[E-Magazine] Hành trình khám phá hang Cặp Đớp

Ẩn sâu trong vùng đất xã Nam Xuân, tỉnh Thanh Hóa, hang Cặp Đớp, cái tên được người dân địa phương lưu truyền, là một hang động kỳ bí, nơi mà dấu chân con người chưa mấy khi chạm tới. Vừa qua, chính quyền địa phương đã tiến hành khảo sát, công bố kế hoạch đưa nơi này trở thành điểm du lịch khám phá, mở ra một cơ hội để thế giới biết đến vẻ đẹp nguyên sơ của hang động này.

Hành trình để lên đến hang Cặp Đớp, bắt đầu từ trung tâm bản Bút lên hồ Pha Đay.

Từ bản Bút lên hồ Pha Đay là hơn 3,5 km đường núi, khoảng 20 phút di chuyển bằng xe gắn máy. Con đường đã được đổ bê tông nhưng nhỏ hẹp, chỉ vừa đủ một xe bán tải hai cầu len lỏi qua. Quãng đường không dài nhưng quanh co và hiểm trở, nhiều đoạn dốc lên tới 30 – 40 độ nghiêng, đòi hỏi người cầm lái phải luôn bình tĩnh và can đảm để xử lý tình huống. Phương án tối ưu nhất vẫn là nhờ người dân bản địa dẫn đường bằng xe máy số.

Để đến được hang Cặp Đớp, cả đoàn phải dừng chân tại hồ Pha Đay, gửi xe bên bìa rừng rồi bắt đầu cuốc bộ vào sâu bên trong...

Đoàn khảo sát, khám phá hang Cặp Đớp lần này gồm 12 người, chia làm hai nhóm. Nhóm đi đầu gồm các thanh niên và trung niên bản Bút – những người am hiểu từng ngọn cây, gốc đá trên núi Pù Bai – đã xuất phát trước để phát quang bụi rậm, mở lối cho cả đoàn theo sau. Nhóm thứ hai có ekip làm phim và bà con dân bản đồng hành.

Chị Cao Thị Oanh – Cán bộ xã Nam Xuân, tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Lên tham quan hồ Pha Đay thì tôi đã đi nhiều rồi, nhưng mới chỉ đến trải nghiệm các dịch vụ và các hoạt động ở bên ngoài hồ. Đây là lần đầu tiên tôi được vào bên trong khu vực rừng nguyên sinh quanh hồ Pha Đay. Một cảm giác rất thư thái". Chị Phạm Thị Tuyết - Bản Bút, xã Nam Xuân, tỉnh Thanh Hóa cũng chia sẻ chị là người bản địa, nhưng chưa bao giờ chị được đặt chân đến hang Cặp Đớp. Trước đây, chị cũng đã vài lần vào rừng hái măng, nhưng đây là đầu tiên đi đến hang.

Những bước chân đầu tiên trong rừng còn khá bằng phẳng, nên ai nấy đều hào hứng. Cả đoàn vừa di chuyển, vừa đắm mình trong bản “giao hưởng thiên nhiên”, nơi tiếng của những động vật trong rừng hòa cùng gió núi, tạo thành một khúc nhạc mà không phải ai cũng có duyên lắng nghe...

Thế nhưng, càng đi sâu vào lõi rừng, hành trình bắt đầu thử thách sức chịu đựng của cả đoàn. Mồ hôi đã tuôn rơi, những dốc đứng nối tiếp nhau xuất hiện, và vắt rừng thì có mặt khắp nơi như những “cư dân” chẳng mấy thân thiện... Sau hơn 30 phút đi bộ leo rừng... cửa hang Cặp Đớp đã hiện ra. Tên hang Cặp Đớp, dịch ra tiếng phổ thông là “ Chật bế ”, cửa hang rất nhỏ và hẹp.

Để vào hang, thiết bị chiếu sáng là không thể thiếu. Luồn qua cửa hẹp chưa đầy hai mét, một thế giới hoàn toàn khác bỗng hiện ra trước mắt. Điều đầu tiên cảm nhận được là sự mát lạnh, nhiệt độ trong hang thấp hơn ngoài trời đến 5 – 6 độ C, như bước từ nắng gắt vào một căn phòng điều hòa đang chạy hết công suất.

Sau những đoạn trườn, bò để tiến sâu hơn, trước mắt chúng tôi là một khung cảnh đẹp đến ngỡ ngàng, ngoài sức tưởng tượng. Lòng hang chia thành hai nhánh, tạo thành hai lối đi để vào khám phá sâu hơn. Những khoang rộng từ 30 đến 50 mét vuông trải ra thoáng đãng, đủ chỗ cho 20 đến 30 người đứng thoải mái. Ánh đèn pin chạm tới đâu, những thạch nhũ rủ xuống từ trần hang và măng đá vươn lên từ nền hang lập tức hiện ra với muôn hình vạn trạng...

