Nghề báo qua lăng kính âm nhạc

Âm nhạc luôn có khả năng chạm đến cảm xúc con người theo một cách rất riêng. Nếu những bài báo ghi lại dòng chảy của thời cuộc bằng con chữ thì âm nhạc lại kể câu chuyện về người làm báo bằng những thanh âm đầy rung cảm.

Là một nghề đặc biệt - nghề của những người đi tìm sự thật, phản ánh cuộc sống và kết nối các giá trị tốt đẹp trong xã hội, suốt nhiều năm qua nghề báo không chỉ được ngợi ca trong tác phẩm văn học, điện ảnh hay nhiếp ảnh, mà còn trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều nhạc sĩ sáng tác nên không ít ca khúc hay, giàu cảm xúc. Qua mỗi giai điệu và ca từ, nghề báo hiện lên vừa gần gũi, chân thực, vừa mang vẻ đẹp của sự dấn thân, cống hiến.

Phóng viên Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hoá trong một buổi tác nghiệp.

Được ví như “Một tuyên ngôn nghề nghiệp bằng nghệ thuật”, ca khúc “Tâm sự người làm báo” của tác giả Phạm Việt Long chính là tiếng lòng chân thành của các thế hệ người làm báo trên hành trình kể những câu chuyện của cuộc đời bằng ngòi bút và trái tim.

“Người làm báo đi khắp nhân gian tìm sự thật/ Người làm báo thu hết bão giông vào thân mình...” - câu hát giàu sức gợi ấy đã tái hiện sinh động hình ảnh người chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, văn hóa không quản ngại gian nan. Họ luôn có mặt ở nơi cuộc sống đang diễn ra nhiều sự kiện nhất để ghi nhận, phản ánh và chuyển tải thông tin đến công chúng.

Cùng với việc ngợi ca sự dấn thân và lòng yêu nghề ấy, ca khúc còn nhấn mạnh trách nhiệm, bản lĩnh và khát vọng cống hiến của đội ngũ nhà báo. Chính vì vậy, “Tâm sự người làm báo” không chỉ là một bài hát về nghề báo mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về sứ mệnh phụng sự sự thật, phụng sự Nhân dân và những giá trị nhân văn của nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Ca sĩ Trịnh Linh Chi và Vũ đoàn Pha Lê biểu diễn ca khúc “Tâm sự người làm báo” trong chương trình nghệ thuật “Bút sắc lòng trong” do Báo và Phát thanh, truyền hình Thanh Hoá tổ chức nhân kỷ niệm 100 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam, năm 2025.

Không ai có thể hiểu hết gian truân, vất vả của nghề báo bằng chính những người làm báo. Đằng sau mỗi bài viết được đăng tải là biết bao nỗ lực thầm lặng với những chuyến công tác dài ngày, những đêm thức trắng cùng bao áp lực nghề nghiệp không dễ sẻ chia.

Và thật đáng quý biết bao khi nhiều nhà báo, bằng cảm quan nghệ thuật cùng tài năng của mình, họ không chỉ tạo nên những tác phẩm báo chí giàu giá trị, mà còn gửi gắm được những tâm tư, tình cảm và lòng yêu nghề của đồng nghiệp qua sáng tác âm nhạc. Ca khúc “Như hoa không tên” của nhạc sĩ, nhà báo Xuân Nghĩa là một tác phẩm như thế.

Được sáng tác từ năm 2010, với giai điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, bài hát là sự ngợi ca và tri ân chân thành dành cho các thế hệ người làm báo, đặc biệt là các nữ nhà báo. Họ tựa như những đoá hoa không tên nhưng vẫn bền bỉ tỏa ngát hương sắc, ngày ngày âm thầm điểm tô cho cuộc sống bằng những trang viết thấm đẫm trách nhiệm và đong đầy tình yêu thương.

Có một điểm chung dễ nhận thấy trong nhiều ca khúc về nghề báo đó là thể hiện tinh thần lạc quan và niềm tự hào nghề nghiệp. Ở những tác thẩm âm nhạc ấy, người làm báo được khắc họa không chỉ là người đưa tin mà còn là nhân chứng của thời đại, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân, giữa các giá trị tích cực với cộng đồng. Và điều quan trọng, qua từng giai điệu, công chúng có cơ hội hiểu hơn về những đóng góp âm thầm mà bền bỉ của những người đang ngày đêm làm việc trên mặt trận thông tin.

Trong dòng chảy cảm xúc ấy, năm 2020 nhạc sĩ Nguyễn Đình Thậm đã mang đến cho giới báo chí một món quà tinh thần giàu ý nghĩa qua ca khúc “Tự hào nghề báo của tôi” (phổ thơ Thuận Hữu). Với giai điệu chủ đạo tha thiết, trữ tình, điểm xuyết những đoạn cao trào giàu cảm xúc ở cuối tác phẩm, ca khúc như càng làm đậm thêm niềm tự hào, sự gắn bó và tình yêu nghề của những người làm báo với công việc mà mình đã lựa chọn.

Âm nhạc và báo chí tuy là hai lĩnh vực khác nhau nhưng đều hướng tới mục tiêu chung: lan tỏa những giá trị tốt đẹp và góp phần làm phong phú đời sống tinh thần con người.

Trong dòng chảy không ngừng của báo chí hiện đại, công nghệ có thể làm thay đổi phương thức tác nghiệp, nhưng những giá trị cốt lõi của nghề báo chân chính vẫn luôn bền vững: trung thực, khách quan, nhân văn và trách nhiệm xã hội.

Vì vậy, những ca khúc viết về nghề báo không chỉ là lời tri ân dành cho những người cầm bút, mà còn là sự tôn vinh một nghề nghiệp luôn đồng hành cùng hơi thở cuộc sống. Qua âm nhạc, công chúng có thêm một cách tiếp cận giàu cảm xúc để thấu hiểu, chia sẻ và trân trọng hơn những đóng góp thầm lặng của những người ngày đêm mang thông tin chân thực đến với xã hội.

Nguyễn Hợi