Đừng để thể thao trở thành hiểm họa trong mùa nắng nóng

Nắng nóng cực đoan đang khiến nguy cơ sốc nhiệt, mất nước và kiệt sức khi chơi thể thao gia tăng. Trong khi phong trào thể thao quần chúng ngày càng phát triển, việc lựa chọn thời điểm, cường độ và cách tập luyện phù hợp trở thành yếu tố quan trọng để mỗi người bảo vệ sức khỏe của chính mình.

Người chơi thể thao cần bổ sung nước đúng cách khi vận động dưới trời nắng nóng.

Là người thường xuyên chơi bóng đá, anh Đỗ Hùng Long (phường Hạc Thành) từng trải qua một trải nghiệm khiến anh thay đổi hoàn toàn thói quen tập luyện. “Có hôm đội thi đấu giải phong trào vào đầu giờ chiều dưới thời tiết rất nóng. Đến cuối trận tôi cảm thấy hoa mắt, chân tay rã rời, tim đập nhanh, không còn đủ sức chạy. Sau đó phải nằm nghỉ khá lâu mới hồi phục. Từ đó tôi luôn ưu tiên đá bóng vào buổi chiều muộn hoặc sáng sớm”, anh Long chia sẻ.

Cũng theo anh Long, trước đây nhiều người thường cố gắng thi đấu hết trận dù cơ thể đã phát tín hiệu mệt mỏi. Tuy nhiên, sau khi chứng kiến một số trường hợp phải nhập viện vì kiệt sức, các đội bóng đều chủ động bố trí thời gian thi đấu hợp lý hơn, tăng số lần nghỉ uống nước giữa trận.

Không chỉ các môn vận động mạnh, di chuyển liên tục như bóng đá, ngay cả môn thể thao đang “làm mưa làm gió” hiện nay là Pickleball cũng khiến người chơi lao đao dưới thời tiết nắng nóng. Chị Nguyễn Thị Trang (xã Thọ Xuân) cho biết: “Một buổi trưa cuối tuần, nhóm chúng tôi chơi liên tục gần hai tiếng. Đến trận thứ 3, tôi bắt đầu thấy chuột rút ở bắp chân, cơ thể mệt mỏi rã rời, các bước di chuyển không còn theo ý muốn. Đỉnh điểm là khi cúi xuống nhặt bóng, tôi bị choáng váng, buồn nôn. Các bạn chơi phải dìu tôi vào nghỉ, quạt mát và cho uống nước bù điện giải. Nghĩ lại tôi vẫn thấy sợ".

Những trải nghiệm của anh Long, chị Trang không còn là cá biệt. Trong mùa hè, cùng với sự gia tăng của các hoạt động thể thao phong trào, ngành y tế liên tục cảnh báo về nguy cơ sốc nhiệt, mất nước và rối loạn điện giải do vận động trong điều kiện nhiệt độ quá cao. Không ít trường hợp phải nhập viện cấp cứu chỉ vì chủ quan với những dấu hiệu tưởng như rất bình thường của cơ thể.

Mới đây, các bác sĩ tại Bệnh viện Nhi Đồng TP Hồ Chí Minh vừa cứu sống một nam sinh 15 tuổi rơi vào tình trạng sốc nhiệt nguy kịch sau khi chơi bóng đá dưới trời nắng gắt. Các xét nghiệm cho thấy em T.X.V bị sốc nhiệt nặng dẫn đến ly giải cơ và suy đa cơ quan- một biến chứng cực kỳ nguy hiểm. Chỉ số men cơ CK (Creatine Kinase) vượt 11.500 đơn vị/L, kèm tổn thương gan, tụy và suy thận cấp. Bệnh nhân phải truyền tới 12 lít dịch điện giải, dùng thuốc vận mạch và lọc máu liên tục để giữ tính mạng.

Vụ việc một lần nữa cho thấy sốc nhiệt không chỉ xảy ra với vận động viên chuyên nghiệp hay người lao động ngoài trời, mà có thể xảy ra với bất kỳ ai nếu tập luyện trong điều kiện nắng nóng mà không lường hết giới hạn của cơ thể.

Bác sĩ Phùng Thị Dung, Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể thao Thanh Hóa, cho biết: Khi vận động cường độ cao, cơ thể sinh ra lượng nhiệt lớn. Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, khả năng thải nhiệt thông qua mồ hôi giảm hiệu quả, khiến thân nhiệt tăng nhanh. Khi nhiệt độ cơ thể vượt quá ngưỡng kiểm soát, người tập có thể rơi vào tình trạng sốc nhiệt. Những biểu hiện ban đầu thường gồm mệt mỏi, chuột rút, đau đầu, chóng mặt, buồn nôn và tim đập nhanh. Khi tình trạng trở nên nghiêm trọng, thân nhiệt có thể vượt 40 độ C, người bệnh xuất hiện mê sảng, co giật, hôn mê và suy đa cơ quan.

Bác sĩ Dung khuyến cáo người dân không nên tập luyện ngoài trời trong khung giờ nắng gắt từ 10h đến 16h. Cần bổ sung nước đúng cách, với người tập luyện kéo dài, có thể dùng thêm nước điện giải để bù khoáng. Trang phục nên ưu tiên loại mỏng, nhẹ, thấm hút mồ hôi tốt và có màu sáng. Nếu tập ngoài trời, cần đội mũ, dùng khăn làm mát và tìm nơi nghỉ có bóng râm sau mỗi quãng vận động. Ngoài ra, người chơi thể thao tuyệt đối không nên thức khuya hoặc sử dụng rượu bia trước khi vận động vì điều này làm tăng nguy cơ mất nước và rối loạn điều hòa thân nhiệt. Đặc biệt, cần ngừng tập ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu như chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, tim đập nhanh bất thường hoặc chuột rút.

Thể thao luôn là “liều thuốc” tự nhiên giúp nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần. Nhưng thể thao chỉ thực sự mang lại giá trị khi người tập biết lắng nghe cơ thể và tôn trọng những giới hạn của thời tiết. Giữa những ngày nắng nóng gay gắt, thay đổi khung giờ tập, giảm cường độ vận động và bổ sung đủ nước không chỉ giúp duy trì niềm vui rèn luyện mà còn là cách bảo vệ sức khỏe và phòng tránh những rủi ro đáng tiếc.

Bài và ảnh: Anh Tuân