Độc đáo tục “ăn tết lại” ở Hợp Tiến

Sau Tết Nguyên đán, khi nhịp sống thường ngày đã quay trở lại, người dân ở một số thôn của xã Hợp Tiến lại đón thêm một cái tết đặc biệt - “ăn tết lại”. Đây là nét đẹp văn hóa được người dân địa phương giữ gìn và lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Gia đình bà Hà Thị Thanh ở thôn Diễn Thành, xã Hợp Tiến chuẩn bị cúng gia tiên, cùng nhau quây quần “ăn tết lại”.

Ngày mùng 10 tháng Giêng âm lịch, ông Mai Ngọc Lâm, thôn Diễn Ngoại kính cẩn thắp nén nhang dâng lên tổ tiên. Chia sẻ về việc chuẩn bị cho lễ “ăn tết lại”, ông Lâm cho biết: “Ngay từ mùng 8 âm lịch, cũng như nhiều bà con trong thôn, gia đình tôi đã chuẩn bị đầy đủ các nguyên liệu để gói bánh chưng. Những ngày này, chợ lúc nào cũng tấp nập người mua bán, không chỉ người dân địa phương mà cả con em xa quê cũng trở về sum họp. Ngoài gói bánh chưng, gia đình còn đồ xôi, luộc gà, mua thêm giò, chả, rượu, hoa quả... để chuẩn bị mâm cỗ mang đậm hương vị tết truyền thống để thắp hương dâng lên tổ tiên. Mọi người trong gia đình đều vui vẻ khi được đoàn tụ, cùng nhau tận hưởng trọn vẹn không khí đầu xuân”.

Cách nhà ông Lâm không xa, gia đình bà Hà Thị Thanh (85 tuổi) ở thôn Diễn Thành cũng tất bật cùng các thành viên chuẩn bị mâm cúng tổ tiên trong ngày “ăn tết lại”. Người gói bánh chưng, người ngâm gạo đồ xôi, người sắp xếp hoa quả, giò... Mỗi người mỗi việc nhưng ai nấy đều vui vẻ, trò chuyện rôm rả. Bà Thanh chia sẻ: “Sinh ra và lớn lên trên quê hương xã Hợp Thành (cũ), từ nhỏ tôi đã được nghe ông bà, bố mẹ và các cụ cao niên trong làng kể lại rằng “ăn tết lại” là nét đẹp văn hóa truyền thống có từ xa xưa. Tuy nhiên, cũng không ai biết chính xác tục này có từ bao giờ. Trước kia, các dòng họ trong làng thường mang mâm cỗ ra đình làng Sim để cúng, sau đó quây quần ăn uống tại sân đình. Tuy nhiên, những năm gần đây do đình làng xuống cấp nên các dòng họ đã thống nhất các gia đình tự tổ chức tại nhà mình”.

Theo quan niệm của nhiều người dân địa phương, “ăn tết lại” không chỉ là thắp hương tri ân tổ tiên mà còn là khoảng thời gian để các gia đình sum họp, gặp gỡ bà con, hàng xóm. Nếu trong những ngày Tết Nguyên đán còn bận rộn, chưa có dịp thăm nhau thì dịp tết này chính là cơ hội để Nhân dân địa phương cũng như con em xa quê trở về quây quần, tận hưởng không khí trọn vẹn trong những ngày xuân. Điều đáng mừng là không chỉ có những người cao tuổi ở nơi đây trân trọng gìn giữ nét văn hóa của quê hương mà các thế hệ trẻ trong làng cũng đang tiếp nối truyền thống của ông cha để lại. Cũng giống như những ngày Tết Nguyên đán, mặc dù “ăn tết lại” nhưng bà con nơi đây vẫn chuẩn bị rất chu đáo. Không chỉ ở trong từng gia đình mà khắp đường làng, ngõ xóm đều được quét dọn sạch sẽ, cờ hoa rực rỡ, tiếng nhạc xuân rộn ràng khắp thôn xóm. Trong ngày này, trong mỗi gia đình, mâm cỗ được chuẩn bị chu đáo, người lớn ăn mặc chỉnh tề, trẻ em xúng xính trong những bộ quần áo mới để đến thăm nhau, gửi những lời chúc đầu năm và cùng mời nhau nâng chén rượu, mời nhau ăn bữa cơm trong không khí đầm ấm, thân tình.

Ông Lê Xuân Khoa, Trưởng Phòng Văn hóa – Xã hội, xã Hợp Tiến, cho biết: “Tục “ăn tết lại” là nét đẹp văn hóa của người dân tại nhiều thôn trên địa bàn xã, trong đó tập trung chủ yếu ở các thôn Diễn Ngoại, Diễn Thành, Diễn Đông, Diễn Hòa, Diễn Phú. Đây không chỉ là dịp để con cháu tri ân, tưởng nhớ tổ tiên mà còn là dịp để mọi người được gặp gỡ, sum vầy cùng nhau, từ đó ngày càng thắt chặt thêm tình đoàn kết trong cộng đồng dân cư. Nét đẹp văn hóa này luôn được địa phương khuyến khích gìn giữ, phát huy và được thực hiện theo nếp sống văn minh”.

Giữa nhịp sống hiện đại với nhiều đổi thay, tục “ăn tết lại” ở xã Hợp Tiến như một sợi dây “gắn kết” giữa quá khứ với hiện tại, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa riêng của vùng quê, lan tỏa không khí xuân đầm ấm, thắm đượm tình làng, nghĩa xóm tại khu dân cư.

Bài và ảnh: Trung Hiếu