(vhds.baothanhhoa.vn) - Trước sự phát triển mạnh mẽ của các loại hình giải trí hiện đại, việc gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật sân khấu truyền thống đòi hỏi những hướng đi phù hợp. Tại Thanh Hóa, thông qua chương trình Sân khấu truyền hình và Sân khấu học đường, các tác phẩm tuồng, chèo, cải lương có thêm điều kiện lan tỏa, góp phần đưa giá trị nghệ thuật cùng những câu chuyện văn hóa, lịch sử đến gần hơn với công chúng.

Nhịp cầu đưa nghệ thuật truyền thống đến với khán giả xứ Thanh

Trước sự phát triển mạnh mẽ của các loại hình giải trí hiện đại, việc gìn giữ và lan tỏa nghệ thuật sân khấu truyền thống đòi hỏi những hướng đi phù hợp. Tại Thanh Hóa, thông qua chương trình Sân khấu truyền hình và Sân khấu học đường, các tác phẩm tuồng, chèo, cải lương có thêm điều kiện lan tỏa, góp phần đưa giá trị nghệ thuật cùng những câu chuyện văn hóa, lịch sử đến gần hơn với công chúng.

Nhịp cầu đưa nghệ thuật truyền thống đến với khán giả xứ Thanh

Một cảnh trong tác phẩm Sân khấu truyền hình - Vở tuồng “Tiếng cồng Ngàn Nưa”.

Từ những câu chuyện lịch sử trên sân khấu

Trong tổng 9 tác phẩm Sân khấu truyền hình năm 2026 được Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn phối hợp với Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa ghi hình, phát sóng, có 3 tác phẩm thuộc các loại hình nghệ thuật truyền thống, gồm: “Lam Sơn khởi nghĩa” (cải lương), “Tiếng cồng Ngàn Nưa” (tuồng) và “Người khởi dựng Quốc sử” (chèo).

Cùng khai thác đề tài lịch sử, các vở diễn đưa người xem trở về với những trang sử hào hùng của quê hương, đất nước. Trong đó, vở chèo “Người khởi dựng Quốc sử” tái hiện cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp to lớn của nhà sử học Lê Văn Hưu - tác giả bộ quốc sử đầu tiên của Việt Nam mang tên “Đại Việt sử ký”. Vở tuồng “Tiếng cồng Ngàn Nưa” khắc họa khí phách kiên cường, tinh thần bất khuất của nữ tướng Triệu Thị Trinh. Và vở cải lương “Lam Sơn khởi nghĩa” tái hiện cuộc đấu tranh chống quân Minh dưới sự lãnh đạo của Bình Định vương Lê Lợi. Mỗi tác phẩm lựa chọn một lát cắt lịch sử, một cách tiếp cận riêng, song đều hướng đến khắc họa chân dung những nhân vật tiêu biểu trong lịch sử dân tộc, qua đó làm nổi bật tinh thần yêu nước và ý chí độc lập dân tộc.

Đảm nhận vai Bình Định vương Lê Lợi, đồng thời là tác giả kịch bản cải lương “Lam Sơn khởi nghĩa”, Nghệ sĩ Nhân dân (NSND) Vương Hải đã dành nhiều tâm huyết cho quá trình xây dựng, dàn dựng tác phẩm cũng như thể hiện nhân vật. Anh chia sẻ, điều mà bản thân cùng các nghệ sĩ mong muốn đó là, thông qua ngôn ngữ sân khấu, diễn xuất, âm nhạc và những yếu tố nghệ thuật đặc trưng, tác phẩm không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm nghệ thuật hấp dẫn, mà còn góp phần khơi dậy niềm tự hào về lịch sử, văn hóa và con người xứ Thanh.

Mở rộng không gian tiếp cận công chúng

Một tác phẩm sân khấu có thể được cảm nhận trọn vẹn nhất trong không gian biểu diễn trực tiếp, nơi nghệ sĩ và khán giả cùng chia sẻ cảm xúc qua từng lớp diễn. Tuy nhiên, không phải ai cũng có điều kiện đến nhà hát theo dõi những buổi biểu diễn. Bởi vậy, việc đưa các vở diễn lên sóng truyền hình và các nền tảng số là hướng đi thiết thực, giúp mở rộng phạm vi tiếp cận cho nghệ thuật truyền thống.

