Một số danh nhân văn hóa, lịch sử Việt Nam sinh năm Ngọ

Trong dòng chảy nghìn năm văn hiến, nhiều bậc tiền nhân của dân tộc Việt Nam sinh vào các năm Ngọ (tuổi Ngựa) đã để lại dấu ấn sâu đậm trên các lĩnh vực dựng nước, giữ nước, văn hóa – tư tưởng, y học, giáo dục... Nhìn lại các mốc thời gian, có thể thấy “tuổi Ngọ” xuất hiện ở nhiều gương mặt tiêu biểu, từ thời Ngô – Trần đến cận, hiện đại.

Ngô Quyền – người làm nên chiến thắng Bạch Đằng năm 938.

*Theo một số tư liệu lịch sử, Ngô Quyền – người làm nên chiến thắng Bạch Đằng năm 938, mở đầu kỷ nguyên độc lập lâu dài – được ghi là sinh năm 898 (năm Mậu Ngọ).

Hình ảnh Vua Trần Nhân Tông qua nét vẽ phục dựng.

*Sang thời Trần, Phật hoàng Trần Nhân Tông (vua Trần Nhân Tông) được giới thiệu sinh năm Mậu Ngọ (1258). Ông không chỉ là vị minh quân gắn với hai cuộc kháng chiến chống Nguyên – Mông, mà còn là người có ảnh hưởng sâu rộng về văn hóa, tư tưởng khi sáng lập Thiền phái Trúc Lâm.

*Ở lĩnh vực y học cổ truyền, Tuệ Tĩnh (1330–1400) là gương mặt đặc biệt, được hậu thế suy tôn là bậc khai mở nhiều giá trị của thuốc Nam. Các nguồn tư liệu phổ biến xác định ông sinh năm 1330 (một năm Ngọ).

*Trong giới học thuật, Lê Quý Đôn – nhà bác học lớn của thế kỷ XVIII – được ghi rõ sinh ngày 5/7 năm Bính Ngọ (1726), để lại hệ thống tác phẩm đồ sộ về sử học, địa lý, văn chương, triết học.

Nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu và tác phẩm nổi tiếng nhất của ông-“Lục Vân Tiên”.

*Đến thế kỷ XIX, Nguyễn Đình Chiểu – nhà thơ lớn, biểu tượng khí tiết và tinh thần yêu nước – được ghi sinh ngày 13/5 năm Nhâm Ngọ (1822). Cuộc đời và thơ văn của ông, nhất là những tác phẩm gắn với phong trào chống Pháp ở Nam Bộ, tiếp tục lan tỏa như một giá trị đạo lý và nhân cách.

Đề Thám Hoàng Hoa Thám bên các cháu của ông. Ảnh tư liệu

*Cũng trong mạch nguồn đấu tranh chống ngoại xâm cuối thế kỷ XIX – đầu XX, Hoàng Hoa Thám (Đề Thám), thủ lĩnh khởi nghĩa Yên Thế, được nhiều tài liệu ghi sinh năm 1858 (một năm Ngọ).

Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng thị sát ruộng lúa năng suất cao của nhân dân xã Hải Anh, huyện Hải Châu, tỉnh Nam Hà (6/1969). Ảnh: Đức Như- TTXVN

*Bước sang thời hiện đại, cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng sinh ngày 1/3/1906 – một năm Ngọ – là nhà lãnh đạo có đóng góp lớn trong các giai đoạn kháng chiến và xây dựng đất nước.

Danh sách trên chỉ mang tính gợi mở, song đủ để thấy, qua nhiều thời kỳ lịch sử, những người sinh năm Ngọ vẫn liên tục xuất hiện ở các “tọa độ” quan trọng của đất nước – nơi cần bản lĩnh, trí tuệ, khí phách và tinh thần phụng sự.

LP (Biên tập)