HLV Nguyễn Công Hà - Người thầy đứng sau thành công của các vận động viên vật, judo

Trong hành trình phát triển của môn Judo và Vật tại Thanh Hóa, tên tuổi của huấn luyện viên Nguyễn Công Hà luôn được nhắc đến với niềm tự hào và kính trọng. Những ngày đầu gian nan của ông cùng thể thao thành tích cao hiện tại vẫn đang truyền cảm hứng cho bao thế hệ võ sinh Judo và Vật và cống hiến không ngừng nghỉ cho bộ môn này tại quê hương.

Ngược dòng thời gian về năm 2005, khi ấy ông Nguyễn Công Hà đang là chuyên viên phòng thể thao thành tích cao của Sở Thể dục Thể thao Thanh Hóa bắt đầu tham gia vào công tác huấn luyện bộ môn Võ - vật cùng người tiền bối Vũ Anh Sơn - người thầy huyền thoại của các môn võ thuật Thanh Hóa.

Ông Hà tham gia công tác huấn luyện khi đã đạt được nhiều vinh quang trong sự nghiệp vận động viên. Ông là đô vật kiện tướng đầu tiên của Thanh Hóa, từng đạt nhiều tấm huy chương danh giá ở nhiều đấu trường. Từ chỗ là người trực tiếp tranh tài, ông chuyển sang vai trò người thầy đứng sau thành công của các vận động viên. Nhớ lại thời điểm đó, môn Vật - Judo đang còn nhiều khó khăn nhưng ông vẫn quyết tâm nhận nhiệm vụ để có điều kiện tiếp tục cống hiến tài năng, kinh nghiệm cho các thế hệ vận động viên kế cận.

Một năm sau, khi Vật - Judo tách khỏi Võ vật thành bộ môn riêng, ông Nguyễn Công Hà gánh trọng trách làm Trưởng bộ môn. Có thể nói, nếu như ông Vũ Anh Sơn là người gây dựng, đặt những viên gạch đầu tiên cho Vật – Judo thì ông Nguyễn Công Hà là người đã giành tất cả nghị lực, tâm huyết viết tiếp hành trình của người gây dựng nó với sự trăn trở và tâm huyết, trách nhiệm và khát vọng cao; mở ra thành công cho Vật - Judo sau này.

Những ngày đầu gây dựng bộ môn Vật - Judo thành tích cao với ông và các vận động viên khi ấy là quãng thời gian đầy gian nan, khi mọi thứ gần như bắt đầu từ con số không. Phong trào lúc ấy còn non trẻ, số lượng vận động viên ít ỏi, việc tuyển chọn chủ yếu dựa vào sự phát hiện từ các giải phong trào hoặc qua giới thiệu. Trước thực tế đó, ông cùng các huấn luyện viên không chỉ đóng vai trò chuyên môn mà còn như những người anh, người chị, thậm chí là cha mẹ thứ hai của các vận động viên. Họ kiên nhẫn uốn nắn từng động tác, động viên tinh thần và tạo dựng niềm tin cho các em vào con đường mình đã chọn.

“Lúc ấy cơ sở vật chất trang thiết bị còn rất thiếu thốn, chưa có phòng tập tách biệt, thảm riêng cho từng môn chưa có, chế độ dinh dưỡng, lương thưởng đang rất thấp. Hàng ngày các vận động viên phải căn ke thời gian để tập luyện chung với nhiều môn khác. Việc rèn thể lực cũng muôn vàn khó khăn, các vận động viên phải tập chạy ngoài đường đá, đường bê tông, sang bộ môn cử tạ nhờ tạ tập. Vật - Judo lại vừa tách ra từ bộ môn võ vật nên chỉ có gần 20 vận động viên, trong số đó hiện chỉ có 1-2 VĐV đạt thành tích tốt, số còn lại đã lớn tuổi, đặt ra vấn đề gây dựng lại lực lượng từ đầu”, Cựu huấn luyện viên Nguyễn Công Hà chia sẻ.

Với các môn võ đối kháng đòi hỏi thể lực cực lớn như Vật và Judo, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, trong những ngày đầu gây dựng, khẩu phần ăn của các VĐV đôi khi chỉ dừng lại ở mức “ăn no” chứ chưa dám mơ đến “ăn chất”.

Với cựu võ sĩ Judo Bùi Thị Hòa, hiện tại là HLV trưởng đội tuyển Judo, những ngày tháng vất vả ấy vẫn nguyên vẹn trong tim: “Thời ấy, chúng tôi chỉ ăn suất cơm với giá 3.500 đồng, không đủ no mà mỗi ngày vẫn tập 3 - 4 ca, tập thể lực thì trên đường sỏi chứ đâu có được trên đường piste. Chuyện chấn thương với vận động viên thành tích cao thì thời nào cũng thế, luôn luôn gắn với đời sống”.