Tuy nhiên, để chuyển tải một tác phẩm sân khấu lên màn ảnh nhỏ, giúp người xem cảm nhận đầy đủ nội dung và giá trị tác phẩm, đòi hỏi ê-kíp thực hiện không chỉ đơn thuần ghi lại diễn biến câu chuyện, mà còn phải tính toán kỹ lưỡng các yếu tố về ánh sáng, bố cục, góc máy, khuôn hình, âm thanh... Qua đó, vừa thể hiện được không khí, quy mô sân khấu, vừa bắt trọn thần thái, biểu cảm và các chi tiết diễn xuất của nghệ sĩ. Đây không chỉ là yêu cầu chuyên môn mà cần sự phối hợp chặt chẽ giữa đơn vị nghệ thuật với đơn vị truyền thông. Tất cả cùng hướng đến mục tiêu đưa sân khấu truyền thống vượt ra khỏi phạm vi nhà hát, hiện diện trong không gian gia đình và môi trường số.

Nhịp cầu đưa nghệ thuật truyền thống đến với khán giả xứ Thanh

Tái hiện cuộc đấu tranh chống quân Minh của nhân dân ta qua vở cải lương “Lam Sơn khởi nghĩa”.

Theo NSND Hàn Hải, Giám đốc Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn, trong bối cảnh khán giả ngày càng có nhiều lựa chọn giải trí, những người làm nghệ thuật, nhất là nghệ thuật truyền thống, cần chủ động đổi mới cả về cách thể hiện và phương thức tiếp cận công chúng. Việc phối hợp ghi hình, phát sóng các tác phẩm tuồng, chèo, cải lương trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa vừa là cơ hội, vừa là thử thách để đội ngũ nghệ sĩ không ngừng hoàn thiện bản thân, nâng cao chất lượng biểu diễn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thưởng thức nghệ thuật ngày càng đa dạng của công chúng xứ Thanh.

Để sân khấu truyền thống tiếp tục nối dài sức sống

Thực tế cho thấy, bảo tồn nghệ thuật sân khấu truyền thống không chỉ là gìn giữ những vở diễn, làn điệu hay kỹ thuật biểu diễn được trao truyền qua nhiều thế hệ, mà quan trọng hơn là tạo dựng môi trường để các giá trị ấy tiếp tục hiện diện và được tiếp nhận trong đời sống hôm nay. Một tác phẩm dù có giá trị đến đâu cũng khó duy trì sức sống nếu chỉ được lưu giữ trong phạm vi hẹp, thiếu sự kết nối với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Bởi vậy, định hướng kết hợp giữa sân khấu truyền hình và sân khấu học đường mang một ý nghĩa thiết thực. Theo kế hoạch, bên cạnh 3 tác phẩm sân khấu truyền hình thuộc các loại hình tuồng, chèo, cải lương, thời gian tới, Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật Lam Sơn sẽ tiếp tục phối hợp với Báo và Phát thanh, Truyền hình Thanh Hóa ghi hình 9 trích đoạn thuộc 3 loại hình nghệ thuật này để phát sóng trong chương trình sân khấu học đường. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng của Đề án Sân khấu truyền hình và Sân khấu học đường giai đoạn 2026-2030 đã được UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt.

Việc mở rộng từ các vở diễn sang những trích đoạn tiêu biểu hứa hẹn tạo thêm nguồn nội dung phong phú, phù hợp với khả năng tiếp nhận của nhiều nhóm khán giả trẻ, nhất là học sinh. Thông qua từng trích đoạn, các em có thể tìm hiểu về nhân vật lịch sử, khám phá làn điệu, lời ca và động tác biểu diễn đặc trưng, từ đó cảm nhận rõ hơn vẻ đẹp của những loại hình nghệ thuật từng gắn bó sâu sắc với đời sống văn hóa dân tộc. Đây cũng là cách đưa nghệ thuật truyền thống đến gần hơn với thế hệ trẻ, khơi gợi sự quan tâm, tình yêu và ý thức gìn giữ di sản văn hóa.

Có thể thấy, từ sân khấu trực tiếp đến màn ảnh nhỏ, từ truyền hình đến các nền tảng số, những nhịp cầu được mở ra đang góp phần nối dài hành trình bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Đó không chỉ là câu chuyện lưu giữ một loại hình nghệ thuật, mà còn là cách để những giá trị lịch sử, văn hóa và tâm hồn dân tộc tiếp tục được kể lại, được cảm nhận và lan tỏa trong nhịp sống hôm nay.

Bài và ảnh: Nguyễn Hợi



 {name} - {time}

 Trả lời

{body}
 {name} - {time}
{body}

0 bình luận

Ý kiến của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng. Vui lòng gõ tiếng Việt có dấu
Chia sẻ thông tin với bạn bè!
Tắt [X]