Kỳ vọng trong công việc của gen Z

Bước vào thị trường lao động với kiến thức được trang bị từ giảng đường và nhiều hình dung về nghề nghiệp, Gen Z mong muốn có công việc phù hợp với năng lực, được ghi nhận và tạo cơ hội phát triển. Tuy nhiên, giữa kỳ vọng của người trẻ và thực tế môi trường làm việc vẫn có những khoảng cách cần được nhìn nhận để cả người lao động và doanh nghiệp tìm được tiếng nói chung.

Công việc phù hợp với tấm bằng và năng lực

Với nhiều người trẻ, công việc đầu tiên sau khi tốt nghiệp đại học không đơn thuần là nơi tạo ra thu nhập. Đó còn là bước khởi đầu cho hành trình khẳng định bản thân, vận dụng kiến thức đã học và từng bước xác định vị trí của mình trên thị trường lao động.

Bởi vậy, khi tìm việc, gen Z thường quan tâm đến nhiều yếu tố bên cạnh mức lương. Sau nhiều năm học tập, tấm bằng đại học với người trẻ không chỉ là kết quả của một chặng đường mà còn gắn với kỳ vọng về công việc phía trước. Họ mong muốn vận dụng kiến thức, kỹ năng, phát huy được năng lực từ hành trình tích luỹ ở giảng đường.

Gen Z kỳ vọng được chủ động và phát huy năng lực trong công việc.

Phương Hà, 22 tuổi, làm việc trong lĩnh vực truyền thông, điều cô quan tâm khi lựa chọn công việc là cơ hội được tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng nội dung, thay vì chỉ thực hiện những phần việc lặp lại. Hà chia sẻ: “Tôi muốn những kiến thức đã học được sử dụng trong công việc thực tế. Nếu được giao nhiệm vụ mới, được góp ý và có cơ hội sửa những thiếu sót, tôi nghĩ mình sẽ tiến bộ nhanh hơn”.

Khi đảm nhận thêm trách nhiệm, hoàn thành công việc đúng yêu cầu hoặc đưa ra sáng kiến có hiệu quả, họ muốn nhận được phản hồi rõ ràng về kết quả. Sự ghi nhận không nhất thiết phải đến từ những lời khen thường xuyên, đôi khi, đó là cơ hội được thử sức ở một nhiệm vụ quan trọng hơn, được giải thích vì sao một phương án chưa phù hợp hoặc được trao đổi thẳng thắn về hướng phát triển nghề nghiệp.

Khoảng cách giữa kỳ vọng và thực tế thường xuất hiện khi người trẻ hình dung công việc sẽ nhanh chóng mang lại cơ hội thể hiện bản thân, trong khi doanh nghiệp cần thời gian để đánh giá khả năng thích nghi và mức độ đáp ứng yêu cầu.

Điều quan trọng là kỳ vọng cần được đặt trên cơ sở thực tế. Người trẻ cần chủ động chứng minh năng lực bằng chất lượng công việc, còn doanh nghiệp cần làm rõ yêu cầu tuyển dụng, tiêu chí đánh giá và lộ trình phát triển. Khi đó, tấm bằng đại học sẽ không trở thành thước đo duy nhất để đánh giá một người, mà là điểm xuất phát cho quá trình học hỏi và trưởng thành trong nghề nghiệp.

Môi trường làm việc và nhu cầu được tôn trọng

Bên cạnh nội dung công việc, môi trường làm việc cũng là yếu tố được nhiều người trẻ cân nhắc. Với gen Z, một nơi làm việc phù hợp không nhất thiết phải có văn phòng hiện đại hay nhiều tiện ích. Cách quản lý, sự minh bạch trong giao tiếp, tinh thần hợp tác giữa đồng nghiệp và khả năng chủ động sắp xếp công việc cũng góp phần quyết định trải nghiệm mỗi ngày.

Không gian làm việc trẻ trung mang đến tinh thần thoải mái của người trẻ.

Quốc Huy, 25 tuổi, làm việc trong lĩnh vực công nghệ cho rằng một góc làm việc gọn gàng, có thể sắp xếp theo nhu cầu cá nhân giúp bản thân tập trung hơn. Tuy nhiên, điều anh coi trọng hơn là sự rõ ràng trong phối hợp và cách các thành viên trao đổi khi có vấn đề phát sinh. “Tôi mong mọi người có thể góp ý và cùng tìm cách giải quyết, thay vì để những hiểu lầm kéo dài”, anh chia sẻ.

Gen Z cũng quan tâm đến ranh giới giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Nhu cầu có thời gian nghỉ ngơi, học thêm kỹ năng, chăm sóc gia đình hay theo đuổi sở thích không đồng nghĩa với việc né tránh trách nhiệm. Vấn đề nằm ở cách tổ chức công việc để người lao động hiểu rõ nhiệm vụ, thời hạn và yêu cầu cần hoàn thành.

Dẫu vậy, kỳ vọng về sự linh hoạt cũng cần gắn với đặc thù nghề nghiệp và trách nhiệm của từng vị trí. Không phải công việc nào cũng có thể chủ động hoàn toàn về thời gian, cũng không phải mọi đề xuất của nhân viên đều phù hợp với điều kiện vận hành của doanh nghiệp. Sự tôn trọng vì thế cần đến từ cả hai phía: người quản lý lắng nghe và giải thích rõ ràng, người lao động có trách nhiệm với cam kết và kết quả công việc.

Kỳ vọng của Gen Z, suy cho cùng, không chỉ nằm ở một vị trí tốt hay không gian làm việc đẹp. Điều họ tìm kiếm là cơ hội làm việc có ý nghĩa, được đối xử công bằng và nhìn thấy hướng phát triển của bản thân. Khi những mong muốn ấy gặp được điều kiện phù hợp cùng tinh thần trách nhiệm, công việc sẽ trở thành nơi người trẻ từng bước chứng minh năng lực và xây dựng con đường nghề nghiệp lâu dài.

Nam Phương