Đường vào Tà Cóm

Men theo những con đường uốn lượn dọc sông Mã, chúng tôi về bản Tà Cóm, xã Trung Lý. Đây là một trong những bản người Mông xa nhất, cách trung tâm xã gần 50 km. Nhiều năm qua, để đến được Tà Cóm và các bản người Mông dọc sông Mã, người dân phải đi trên những cung đường gập ghềnh hoặc vượt sông bằng những chuyến đò. Mỗi khi mưa lớn, nước sông dâng cao, việc qua sông lại trở thành nỗi lo thường trực.

Những chuyến đò qua sông Mã để đến với bản Mông, trong đó có Tà Cóm, xã Trung Lý.

Những chuyến đò trên sông Mã đã gắn với cuộc sống của người dân các bản người Thái, người Mông dọc sông Mã, trong đó có Tà Cóm. Với người dân các bản Cánh Cộng, Tà Cóm..., chuyến đò từng là cách để rút ngắn quãng đường đi lại.

Nhưng giữa đại ngàn, dòng sông không phải lúc nào cũng hiền hòa. Mùa mưa lũ nước dâng cao, việc qua sông trở nên nguy hiểm và nhiều chuyến đi phải phụ thuộc vào thời tiết.

Thầy giáo Lý A Nhia và các em học sinh điểm trường Tà Cóm. Ảnh tư liệu

Không chỉ người dân, những giáo viên đang công tác tại Tà Cóm cũng thấm thía sự cách trở của bản vùng cao. Tốt nghiệp Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Sư phạm, Đại học Vinh năm 2023, thầy giáo Lý A Nhia về giảng dạy tại điểm trường Tà Cóm, thuộc Phân hiệu Tiểu học 2, Trường Phổ thông Dân tộc bán trú TH&THCS Trung Lý.

Nhà ở xã Tam Chung, mỗi lần trở về, thầy Nhia phải đi đò qua sông Mã rồi vượt nhiều đoạn đường đất khó đi. Tại điểm trường Tà Cóm, thầy cùng 4 giáo viên phụ trách các lớp từ lớp 1 đến lớp 5. Đến từ nhiều địa phương trong tỉnh, họ cùng bám bản, duy trì việc học cho học sinh nơi đây.

Cây cầu cứng qua suối vào các bản người Mông thuộc tuyến đường Pá Quăn - Tà Cóm đang thi công.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư công trình giao thông Thanh Hóa, tuyến Pá Quăn - Tà Cóm dài khoảng 26,64km, đi qua 4 bản: Pá Quăn, Co Cài, Cánh Cộng và Tà Cóm, xã Trung Lý. Dự án thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025 và được tiếp tục triển khai đến năm 2026.

Trong đó, hơn 10 km được đầu tư làm đường bê tông, chia thành 3 đoạn thi công. Hiện các nhà thầu đang tập trung hoàn thành đoạn cuối vào bản Tà Cóm, phấn đấu đưa tuyến đường vào sử dụng cuối tháng 10/2026.

Đơn vị nhà thầu huy động nhân lực, phương tiện mở đường tuyến Pá Quăn - Tà Cóm.

Ông Nguyễn Hữu Dũng, cán bộ chỉ huy công trường thuộc Công ty TNHH Xây dựng Phương Đông cho biết: “Pá Quăn - Tà Cóm là tuyến đường độc đạo. Việc vận chuyển máy móc, vật liệu vào công trường gặp nhiều trở ngại; thời tiết bất lợi và giá vật liệu tăng cao cũng ảnh hưởng đến tiến độ. Dù vậy, nhà thầu đang tập trung máy móc, nhân lực và các mũi thi công, nỗ lực đẩy nhanh tiến độ, đưa con đường vào sử dụng sớm nhất cho người dân”.

Với người dân Tà Cóm, con đường được mở đến bản mang theo niềm vui và những hi vọng về cuộc sống bớt khó khăn. Bí thư Chi bộ Tà Cóm Sùng A Tông cho biết: Nhiều năm nay, việc đi lại khó khăn là một trong những trở ngại lớn của bà con. Bản Tà Cóm có 112 hộ, 100% là đồng bào Mông. Khi đường được mở đến bản, người dân sẽ thuận lợi hơn trong sản xuất, sinh hoạt, giao thương.

Chủ tịch UBND xã Trung Lý Trần Văn Thắng cho biết: “Giao thông là một trong những vấn đề có ý nghĩa quan trọng đối với các bản vùng cao. Riêng tuyến đường Pá Quăn - Tà Cóm khi hoàn thành sẽ tạo thêm kết nối cho Tà Cóm và các bản dọc tuyến, giúp người dân thuận lợi hơn trong đi lại, sản xuất, giao thương, đồng thời tạo điều kiện để cán bộ, giáo viên, nhân viên y tế và các lực lượng chức năng tiếp cận địa bàn".

Tuyến đường Pá Quăn - Tà Cóm dự kiến hoàn thành tháng 10/2026.

Đường mới vẫn đang được mở. Tiếng máy thi công giữa đại ngàn vẫn đều đặn vang lên. Mỗi mét đường được mở thêm là một phần khoảng cách giữa Tà Cóm với bên ngoài được rút ngắn.

Ngọc Huấn