Để mỗi bé gái tự tin trưởng thành

Để mỗi trẻ em gái tự tin trưởng thành, các em không chỉ cần tình yêu thương, mà còn cả sự tôn trọng và cơ hội bình đẳng.

Mỗi bé gái đều xứng đáng được yêu thương, tôn trọng và lớn lên với những ước mơ của riêng mình.

“Chúng con là lũ vịt giời

Nhỏ thì ăn hại, lớn thời bay đi...”

Tôi thuộc hai câu thơ ấy từ thuở còn bé. Gia đình tôi có hai chị em gái. Mỗi lần bố đưa chúng tôi đi đâu, gặp người quen, người lớn lại gọi hai chị em cùng các bạn nữ ra xếp hàng đọc đi đọc lại hai câu thơ ấy. Chúng tôi vô tư đọc theo, chẳng hiểu hết những điều gửi gắm đằng sau tiếng cười của người lớn.

Lớn lên, tôi mới hiểu, “vịt giời” là cách ví von những cô con gái: nhỏ thì được nuôi nấng, lớn lên, lấy chồng rồi rời khỏi mái nhà. Người ta thường trêu bố tôi rằng, nhà có hai con gái thì sau này lấy ai “chống gậy”, khi tuổi già chỉ còn hai ông bà nương tựa vào nhau.

Những câu nói tưởng như vô tình ấy từng khiến hai chị em tôi buồn. Chúng tôi thương bố mẹ, rồi có lúc thấy mình như mang một món nợ vô hình với gia đình, chỉ vì sinh ra là con gái.

Năm tôi lên 8 tuổi, em gái lúc đó 6 tuổi, mẹ sinh em trai. Nhìn bố mẹ vui, hai chị em tôi cũng vui. Khi ấy, chúng tôi chưa hiểu vì sao sự xuất hiện của em trai lại đem đến cho bố niềm hạnh phúc lớn lao đến thế.

Bây giờ nghĩ lại, tôi không trách bố. Có lẽ, trong niềm vui ấy còn có bóng dáng của những quan niệm đã ăn sâu qua nhiều thế hệ: con trai nối dõi tông đường, con gái lớn lên rồi đi lấy chồng. Những quan niệm ấy từng được xem như lẽ thường, đến mức người ta ít khi tự hỏi liệu chúng có vô tình làm tổn thương những đứa trẻ hay không.

Định kiến đôi khi không bắt đầu từ sự ghét bỏ. Nó có thể ẩn trong một câu đùa, một lời so sánh, một cách nghĩ được lặp đi lặp lại đến mức trở thành thói quen. Những điều người lớn dễ dàng quên đi lại có thể theo một đứa trẻ suốt những năm tháng trưởng thành

Hôm nay, cuộc sống đã có nhiều đổi thay. Trên quê hương Thanh Hóa, cũng như khắp mọi miền đất nước, nhiều phụ nữ đang khẳng định mình bằng tri thức, bản lĩnh và khát vọng cống hiến.

Tôi biết ba phụ nữ nổi tiếng.

PGS.TS. Nguyễn Phi Lê, người con của vùng đất học Hoằng Lộc, từng giành Huy chương Bạc Olympic Toán học quốc tế năm 2000, nay điều hành Viện Nghiên cứu và Ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI4LIFE, theo đuổi những hướng nghiên cứu công nghệ mới.

Trong lĩnh vực y tế, TS. Nguyễn Bảo Uyên, Phó Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cổ phần Hợp Lực, tham gia điều hành hệ thống y tế tại Thanh Hóa.

Còn chị Nguyễn Thị Hồng Liên, Giám đốc Công ty Cổ phần Dạ Lan, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân nữ tỉnh Thanh Hóa, tập trung phát triển hoạt động doanh nghiệp, đồng thời quan tâm đến việc thực hiện các chế độ, chính sách và bảo đảm quyền lợi của người lao động.

Giám đốc Công ty Cổ phần Dạ Lan Nguyễn Thị Hồng Liên, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân nữ tỉnh Thanh Hóa (giữa ảnh).

Ba người phụ nữ, ba hành trình khác nhau, nhưng cùng gợi lên một điều: giới tính không phải giới hạn của năng lực hay khát vọng. Và phía sau những gương mặt được biết đến ấy còn có biết bao nữ bác sĩ, cô giáo, nhà khoa học, nữ doanh nhân đang âm thầm cống hiến cho gia đình và xã hội.

Những câu chuyện ấy khiến tôi nghĩ nhiều hơn về hai chữ “bay đi”. Nếu con gái trưởng thành rồi rời khỏi mái nhà xưa, có gì đáng buồn khi các em được tự do lựa chọn con đường mình yêu thích, được học tập, làm việc và sống một cuộc đời có ích? Bay xa không có nghĩa là quên nơi mình sinh ra. Yêu thương gia đình cũng không đồng nghĩa với việc phải từ bỏ ước mơ của bản thân.

Điều đáng lo không phải là con gái đi xa, mà là có những cô bé chưa kịp lớn đã được dạy rằng ước mơ nên nhỏ lại, rằng có những nghề nghiệp không dành cho nữ giới, rằng học nhiều rồi cũng chỉ để lấy chồng. Những lời nói tưởng nhẹ tênh đôi khi lại trở thành giới hạn vô hình, khiến trẻ tự nghi ngờ khả năng của chính mình.

Ngày Quốc tế trẻ em gái 11/10 vì thế không chỉ là dịp dành cho các em những lời chúc yêu thương. Đó còn là lời nhắc nhở mỗi gia đình, nhà trường và cộng đồng về trách nhiệm bảo đảm quyền được học tập, chăm sóc, bảo vệ và phát triển bình đẳng cho trẻ em gái.

Bình đẳng có thể bắt đầu từ những điều giản dị: trao cho con gái cơ hội học hành như con trai, khuyến khích các em theo đuổi điều mình yêu thích và tôn trọng những lựa chọn phù hợp với năng lực, ước mơ của mỗi người.

Được học tập, phát triển năng lực và tự tin lựa chọn con đường tương lai là quyền chính đáng của mỗi trẻ em gái, mỗi phụ nữ trẻ.

Làm mẹ, tôi mong con gái mình không phải lớn lên với nỗi buồn từng có trong tuổi thơ của mẹ. Tôi không mong con nhất thiết phải trở thành giáo sư, bác sĩ hay doanh nhân thành đạt. Tôi chỉ mong con được học điều mình thích, làm việc mình yêu, sống tử tế và đủ tự tin để lựa chọn cuộc đời mình.

Tôi vẫn nhớ hai câu thơ về những “vịt giời” của tuổi thơ. Nhưng hôm nay, tôi muốn nghĩ về chúng bằng một cách khác.

Ngọc Yến