Tiếp lửa niềm đam mê khoa học

Từ khoản vay 72 triệu đồng, Nguyễn Nhất Lâm, sinh viên ngành Công nghệ thông tin, Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội có thêm điểm tựa để tiếp tục giấc mơ giảng đường. Đằng sau khoản vay ấy là chính sách tín dụng ưu đãi dành riêng cho học sinh, sinh viên theo học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM) - một nguồn lực đang tiếp sức cho những ước mơ khoa học vươn xa.

Điểm tựa từ nguồn vốn chính sách

Ngày em Nguyễn Nhất Lâm đỗ đại học, gia đình chị Nguyễn Thị Lộc ở thôn 5 Thành Kim, xã Kim Tân vui mừng nhưng cũng không khỏi lo lắng. Con đỗ vào ngành Công nghệ thông tin là niềm tự hào, song học phí cùng chi phí sinh hoạt tại Hà Nội khiến gia đình phải tính toán.

Gia đình chị Nguyễn Thị Lộc chụp ảnh Hội khoá cùng con trai Nguyễn Nhất Lâm. (Ảnh gia đình cung cấp)

Là gia đình ở nông thôn, chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, để lo cho con học đại học trong nhiều năm không phải chuyện dễ dàng. Đúng lúc ấy, qua sự tuyên truyền, giới thiệu của Hội Cựu chiến binh, gia đình chị biết đến chương trình tín dụng chính sách dành cho học sinh, sinh viên học các ngành STEM. Năm 2025, gia đình được vay 72 triệu đồng.

“Con đỗ đại học, mừng lắm, nhưng cũng lo lắng con học ở Hà Nội tốn kém. Nhờ được biết đến nguồn vốn này, gia đình có thêm điều kiện để lo cho cháu học tập”, chị Lộc chia sẻ.

Khoản vay đến đúng lúc như một “chiếc phao cứu sinh”, giúp gia đình giảm bớt áp lực tài chính, để Lâm yên tâm học tập và tiếp tục theo đuổi niềm đam mê với công nghệ.

Đó cũng là giá trị dễ nhận thấy nhất của tín dụng chính sách: đồng vốn được chuyển hóa thành cơ hội học tập.

Mức vay cao hơn, ưu đãi thiết thực hơn

Theo Quyết định số 29/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, chương trình tín dụng STEM được triển khai dành cho học sinh, sinh viên, học viên thạc sĩ và nghiên cứu sinh học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán.

Nguồn vốn tín dụng chính sách giúp học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn yên tâm học tập, theo đuổi các ngành STEM.

Điểm đáng chú ý là người học được vay toàn bộ học phí phải đóng theo xác nhận của cơ sở giáo dục, sau khi trừ học bổng và các khoản hỗ trợ tài chính khác nếu có; đồng thời được vay sinh hoạt phí và chi phí học tập khác tối đa 5 triệu đồng/tháng. Lãi suất cho vay là 4,8%/năm.

Khoản vay có thể lên tới 500 triệu đồng/người học mà không phải thực hiện bảo đảm tiền vay. Trong thời gian học, người vay chưa phải trả gốc và lãi; sau 12 tháng kể từ khi kết thúc khóa học mới bắt đầu trả nợ.

Như vậy, chính sách không chỉ giúp một sinh viên vượt qua khó khăn về học phí trước mắt, mà còn tạo điều kiện để người học có thể đi xa hơn trên hành trình tri thức, từ đại học đến thạc sĩ, nghiên cứu sinh.

Đây chính là điểm khác biệt và cũng là ý nghĩa lâu dài của chương trình: đầu tư cho người học STEM hôm nay là đầu tư cho nguồn nhân lực khoa học, công nghệ của ngày mai.

Nguồn vốn đang đến gần hơn với người học

Tại khu vực Thạch Thành (cũ), chương trình bước đầu phát huy hiệu quả. Năm 2025, chương trình cho vay HSSV STEM có doanh số cho vay 1 tỷ 630 triệu đồng, dư nợ 1 tỷ 630 triệu đồng, với 22 khách hàng được vay vốn.

Đến ngày 31/7/2026, dư nợ chương trình đạt 1 tỷ 679 triệu đồng với 24 hộ vay.

Để chuẩn bị cho năm học 2026-2027, Ngân hàng Chính sách xã hội Thạch Thành dự kiến tăng thêm 9 tỷ đồng nguồn vốn cho vay chương trình HSSV, trong đó riêng chương trình HSSV STEM tăng 2 tỷ đồng.

Hiện ngân hàng đang phối hợp với các địa phương, thông qua các tổ chức Hội, đoàn thể, rà soát học sinh, sinh viên theo học các ngành STEM để nắm bắt nhu cầu, kịp thời hướng dẫn thủ tục và đưa nguồn vốn đến đúng đối tượng, đúng thời điểm.

Cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội Thạch Thành phối hợp với các tổ chức Hội, đoàn thể rà soát nhu cầu vay vốn của học sinh, sinh viên học các ngành STEM.

Trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, đến ngày 31/7/2026, tổng dư nợ chương trình cho vay HSSV, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh các ngành STEM đạt 29,6 tỷ đồng, với 465 khách hàng được vay vốn.

Những con số ấy tuy chưa lớn so với tổng nguồn vốn tín dụng chính sách, nhưng phía sau mỗi khoản vay là một câu chuyện, một gia đình và một ước mơ.

Với gia đình chị Lộc, 72 triệu đồng đã giúp Lâm tiếp tục học Công nghệ thông tin. Với nhiều sinh viên khác, nguồn vốn có thể là cơ hội để theo đuổi kỹ thuật, toán học, khoa học tự nhiên hay những lĩnh vực công nghệ mới.

Chương trình tín dụng STEM được triển khai trên phạm vi cả nước, đang mở thêm một cánh cửa để những người trẻ có năng lực, có đam mê nhưng còn khó khăn về kinh tế được tiếp tục học tập, nghiên cứu.

Từ một khoản vay hôm nay đến một kỹ sư, nhà khoa học hay chuyên gia công nghệ trong tương lai là một hành trình dài. Hành trình ấy sẽ bớt gian nan khi người trẻ có thêm điểm tựa. Những đồng vốn chính sách vì thế không chỉ giúp các em đến trường, mà còn góp phần gieo những hạt mầm tri thức, tiếp lửa niềm đam mê khoa học và chuẩn bị nguồn nhân lực làm chủ công nghệ, làm chủ tương lai.

Ngọc Yến