Gieo mầm yêu thương từ những mùa xuân tuổi thơ

Trong những năm gần đây, cùng với sự thay đổi của đời sống đô thị, không ít phụ huynh băn khoăn trước câu hỏi: làm sao để con trẻ hiểu và yêu Tết trọn vẹn, thay vì chỉ biết đến quà cáp, lì xì và những buổi liên hoan? Từ thực tế đó, nhiều gia đình, trường học, trung tâm kỹ năng sống đã chủ động tổ chức cho trẻ trải nghiệm đón xuân, đón Tết theo cách truyền thống – bắt đầu từ những điều giản dị nhất.

Gieo mầm yêu thương cho trẻ từ những trải nghiệm gần gũi về Tết

Một buổi chiều cuối năm, các bạn nhỏ tại trung tâm đào tạo kỹ năng Vietskill Thanh Hóa đã được trải nghiệm những điều thật gần gũi, giản dị nhưng vô cùng ý nghĩa. Các em ngồi quây quần gói bánh chưng cùng ông bà, được hướng dẫn rửa, lau lá dong, vo nếp, xếp đậu, đặt thịt vào khuôn bánh. Dù đôi tay còn lóng ngóng, chiếc bánh chưa vuông vức, nhưng quá trình ấy giúp trẻ hiểu rằng để có một chiếc bánh chưng đặt lên bàn thờ ngày Tết là cả sự chuẩn bị công phu, kiên nhẫn và bằng tất cả tấm lòng hiếu kính với tổ tiên.

Gói bánh chưng là trải nghiệm ý nghĩa dành cho các bạn nhỏ

Khoảnh khắc ngồi canh nồi bánh chưng bên bếp củi cũng trở thành “lớp học” đặc biệt. Trong ánh lửa bập bùng, tiếng kêu lách tách của củi khô... trẻ được nghe ông bà kể chuyện về những mùa xuân xưa, về Tết xưa, những năm tháng khi gia đình, đất nước còn nhiều khó khăn nhưng vẫn ấm áp tình thân. Không khí ấy tạo ra sự kết nối liên thế hệ – điều đang dần thưa vắng trong nhịp sống hiện đại. Theo các nghiên cứu về giáo dục, những câu chuyện gia đình có tác dụng nuôi dưỡng cảm xúc và hình thành ý thức về cội nguồn cho trẻ nhỏ.

Lớp học đặc biệt” bên cạnh nồi bánh chưng dạy cho trẻ về tình thân gia đình, về sự gắn kết

Những trò chơi dân gian cũng là một nét văn hoá đẹp trong ngày Tết. Ẩn sau những viên sỏi nhỏ của ô ăn quan, sau sợi dây thừng của trò kéo co hay những bước chạy vòng quanh sân là cả một không gian văn hóa được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Khi trẻ ngồi xuống nền đất, cùng bạn bè nhặt từng viên sỏi để đếm, để chơi... đó không chỉ là cách tính toán hơn – thua, mà là cách các em chạm vào ký ức làng quê, học cách chờ lượt, học cách nhường nhịn và tôn trọng luật chơi. Giá trị sâu xa của những trò chơi ấy nằm ở chỗ chúng tạo ra sự gắn kết. Không màn hình, không tai nghe, không khoảng cách vô hình giữa người với người, chỉ có tiếng cười, tiếng gọi nhau í ới và sự tương tác trực tiếp. Trong không gian ấy, trẻ hiểu thế nào là đồng đội, là chia sẻ, là niềm vui giản dị khi được cùng nhau tham gia một điều chung.

Những trò chơi dân gian chính là giá trị văn hóa truyền thống

Tình yêu với trò chơi dân gian vì thế không chỉ là sự thích thú nhất thời, mà là cảm xúc gắn bó với một phần ký ức văn hóa. Khi được nuôi dưỡng từ nhỏ, tình yêu ấy sẽ giúp trẻ lớn lên mà không quên những giá trị truyền thống – nơi sự hồn nhiên, chân thật và tình người luôn được đặt ở vị trí trung tâm.

Tết đến, xuân về, những bản nhạc về mùa xuân luôn xuất hiện ở khắp nơi. Các hoạt động văn nghệ hát các ca khúc về quê hương, đất nước, về mùa xuân cũng được các nhà trường, trung tâm kỹ năng sống thực hiện để mang đến những trải nghiệm thiết thực, ý nghĩa cho trẻ nhỏ. Việc mạnh dạn đứng trước tập thể, đừng trước máy quay phim, cất lên tiếng hát hay những nét diễn tuy còn có chút vụng về, lóng ngóng cũng giúp trẻ rèn sự tự tin và khả năng biểu đạt cảm xúc. Nhiều phụ huynh cho rằng, chính sự hồn nhiên ấy mới là điều quan trọng, bởi âm nhạc trong trường hợp này không nhằm biểu diễn, mà là phương tiện nuôi dưỡng tâm hồn.

Các hoạt động văn nghệ là những trải nghiệm thiết thực, ý nghĩa với trẻ

Ở góc độ giáo dục, những trải nghiệm đón Tết tại quê nhà mang ý nghĩa sâu xa hơn một hoạt động ngoại khóa. Khi trẻ trực tiếp tham gia chuẩn bị Tết, các em được “chạm” vào truyền thống thay vì chỉ nghe kể. Quá trình đó hình thành ý thức trân trọng lao động, hiểu giá trị của sự sum vầy và tinh thần sẻ chia. Tình yêu quê hương vì thế không đến từ những khái niệm trừu tượng, mà bắt nguồn từ ký ức cụ thể: mùi khói bếp, màu xanh của chiếc bánh chưng, tiếng cười trong sân nhà, hay bữa cơm tất niên đông đủ.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, trẻ em có cơ hội tiếp cận nhiều nền văn hóa khác nhau. Tuy nhiên, việc giữ gìn và truyền lại những giá trị truyền thống vẫn đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng bản sắc cá nhân. Những ký ức tuổi thơ gắn với gia đình và quê hương thường có sức ảnh hưởng lâu dài đến nhân cách và lựa chọn sống của mỗi người.

Những trải nghiệm về xuân, về Tết sẽ vun đắp thêm tình yêu quê hương, gia đình trong tâm hồn con trẻ

Thực tế cho thấy, những hoạt động trải nghiệm Tết không đòi hỏi chi phí lớn hay hình thức cầu kỳ. Điều cốt lõi nằm ở sự tham gia thực chất của trẻ và sự đồng hành của người lớn. Khi cha mẹ cùng con gói bánh, khi ông bà kể chuyện, khi thầy cô tạo không gian cho học sinh chơi trò dân gian và hát về mùa xuân, đó chính là cách gieo những hạt mầm yêu thương một cách bền bỉ.

Giáo dục không chỉ là truyền đạt kiến thức, mà còn là nuôi dưỡng cảm xúc và hình thành giá trị sống. Từ những mùa xuân tuổi thơ giản dị, trẻ học cách yêu gia đình, trân trọng quê hương và gìn giữ truyền thống. Và chính từ những điều nhỏ bé, gần gũi ấy, nền tảng nhân cách và những “mầm yêu thương” sẽ được vun đắp – lặng lẽ nhưng vững bền theo năm tháng.

Lương Trang