Gieo ý thức từ cơ sở

Với phương châm phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa, thời gian qua Đoàn Thanh niên Công an xã Thạch Bình đã phối hợp với các nhà trường, gia đình và tổ chức đoàn thể triển khai nhiều mô hình, cách làm sáng tạo, đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với học sinh, thanh thiếu niên.

Qua rà soát, xã Thạch Bình hiện có 8.819 hộ dân và 7.511 thanh thiếu niên trong độ tuổi từ 14 đến 30. Đây là lực lượng trẻ, năng động nhưng cũng dễ bị tác động bởi thông tin xấu, độc trên mạng xã hội, sự lôi kéo của bạn bè và những hành vi lệch chuẩn.

Với vai trò là lực lượng xung kích, hằng tháng Đoàn Thanh niên Công an xã Thạch Bình lại tổ chức hội nghị tuyên truyền pháp luật cho thanh thiếu niên ngay tại trụ sở Công an xã, thu hút trên 130 lượt thanh, thiếu niên tham gia. Một trong những cách làm tạo được sự quan tâm của học sinh là mô hình “Trải nghiệm tình huống pháp lý khi vi phạm”.

Đoàn Thanh niên Công an xã Thạch Bình tuyên truyền pháp luật cho thanh thiếu niên.

Thay vì chỉ nghe phổ biến các quy định một cách lý thuyết, các em được trực tiếp tham gia phân tích những tình huống giả định gần gũi với đời sống học đường, xác định hành vi đúng, sai và nhận diện những hậu quả pháp lý có thể xảy ra.

Sau mỗi buổi trải nghiệm, học sinh viết bài thu hoạch, tự liên hệ và nhìn nhận lại hành vi của bản thân. Qua đó, các em dần hình thành ý thức tôn trọng pháp luật, biết cân nhắc trước mỗi hành động, chủ động sửa đổi những biểu hiện chưa phù hợp và tránh xa các hành vi lệch chuẩn.

Hiện nay, trên địa bàn xã Thạch Bình có 14 trường tiểu học, THCS và THPT với hơn 6.000 học sinh. Trong năm học 2025-2026, Đoàn Thanh niên Công an xã phối hợp với các nhà trường tổ chức 35 buổi tuyên truyền thông qua hoạt động ngoại khóa, thu hút khoảng 20.000 lượt học sinh tham gia.

Học sinh trao đổi, đặt câu hỏi về cách xử lý các tình huống có nguy cơ dẫn đến vi phạm pháp luật.

Thầy Ngô Văn Giang, Hiệu trưởng Trường THPT Thạch Thành 2, chia sẻ: “Các nội dung do lực lượng đoàn viên, thanh niên Công an xã truyền đạt đều gắn với những tình huống học sinh có thể gặp trong cuộc sống. Không chỉ được cung cấp kiến thức, các em còn được trao đổi, đặt câu hỏi và hướng dẫn cách xử lý khi đứng trước nguy cơ bị lôi kéo, xâm hại hoặc vi phạm pháp luật. Sự phối hợp này đã hỗ trợ nhà trường rất nhiều trong công tác giáo dục đạo đức, lối sống và xây dựng môi trường học đường an toàn”.

Sau khi tham gia chương trình tuyên truyền, em Trương Quỳnh Anh, học sinh Trường THPT Thạch Thành 2 cho biết: “Qua buổi tuyên truyền, em được các chú công an cung cấp nhiều kiến thức về phòng, chống ma túy, bạo lực học đường và an toàn giao thông. Em hiểu rằng mình cần biết để phòng các tệ nạn xã hội, không nghe theo sự rủ rê của bạn bè xấu, không tham gia những cuộc vui thiếu lành mạnh và phải tập trung học tập tốt hơn”.

Đoàn viên, thanh niên Công an xã Thạch Bình xây dựng video tuyên truyền pháp luật với sự hỗ trợ của công nghệ AI.

Không chỉ tuyên truyền trực tiếp tại các nhà trường, Đoàn Thanh niên Công an xã Thạch Bình còn đẩy mạnh phổ biến kiến thức pháp luật trên không gian mạng. Nhiều bài viết, video tuyên truyền đã được đăng tải trên trang Facebook của Công an xã và các nhóm Zalo của địa phương. Đáng chú ý, một số video được xây dựng với sự hỗ trợ của công nghệ trí tuệ nhân tạo, sử dụng hình ảnh trực quan, lời dẫn ngắn gọn và các tình huống sinh động. Qua đó, những quy định pháp luật vốn được xem là khô cứng trở nên gần gũi, dễ hiểu và dễ ghi nhớ hơn đối với học sinh.

Đặc biệt, từ tháng 9/2025, Công an xã Thạch Bình đã triển khai mô hình “Một việc tốt - Một thay đổi” nhằm cảm hóa, giáo dục thanh thiếu niên có biểu hiện lệch chuẩn. Qua rà soát, đã có 56 thanh thiếu niên được đưa vào diện quản lý, giáo dục đặc biệt. Theo đó, lực lượng công an trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe hoàn cảnh, tuyên truyền pháp luật và định hướng nhận thức cho các em. Đồng thời, tạo điều kiện để các em tham gia nhiều hoạt động vì cộng đồng như vệ sinh môi trường, giúp đỡ gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn sửa chữa nhà cửa...

Đến nay, 18 em đã có chuyển biến rõ rệt và được đưa ra khỏi diện quản lý, giáo dục; Công an xã đang tiếp tục quản lý 21 trường hợp. Những trường hợp còn lại hiện đi làm thời vụ tại các địa phương khác và tiếp tục được theo dõi, phối hợp giáo dục khi trở về địa bàn.

Theo Thiếu tá Cao Anh Huy, Trưởng Công an xã Thạch Bình, Đoàn Thanh niên Công an xã là lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho học sinh. Với lợi thế trẻ, năng động, am hiểu công nghệ và gần gũi với tâm lý lứa tuổi, các đoàn viên đã chủ động đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, đưa pháp luật đến với học sinh bằng những tình huống thực tế, video trực quan và hoạt động trải nghiệm.

Từ các buổi tuyên truyền, nhiều tình huống pháp lý giả định đến các video ngắn trên mạng xã hội, ý thức thượng tôn pháp luật đang từng bước được gieo vào nhận thức của mỗi học sinh. Khi các em biết tự bảo vệ mình, biết nói không với hành vi sai trái và có trách nhiệm với cộng đồng, đó cũng chính là nền tảng để xây dựng môi trường học đường an toàn, lành mạnh, địa bàn cơ sở bình yên.

Hoàng Mai