Gỡ “nút thắt” từ chính sách thuế mới cho hộ kinh doanh

Chính sách thuế mới đối với hộ kinh doanh được kỳ vọng tạo môi trường minh bạch, công bằng hơn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong quá trình triển khai, không ít hộ kinh doanh đang gặp phải những khó khăn cần được tháo gỡ kịp thời để chính sách thực sự đi vào cuộc sống.

Cán bộ Thuế cơ sở 5 hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng kê khai, nộp thuế điện tử.

Bước chuyển từ thuế khoán truyền thống sang tự kê khai

Việc triển khai Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 5/3/2026 của Chính phủ về chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (gọi tắt Nghị định số 68) đã, đang tạo ra những thay đổi đáng kể. Đặc biệt, Nghị định số 141/2026/NĐ-CP ngày 29/4/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 68 với điểm mới là nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng/năm, đã góp phần giảm áp lực cho nhiều hộ kinh doanh nhỏ, đồng thời đặt ra yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, hỗ trợ để người nộp thuế từng bước thích ứng với phương thức quản lý thuế mới.

Hơn 20 năm gắn bó với công việc buôn bán hàng tạp hóa, bà Trịnh Thị Tân (73 tuổi), chủ hộ kinh doanh tại khu phố 2, xã Vĩnh Lộc đã quen với công việc ghi chép sổ sách thủ công và nộp thuế theo hình thức truyền thống. Khi chính sách mới được triển khai, bà được cán bộ Thuế cơ sở 5 và chính quyền địa phương hướng dẫn chuyển sang kê khai điện tử, sử dụng ứng dụng eTax

Mobile để thực hiện nghĩa vụ thuế. Ban đầu còn nhiều bỡ ngỡ vì tuổi cao, ít tiếp cận công nghệ, nhưng sau khi được hỗ trợ, gia đình bà Tân đã thực hiện kê khai theo quy định. Với doanh thu cửa hàng hơn 3 tỷ đồng/năm, gia đình bà Tân thuộc diện nộp thuế theo Nghị định số 141.

Ông Trịnh Hùng Mạnh, Phó trưởng Thuế cơ sở 5 (Thuế Thanh Hóa), cho biết: Đơn vị quản lý công tác thuế tại 9 xã gồm: Kim Tân, Vân Du, Thạch Bình, Thạch Quảng, Thành Vinh, Ngọc Trạo, Vĩnh Lộc, Tây Đô, Biện Thượng. Thời gian qua, Thuế cơ sở 5 đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai điện tử, sử dụng hóa đơn điện tử và đăng ký mã số thuế theo quy định mới. Từ giữa tháng 11/2025 đến nay, cùng với ngành thuế, đơn vị đã thực hiện chiến dịch “Làm việc không có ngày nghỉ”, trong đó chú trọng tổ chức hội nghị đối thoại, phối hợp với UBND các xã trên địa bàn tổ chức cao điểm 15 ngày đối thoại trực tiếp, cầm tay chỉ việc cho cá nhân, hộ kinh doanh. Đến nay, đã có 6.612/7.451 hộ kinh doanh thực hiện chuyển đổi xong phương pháp kê khai nộp thuế mới, cài đặt và sử dụng các chức năng khai thuế, nộp thuế, tra cứu, đăng ký trên ứng dụng eTax Mobile; 100% hộ kinh doanh được hỗ trợ cài đặt đã gửi tờ khai, thông báo, nộp thuế bằng phương thức điện tử.

Theo ông Trịnh Hùng Mạnh, khó khăn lớn nhất hiện nay là việc thay đổi phương thức quản lý thuế. Từ hình thức khoán truyền thống sang kê khai, nộp thuế theo doanh thu thực tế khiến nhiều hộ kinh doanh, đặc biệt là các hộ nhỏ lẻ, chưa quen với việc ghi chép sổ sách, quản lý hóa đơn. Không ít người còn lúng túng trong tiếp cận công nghệ, sử dụng hóa đơn điện tử hay kê khai trực tuyến. Việc quản lý doanh thu thực tế gặp khó khăn do đặc thù kinh doanh nhỏ lẻ, sử dụng tiền mặt phổ biến. Ngưỡng doanh thu miễn thuế cũng có thể phát sinh tâm lý né tránh nghĩa vụ thuế. Hệ thống dữ liệu quản lý thuế, hạ tầng công nghệ thông tin chưa được kết nối đồng bộ, chưa đáp ứng yêu cầu. Trong bối cảnh đó, cơ chế phối hợp giữa cơ quan Thuế và chính quyền cấp xã, các ngành chức năng là yếu tố quyết định hiệu quả thực thi chính sách. Đồng thời, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật và hướng dẫn thi hành nhằm khắc phục khó khăn, nâng cao tính tuân thủ và hiện đại hóa công tác quản lý thuế.