Dù đối mặt với vô vàn thử thách, ông Hà và đồng nghiệp vẫn không chùn bước. Họ tin rằng, bằng sự nỗ lực bền bỉ và ý chí kiên cường, những khó khăn trước mắt chỉ là tạm thời. Chính niềm tin ấy đã trở thành động lực mạnh mẽ, giúp họ từng bước gây dựng nền móng vững chắc cho sự phát triển lâu dài của bộ môn.

“Một trong những khó khăn lớn nhất là nguồn tuyển chọn còn hạn chế. Phần lớn các em học sinh chưa có nhiều cơ hội tiếp cận với Vật, Judo, dẫn đến việc phát hiện tài năng gặp nhiều trở ngại. Bên cạnh đó, tâm lý phụ huynh cũng là một rào cản không nhỏ. Không ít gia đình lo ngại con em mình theo đuổi Vật và Judo sẽ vất vả, dễ chấn thương hoặc không có tương lai ổn định, từ đó không ủng hộ việc tham gia tập luyện. Chúng tôi đã phải lặn lội đến khắp các địa phương tìm kiếm tài năng cùng với đó là cả quá trình thuyết phục, giải thích để tạo được sự đồng thuận từ gia đình”, cựu huấn luyện viên Nguyễn Công Hà cho biết.

Năm 2009, Judo và Vật lại tách thành 2 bộ môn riêng rẽ, huấn luyện viên Nguyễn Công Hà đảm nhiệm vai trò trưởng bộ môn Judo. Từ đây ông lại tiếp tục hành trình biến những chàng trai, cô gái xứ Thanh thành “ngôi sao sáng” của làng Judo quốc gia và khu vực. Tiêu biểu có thể kể đến những Bùi Thị Hòa, Nguyễn Thị Quỳnh, Hoàng Thị Tình, Hoàng Thị Lâm, Nguyễn Thị Tâm, Nguyễn Văn Thành...

Vượt qua tất cả những thiếu thốn về vật chất và sự khắc nghiệt của hoàn cảnh, những “chiến binh” đời đầu ấy đã viết nên những chương đầu tiên đầy tự hào. Những huy chương Vàng tại các giải quốc nội, rồi đấu trường SEA Games sau này đều có dấu ấn của những ngày tháng tập luyện miệt mài trên sàn đấu chưa đủ tiêu chuẩn, những bữa cơm thiếu chất nhưng đầy ắp ý chí. Hình ảnh người thầy đứng dưới khán đài, xúc động rơi nước mắt khi học trò thành công đã trở thành hình ảnh đẹp của thể thao.

Không chỉ là người thầy truyền đạt kỹ thuật, ông Nguyễn Công Hà còn là người gieo mầm nhân cách, hun đúc tinh thần thể thao cao thượng và phẩm chất khiêm tốn cho biết bao thế hệ vận động viên. Nhiều thế hệ học trò của ông đã trở thành những huấn luyện viên xuất sắc, góp phần nâng cao vị thế của Vật và Judo Thanh Hóa trên bản đồ thể thao Việt Nam. Trong ký ức của các họ, hình ảnh người thầy nhẫn nại sửa từng tư thế, từng động tác cho mình vẫn còn đậm sâu trong tim.

Huấn luyện viên trưởng đội tuyển Vật Thanh Hóa Nguyễn Minh Dương chia sẻ: “Tôi rất tự hào là học trò của thầy Hà. Đến thời điểm hiện tại sau khi đã giành nhiều vinh quang trong sự nghiệp tôi trở thành huấn luyện viên trưởng đội tuyển vật. Tôi cùng ban huấn luyện quyết tâm kế thừa, phát huy truyền thống mà thế hệ đi trước đã để lại, đồng thời không ngừng nỗ lực, đổi mới giáo án huấn luyện, quyết tâm khẳng định vị thế của môn Vật, mang nhiều vinh quang về cho thể thao tỉnh nhà”.

Dẫu thời gian trôi qua, những khó khăn ban đầu dần được thay thế bằng điều kiện thuận lợi hơn, nhưng dấu ấn của những người thầy tâm huyết như huấn luyện viên Nguyễn Công Hà vẫn luôn hiện hữu. Tinh thần vượt khó, niềm tin bền bỉ và là khát vọng không ngừng vươn lên của họ trong những ngày tháng gian khó đầu tiên sẽ là động lực để các huấn luyện viên, vận động viên hôm nay viết tiếp những câu chuyện đáng tự hào cho thể thao thành tích cao tỉnh nhà.

Nội dung và ảnh: Anh Tuân

Đồ Hoạ: Phạm Nam