

Khu du lịch cộng đồng Son Bá Mười Ecolodge, với diện tích hơn 2.000m2, 12 phòng ngủ khép kín và một nhà sàn cộng đồng, là một trong những mô hình du lịch đầu tiên tại đây. Đi vào hoạt động năm 2023, Son Bá Mười Ecolodge với lối thiết kế hướng về thiên nhiên, tôn trọng cảnh quan và gìn giữ giá trị văn hóa người Thái, khu du lịch phát triển theo xu hướng du lịch xanh, gắn lợi ích doanh nghiệp với cộng đồng.

Du khách đến không chỉ để nghỉ dưỡng, mà để trải nghiệm đời sống bản địa, thưởng thức ẩm thực truyền thống, cảm nhận sự chân thành, mộc mạc của người dân vùng cao. Với điểm nhấn riêng biệt ấy, du lịch ở Son - Bá - Mười vì thế không đơn thuần là dịch vụ mà còn là sự kết nối – giữa thiên nhiên và con người, giữa truyền thống và hiện đại, giữa bảo tồn và phát triển.

Anh Bùi Văn Doanh, quản lý khu nghỉ dưỡng Son Bá Mười Ecolodge, xã Cổ Lũng, tỉnh Thanh Hóa cho biết: Khi đầu tư vào đâu trước tiên chúng tôi phát triển theo hướng du lịch xanh, gắn với bảo tồn văn hóa của người dân nơi đây. Ngoài việc phát triển du lịch công đồng tại địa phương chúng tôi còn gắn kết với người dân nơi đây thông qua các mô hình du lịch trải nghiệm, tạo thêm các điểm đến cho du khách, đồng thời tạo việc làm và tăng thu nhập cho người dân nơi đây. Với sự nỗ lực của đơn vị chúng tôi, tin rằng trong thời gian tới du lịch Son Bá Mười sẽ là điểm đến hấp dẫn du khách, tuy không ồn ào nhưng đủ sâu lắng.

Từng là vùng đất còn nhiều gian khó, Son - Bá - Mười hôm nay đang khoác lên mình những gam màu tươi sáng. Đó là gam màu của những con đường mới mở. Gam màu của vườn cây trĩu quả. Gam màu của những homestay hiện đại đón khách phương xa. Khi những sắc màu tươi sáng dẫn lối niềm tin vào sự bứt phá mạnh mẽ của vùng sơn cước này trong thời gian tới sẽ sớm trở thành hiện thực. Và khi đó, không chỉ có sự quan tâm hỗ trợ kịp thời của tỉnh và trung ương mà còn có sự quyết tâm của mỗi gia đình để Son - Bá - Mười tiếp tục phát triển bền vững.

Ông Bùi Văn Phấn, Bí thư Chi bộ bản Son, xã Cổ Lũng, tỉnh Thanh Hóa cho biết: Các bản Son - Bá - Mười trong khoảng 4 năm trở lại đây đã có sự đổi thay mạnh mẽ, các mô hình kinh tế ngày càng phát triển hiệu quả. Thu nhập của người dân cũng nâng lên, đặc biệt phát triển du lịch cộng đồng giúp chúng tôi không chỉ có thêm thu nhập mà còn bảo tồn được văn hóa. Mong muốn trong thời gian tới, các khu du lịch cộng đồng tiếp tục phát triển, địa phương quảng bá nhiều hơn nữa để du khách đến đây tham quan.

Son - Bá - Mười hôm nay không chỉ đổi thay ở cảnh quan, mà ở sự chuyển mình trong tư duy và niềm tin của con người. Và khi niềm tin đã được thắp lên, vùng cao ấy sẽ không còn là nơi ở phía sau của hành trình phát triển – mà sẽ trở thành điểm sáng giữa đại ngàn.

Nội dung: Phương Chính - Xuân Dần

Ảnh: NDS

Đồ họa: Mai Hương