Sức hấp dẫn của môn đẩy gậy

Không cầu kỳ về trang bị, không kén chọn không gian, đẩy gậy chinh phục khán giả bằng chính sự mộc mạc, tính đối kháng trực diện và tinh thần thượng võ. Vượt qua thăng trầm của thời gian, đẩy gậy đang khẳng định sức sống bền bỉ, trở thành môn thể thao mang đậm dấu ấn dân tộc trong đời sống tinh thần của xã hội hiện đại.

Người dân xã Thạch Quảng hào hứng chơi đẩy gậy.

Hấp dẫn từ sự gần gũi

Đẩy gậy thường được tổ chức vào dịp lễ, tết, hội hè... Vì thế, môn thể thao này mang đậm bản sắc dân tộc và cách chơi cũng rất dân dã.

Gậy đấu làm bằng tre già, dài 2m, có thể được sơn màu đỏ một đầu và trắng một đầu để dễ phân biệt. Đầu và thân gậy được bào nhẵn, có đường kính bằng nhau. Sân thi đấu là ô tròn, đường kính 5m, có vạch giới hạn, có thể làm ngoài trời hoặc trong nhà, đủ độ sáng. Mặt sân có thể là sân đất hoặc xi măng để không bị trơn trượt.

Đây là môn thể thao mang tính truyền thống, nên luật chơi khá đơn giản: Chỉ cần dùng sức đẩy đối phương ra khỏi vòng tròn là được. Mỗi trận đấu diễn ra 3 hiệp; mỗi hiệp kết thúc khi một bên bị đẩy ngã, bị đẩy 2 chân chạm vạch hay ra khỏi vòng tròn; thắng 2 hiệp coi như thắng. Tính chất thi đấu luôn là đối kháng, loại trực tiếp, đòi hỏi người chơi phải tập trung cao độ, bất cứ sơ suất nhỏ nào cũng có thể dẫn đến thua cuộc.

Trước tiếng hò reo của khán giả, hai vận động viên siết chặt cây gậy tre, dồn toàn bộ sức mạnh của đôi tay, đôi chân và cả ý chí vào từng nhịp đẩy. Chỉ trong vài chục giây, thế trận có thể đảo chiều bởi một pha xoay người khéo léo hay một cú dồn lực đúng thời điểm. Vì thế, đẩy gậy dễ khuấy động bầu không khí, khiến người xem không thể rời mắt và người chơi phải dốc cạn năng lượng.

Ông Đinh Đình Ba, thôn Bình Lương 2, xã Hóa Quỳ, chia sẻ: "Tôi chơi đẩy gậy từ khi còn rất trẻ. Mỗi lần địa phương tổ chức hội xuân hay ngày hội văn hóa là bà con đều háo hức tham gia. Môn này không chỉ giúp rèn luyện sức khỏe mà còn tạo không khí vui tươi, đoàn kết. Người thắng cũng vui mà người thua vẫn cười vì ai cũng xem đây là dịp giao lưu, gặp gỡ”.

Lan tỏa giữa đời sống hiện đại

Ngày nay, đẩy gậy trở thành môn thể thao quần chúng, có mặt ở hầu hết hệ thống thi đấu thể thao từ tỉnh đến cơ sở, ngày hội, hội thao, hội thi thể thao các dân tộc tỉnh Thanh Hóa, Hội khỏe Phù Đổng, đại hội thể dục thể thao (TDTT) các cấp. Đặc biệt trong những kỳ đại hội TDTT toàn tỉnh gần đây, đẩy gậy là môn thi thế mạnh, quan trọng đối với các địa phương miền núi, tạo cơ sở để các đơn vị này đua tranh huy chương, thứ hạng trên bảng tổng sắp. Nhiều trường học, cơ quan, đơn vị cũng đưa đẩy gậy vào chương trình giao lưu, thi đấu nhằm tạo sân chơi bổ ích cho học sinh, đoàn viên, thanh niên và người lao động.

Phó trưởng Phòng Quản lý TDTT, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VH,TT&DL) Lê Đông Dương cho biết: “Bên cạnh tổ chức thi đấu, ngành VH,TT&DL khuyến khích các địa phương, đơn vị gắn môn đẩy gậy với phát triển du lịch, xây dựng đời sống văn hóa cơ sở và phong trào “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”. Định hướng trong thời gian tới là tiếp tục đưa môn đẩy gậy vào hệ thống các giải thể thao quần chúng, đại hội TDTT, ngày hội văn hóa các dân tộc. Ngành VH,TT&DL cũng sẽ phối hợp với các ngành, đoàn thể, địa phương để tạo điều kiện cho thanh thiếu niên tiếp cận, luyện tập môn thể thao này".

Khi người dân vẫn say mê tham gia, khi các địa phương vẫn duy trì tổ chức các giải đấu và ngành VH,TT&DL tiếp tục dành sự quan tâm đúng mức, đẩy gậy sẽ không chỉ được bảo tồn mà còn tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trong đời sống hôm nay. Qua đó, góp phần gìn giữ hồn cốt văn hóa dân tộc và làm phong phú thêm đời sống tinh thần của cộng đồng.

Bài và ảnh: Anh Tuân