Là một trong những địa phương có số lượng hộ kinh doanh lớn của huyện Thạch Thành cũ, xã Kim Tân có khoảng 150 doanh nghiệp và 1.500 hộ kinh doanh. Để đưa chính sách thuế mới đến gần hơn với người dân, UBND xã Kim Tân đã triển khai “15 ngày cao điểm tuyên truyền, hỗ trợ chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh”; phối hợp với Thuế cơ sở 5 tổ chức hội nghị hướng dẫn trực tiếp cho các hộ kinh doanh về đăng ký tài khoản ngân hàng, kê khai thuế điện tử và sử dụng ứng dụng eTax Mobile. Đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền trên hệ thống truyền thanh, mạng xã hội, nhóm zalo thôn, tổ dân phố; đăng tải tài liệu hỏi - đáp, cẩm nang hướng dẫn nhằm giúp hộ kinh doanh dễ tiếp cận và thực hiện đúng quy định.

Ông Hà Đức Tâm, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Tân cho biết: Việc triển khai chính sách thuế mới theo Nghị định số 68 và Nghị định số 141 tại xã Kim Tân có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hộ kinh doanh từng bước chuyển đổi từ hình thức thuế khoán sang tự kê khai, nộp thuế điện tử. Khó khăn hiện nay là nhân lực phụ trách lĩnh vực đăng ký kinh doanh còn mỏng, chỉ có 1 công chức kiêm nhiệm nên việc hỗ trợ trực tiếp tới từng hộ dân còn hạn chế. Từ thực tế đó, địa phương kiến nghị các cấp có thẩm quyền tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính về thuế, tăng cường các chính sách miễn, giảm thuế phù hợp; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông để người dân dễ tiếp cận hơn với chính sách mới.

Tạo môi trường minh bạch, công bằng

Tại Thuế cơ sở 13 đóng trên địa bàn phường Tĩnh Gia, nhiều người dân, hộ kinh doanh cũng đã chủ động đến cơ quan thuế để được hướng dẫn kê khai theo quy định mới. Anh Nguyễn Nhật Minh, hộ kinh doanh tạp hóa tại phường Đào Duy Từ, được cán bộ thuế hướng dẫn các bước kê khai thuế, ghi chép sổ sách kế toán, sử dụng ứng dụng eTax Mobile và tìm hiểu về các nhóm doanh thu để thực hiện kê khai thuế theo quy định. Gia đình anh Minh có doanh thu hơn 500 triệu đồng/năm, trước đây thuộc diện nộp thuế theo Nghị định 68 và đã hoàn thành nộp thuế quý I/2026, nhưng theo Nghị định số 141 thì không thuộc diện phải nộp thuế. Vì vậy, cán bộ thuế đã hướng dẫn gia đình thực hiện các thủ tục hoàn trả các khoản thuế đã nộp trước đó.

Ông Nguyễn Xuân Hùng, Phó trưởng Thuế cơ sở 13 (Thuế Thanh Hóa) cho biết, việc nâng ngưỡng miễn thuế lên 1 tỷ đồng/năm đã giảm bớt gánh nặng cho nhiều hộ kinh doanh nhỏ, tạo điều kiện để tái đầu tư, mở rộng hoạt động. Đồng thời, quy định bắt buộc hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên sử dụng hóa đơn điện tử sẽ góp phần chuẩn hóa hoạt động kinh doanh, nâng cao tính minh bạch, công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế. Việc nâng ngưỡng miễn thuế từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng được áp dụng toàn diện từ ngày 1/1/2026. Đến nay, tại Thuế cơ sở 13 ghi nhận 5.486 hộ kinh doanh trên địa bàn 10 xã, phường thuộc thị xã Nghi Sơn cũ đã tiếp cận các ứng dụng thuế điện tử của cơ quan thuế, trong đó có 3.021 hộ kinh doanh có tài khoản riêng phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Thông tin từ Thuế Thanh Hóa cho biết, thời gian qua, toàn ngành đã tập trung tuyên truyền, phối hợp, phổ biến chính sách thuế mới, đồng hành hỗ trợ người nộp thuế trên địa bàn tỉnh tiếp cận, tìm hiểu và thực thi quy định. Đến nay, toàn tỉnh đã có 101.000 cá nhân, hộ kinh doanh cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile. Trong đó có 94.826 hộ kinh doanh đã nắm được chính sách, pháp luật thuế. Theo Nghị định số 141, toàn tỉnh dự kiến có 3.314 hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên thuộc diện nộp thuế.

Có thể khẳng định, chính sách thuế mới là bước đi cần thiết nhằm hướng tới một nền kinh tế minh bạch, hiện đại. Để gỡ những “nút thắt” trong quá trình triển khai, việc tăng cường hướng dẫn, tập huấn, đơn giản hóa thủ tục, hỗ trợ kỹ thuật cho hộ kinh doanh, đặc biệt là trong giai đoạn đầu chuyển đổi, là hết sức cần thiết. Đồng thời, các hộ kinh doanh cũng cần chủ động thích ứng với phương thức quản lý mới, nâng cao nhận thức về nghĩa vụ thuế không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội để phát triển bền vững.

Bài và ảnh: Bùi Huấn