Đoàn phóng viên dừng lại, chậm rãi ghi hình từng góc hang. Dưới chân là những tầng cát hóa thạch xếp lớp như những thửa ruộng bậc thang thu nhỏ, ánh sáng chạm vào óng ánh kỳ ảo. Phía trên là những lớp đá đủ màu sắc, gắn kết qua hàng triệu năm kiến tạo, như bàn tay người thợ lành nghề nào đó đã kỳ công xây đắp.

Rải rác khắp nền hang là những măng đá hình trụ tròn, vươn thẳng như cột chống trời hay những búp măng non, tất cả được kết tinh từ hàng triệu giọt nước nhỏ nhẹ rơi xuống từ trần hang qua năm tháng. Trên đầu, những thạch nhũ màu trắng và vàng nhạt rủ xuống như cả một bụi măng mọc ngược. Dưới ánh sáng với các màu sắc khác nhau chiếu vào, chúng biến hóa thành vô vàn hình thù bí ẩn, không lần nào giống lần nào, như đánh đố thị giác.

Hàng chục vị trí với thạch nhũ và măng đá hiện diện trong hang Cặp Đớp. Mỗi khối đá mang một hình thù riêng biệt, tha hồ cho du khách liên tưởng. Chỗ này gợi lên dáng một bức tượng người, chỗ kia thấp thoáng hình bóng thú rừng, nơi khác lại giống một ngôi làng nép mình bên sườn núi... Lòng hang như ôm trọn một thế giới thiên nhiên kỳ bí, mỗi người vào khám phá đều có thể tự dệt nên một câu chuyện riêng theo trí tưởng tượng của mình.

Những thạch nhũ buông xuống như bức mành, có chỗ như thác nước hóa đá, lại có những hình thù như cây san hô, búp sen, dây rừng xoắn vặn... xuất hiện rải rác trên suốt hành trình khám phá hang Cặp Đớp.

Và ấn tượng nhất, có lẽ là cột đá sừng sững ở giữa lòng hang, kết tinh sau hàng triệu năm kiến tạo, khi thạch nhũ từ trần và măng đá từ nền cùng sinh trưởng, kiên nhẫn vươn về phía nhau cho đến ngày chạm vào nhau, hợp thành một cột đá hoàn chỉnh. Đây là công trình ấn tượng nhất mà thiên nhiên để lại trong lòng hang Cặp Đớp.

Bởi điều kiện tác nghiệp còn nhiều hạn chế, đoàn chúng tôi mới dừng lại ở phần hang được đánh giá là an toàn để tham quan. Cả đoàn tiếp tục tiến sâu hơn vào lòng hang. Một mó nước lặng lẽ hiện ra ngay dưới chân một thạch nhũ hình con khỉ đang ngồi bất động trên mỏm đá.

Có một điều thú vị mà ít ai ngờ tới: hang Cặp Đớp chỉ có thể khám phá vào mùa khô, bởi mùa mưa, nước sẽ cuồn cuộn chảy qua lòng hang. Điều đó cũng có nghĩa là hành trình kiến tạo của những nhũ đá, măng đá và cột đá nơi đây chưa kết thúc, thiên nhiên vẫn đang miệt mài viết tiếp câu chuyện kỳ diệu của mình, để tạo nên một di sản vô giá cho đồng bào vùng cao.

Từ khi bản Bút bước vào hành trình làm du lịch cộng đồng, bà con có thêm thu nhập, cuộc sống dần khởi sắc. Và tin vui là xã Nam Xuân đang có chủ trương đưa hang Cặp Đớp vào danh mục sản phẩm du lịch, mở ra cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân trong vùng.

Hang Cặp Đớp được phát hiện không chỉ làm phong phú thêm bức tranh du lịch của địa phương, mà còn thắp lên kỳ vọng về một sinh kế mới bền vững, giúp người dân bản Bút, bản Nam Tân nói riêng và xã Nam Xuân nói chung từng bước thoát nghèo, vươn lên từ chính tiềm năng, vẻ đẹp của quê hương mình.

Trong tương lai không xa, khi đường vào hang được khai mở và những tour khám phá được tổ chức bài bản, hang Cặp Đớp chắc chắn sẽ trở thành “thỏi nam châm” thu hút những du khách yêu thiên nhiên và có sở thích phiêu lưu. Từ đây, góp phần đưa du lịch vùng cao xứ Thanh vươn cao hơn nữa.

Nội dung: Bá Phượng – Văn Lọc

Ảnh: NDS

Đồ Họa: Mai Hương