[Thanh Hóa xưa và nay] Chuyện cây ổi “cười” ở cố đô Lam Kinh

Không chỉ nổi tiếng với cây đa ôm cây thị hay cây lim hiến thân mang màu sắc huyền bí, đến với Khu di tích Quốc gia đặc biệt Lam Kinh ở xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa, du khách còn “bị cuốn” với cây ổi biết ...“cười”.

Cây ổi “cười” gần 100 năm tuổi nằm bên phải lối vào mộ vua Lê Thái Tổ.

Phía sau Chính điện Lam Kinh là lăng mộ vua Lê Thái Tổ nằm giữa những tán rừng xanh tốt. Tại đây, những cây cổ thụ như cây sui 600 tuổi, cây sồi nếp hơn 300 tuổi đều đã được Hội Bảo vệ thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam.

Nhưng có lẽ đặc biệt nhất là cây ổi gần 100 năm tuổi nằm bên phải lối vào mộ vua.

Cây ổi cao khoảng 3m, có thế rồng chầu, dáng huyền, cành tỏa bốn hướng, ra quả quanh năm. Quả của cây ổi này chỉ to khoảng ngón tay cái nhưng thơm lựng, chín ngọt lịm.

Mỗi khi có người gãi vào hốc cây, thân hay gốc, lập tức cành lá sẽ rung rinh như thể cây đang cười.

Theo lời kể của nhân viên Ban Quản lý Di tích lịch sử Lam Kinh, năm 2000 nhiều người phát hiện cây ổi này biết “cười”. Mỗi khi có người gãi vào hốc cây, thân hay gốc, lập tức cành lá sẽ rung rinh như thể cây đang cười. Cây đứng yên ngay khi không ai chạm vào thân, gốc.

Tuy nhiên, điều khó lý giải là những cây ổi được chiết và đem trồng ở những vùng đất khác, nhưng không "cười” như cây mẹ.

Được biết, cây ổi “cười” do ông Trần Hưng Dẫn (thôn Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, Nam Định cũ, nay là tỉnh Ninh Bình) cung tiến vào năm 1933.

Ông Dẫn còn cung tiến 4 tượng voi, 2 cây long não và cây ổi để trồng trong khu lăng mộ vua.

Năm 2003, PGS.TS Hà Đình Đức đã ghé thăm di tích Lam Kinh và nghiên cứu hiện tượng cây ổi “cười” cùng những bạn đồng hành. Họ phát hiện ra, mỗi khi có người gãi hoặc xoa nhẹ vào cây ổi, vỏ cây ấm lên, trong thân xuất hiện một luồng điện truyền đến các cành, lá.

Năm 2008, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng đã có đề án nghiên cứu cấp quốc gia về gene của cây ổi ở Lam Kinh nhưng chưa có kết quả.

Khu di tích Quốc gia đặc biệt Lam Kinh ở xã Lam Sơn, tỉnh Thanh Hóa.

NM (Tổng hợp)