Khi không còn phân hạng giáo viên

Theo Nghị định số 93/2026/NĐ-CP của Chính phủ, phân hạng giáo viên ở mỗi bậc học sẽ không còn. Việc xếp lương giáo viên sẽ gắn trực tiếp với vị trí việc làm và năng lực nghề nghiệp.

Bỏ phân hạng nhưng những nỗ lực, cống hiến của giáo viên vẫn được ghi nhận xứng đáng. (Trong ảnh: Một buổi cho trẻ ăn của giáo viên Trường Mầm non Hoằng Phụ).

Nhìn lại...

Đây là một tin vui đối với người trong nghề. Trước đó, việc xét thăng hạng tồn tại một số bất cập. Thực tế, không chỉ Thanh Hóa mà ở nhiều địa phương, có những giáo viên dù đủ điều kiện nhưng vẫn chưa được xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp. Nguyên nhân nằm ở quy định khống chế tỷ lệ hạng nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, do hệ thống văn bản pháp lý liên tục thay đổi, khiến việc xét thăng hạng đã khó càng thêm khó hơn. Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc phải cập nhật lại hồ sơ, quy trình, tiêu chí, dẫn đến lúng túng cho giáo viên và sự chậm trễ cho các địa phương trong quá trình triển khai. Ngoài ra, sự “khắt khe” ở một số tiêu chí cũng được xem là “rào cản”, đơn cử như yêu cầu về chứng chỉ hay tiêu chuẩn sáng kiến... Những tiêu chí này không phải giáo viên nào cũng có thể đáp ứng, nhất là giáo viên ở khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa lại càng khó hơn.

Năm 2025, Thanh Hóa đã phê duyệt 8.987 chỉ tiêu thăng hạng, phần lớn dành cho ngành giáo dục, nhưng mừng đâu chưa thấy đã vội ngậm ngùi. Do vướng cơ cấu và tỷ lệ phân bổ theo quy định của Bộ Nội vụ nên việc triển khai bị đình trệ.

Ngày 24/2/2026, UBND tỉnh Thanh Hóa đã có Quyết định số 582/QĐ-UBND ủy quyền cho Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) phê duyệt 3.100 chỉ tiêu xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp từ hạng III lên hạng II đối với viên chức giáo dục các trường THPT; THCS và THPT; Trung tâm Giáo dục thường xuyên – Kỹ thuật tổng hợp Thanh Hóa thuộc Sở GD&ĐT Thanh Hóa năm học 2025-2026.

Việc phân hạng giáo viên từng được xem là phù hợp và có tác dụng thúc đẩy sự phát triển của ngành giáo dục, tạo động lực phấn đấu cho một bộ phận giáo viên.

Gỡ bỏ những "rào cản" mang tính hình thức...

Tuy nhiên, theo Nghị định số 93/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà giáo, có hiệu lực kể từ ngày ban hành (31/3/2026), không còn phân loại, thăng hạng chức danh nghề nghiệp.

Song, dù không còn phân hạng, vẫn sẽ có các bậc lương để ghi nhận quá trình cống hiến và sự phát triển trình độ của giáo viên - thông tin từ Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý Giáo dục cho biết.

Theo đó, cơ chế trả lương gắn liền với vị trí việc làm, mức độ hoàn thành nhiệm vụ, năng lực thực tế và sự phát triển chuyên môn của từng giáo viên. Nhiều ý kiến cho rằng, điều này góp phần gỡ bỏ những “rào cản” mang tính hình thức, đồng thời giải quyết triệt để những bất cập của việc xét thăng hạng giáo viên trong những năm qua. Hiệu trưởng Trường Mầm non Hoằng Phụ (xã Hoằng Thanh), cô giáo Nguyễn Thị Nhung chia sẻ: “Một tín hiệu tích cực. Bỏ phân hạng nhưng những nỗ lực, cống hiến của giáo viên vẫn được ghi nhận xứng đáng, giúp họ yên tâm công tác, làm việc trách nhiệm, hiệu quả hơn”.

Hiệu trưởng Nguyễn Thị Nhung cho biết thêm, hiện tại Trường Mầm non Hoằng Phụ có 29 giáo viên hạng II, 15 giáo viên hạng III. Riêng với giáo viên hạng III, có người đã công tác hàng chục năm, nhiều năm liên tục đạt danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, được công nhận giáo viên giỏi cấp trường nhưng chưa thể xét thăng hạng vì chưa có bằng... đại học.

Tại Trường Tiểu học Đồng Lợi (xã Đồng Tiến), có 18 giáo viên hạng II, 9 giáo viên hạng III, 3 giáo viên hạng IV. Trong số đó, có cô giáo Lê Thị Hồng, người đã hơn 30 năm công tác tại ngôi trường này và hiện là giáo viên hạng IV. Cô Hồng cho biết: “Tôi đã hoàn thành chương trình đào tạo được cấp bằng cử nhân theo Nghị định số 71/2020/NĐ-CP. Hiện đã đủ điều kiện chuyển sang hạng III mới. Còn vài năm nữa là về hưu, hy vọng được xét càng sớm càng tốt”.

Riêng đối với bậc THPT, khi chưa có Quyết định số 582/QĐ-UBND về phê duyệt 3.100 chỉ tiêu xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp từ hạng III lên hạng II đối với viên chức giáo dục các trường THPT; THCS và THPT, Trung tâm Giáo dục thường xuyên – Kỹ thuật tổng hợp Thanh Hóa thì tỉnh có hàng nghìn giáo viên THPT vẫn chưa được xét thăng hạng dù đã đáp ứng đủ tiêu chí. Được biết, sau Quyết định số 582, tỉnh còn khoảng hơn 2.000 giáo viên THPT sẽ thực hiện theo Nghị định 93/2026/NĐ-CP, tức bỏ phân hạng, gắn với vị trí việc làm. Hiệu trưởng Trường THPT Triệu Sơn 1 (xã Triệu Sơn), thầy giáo Nguyễn Quốc Ngân bày tỏ: "Nhà trường còn 25 giáo viên đang ở hạng III, đang rất kỳ vọng vào quyết sách này. Nghị định 93 là bước ngoặt quan trọng, tạo động lực mạnh mẽ cho mỗi nhà giáo cống hiến hết mình vì sự nghiệp...".

Bỏ phân hạng giáo viên, một thay đổi lớn của ngành giáo dục. Nguyên Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Kim Sơn từng nhấn mạnh: “Không thể để giáo viên phải lo toan chuyện hồ sơ, thủ tục lên hạng mà xao lãng việc dạy học và sáng tạo. Đã đến lúc cần một cơ chế thừa nhận giá trị thực tế, không hình thức”.

Bài và ảnh: Vi An