Ngày này năm xưa (9/4): Chiến thắng Bạch Đằng lần thứ ba

Ngày này năm xưa 9/4 diễn ra nhiều sự kiện mang đậm dấu ấn lịch sử của dân tộc Việt Nam như: Chiến thắng Bạch Đằng lần thứ ba (1288); Ngày mất danh sĩ, sử gia Lê Văn Hưu (1322); ngày truyền thống binh chủng hoá học (1958)...

*Ngày 9/4/1288, ngày chiến thắng Bạch Đằng lần thứ ba. Sau hai lần thất bại lần này quân Nguyên huy động nhiều thuyền chiến hòng uy hiếp quân ta. Đợi khi đoàn quân thuyền giặc lọt hẳn vào trận địa phục kích do Trần Quốc Tuấn bố trí, quân và dân ta từ các ngả trên mặt đất cũng như dưới lòng sông đổ xô ra đánh. Thuyền chiến giặc va vào cọc lim, cái thì vỡ, cái thì đắm. Quân Nguyên rối loạn. Hơn 400 thuyền chiến giặc bị bắt. Chiến thắng lịch sử Bạch Đằng ngày 9/4/1288 đã giáng một đòn mạnh mẽ vào mưu đồ xâm lược và uy thế của nhà Nguyên. Sau thất bại này Hốt Tất Liệt không sao tổ chức được một đạo quân viễn chinh đủ mạnh để xâm lược Việt Nam một lần nữa. Vì vậy chiến thắng Bạch Đằng là chiến thắng kết thúc cuộc kháng chiến chống quân Nguyên - Mông hồi thế kỷ XIII của dân tộc ta.

Đền thờ Lê Văn Hưu tại xã Thiệu Trung.

*Ngày 9/4/1322, là ngày mất nhà sử học Lê Văn Hưu. Lê Vǎn Hưu là danh sĩ, sử gia đời Trần Thái Tông, quê xã Phủ Lý, huyện Đông Sơn, Thanh Hóa (nay là phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hoá). Nǎm 1247 ông đỗ bảng nhãn, đến đời Thánh Tông ông sung chức hoạ sĩ Viện Hàn lâm, kiêm giám đốc tu viện Quốc Sử, phụng chỉ soạn bộ Đại Việt sử ký, và đã soạn xong trong nǎm Nhâm Thìn 1272, gồm 30 quyển, chép từ đời Triệu Võ Đế đến đời Lý Chiêu Hoàng (207 trước công nguyên đến 1224).

Lực lượng tự vệ Thành Hà Nội những ngày tháng 8-1945. Ảnh: Tư liệu

*Ngày 9/4/1946, tại Bắc bộ phủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp đại biểu các Khu tự vệ Thành Hà Nội. Bác động viên và nhắc nhở cần bình tĩnh, nhấn mạnh đến phương châm: “Một sự nhịn, chín sự lành” và xác định những nhiệm vụ trước mắt.

*Ngày 9/4/1960, Bác dự họp Bộ Chính trị bàn về việc xây dựng Nhà Quốc hội do Trung Quốc thiết kế. Bác lưu ý, khi tiến hành xây dựng phải cần, kiệm tránh lãng phí, phối hợp giữa các nhà chuyên môn hai nước. Sau đó, vì nhiều lý do thiết kế này đã không thực hiện được. (Sách Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày này năm xưa, NXB Chính trị quốc gia - Sự thật, 2010)

Quân giải phóng phát triển tiến công đánh chiếm Sở chỉ huy sư đoàn 18 ngụy trong Chiến dịch Xuân Lộc tháng 4-1975. Ảnh: Tư liệu

*Sau 4 ngày hành quân từ Lâm Đồng về khu vực tập kết, sáng ngày 9/4/1975, một bộ phận quân đoàn 4 đã nổ súng tiến công thị xã Xuân Lộc - Cửa ngõ then chốt vào Sài Gòn. Thị xã Xuân Lộc (tỉnh Long Khánh cũ), nay thuộc tỉnh Đồng Nai, nằm trên ba trục giao thông quan trọng: Đường số 1, đường số 20 (Sài Gòn đi Đà Lạt) và đường số 15 (Sài Gòn đi Vũng Tàu). Đây là một cửa ngõ quan trọng của Sài Gòn, được quân ngụy xây dựng thành một khu vực phòng thủ trọng yếu trên tuyến phòng thủ cơ bản Biên Hoà - Bà Rịa - Vũng Tàu. Lực lượng địch phòng giữ Xuân Lộc có sư đoàn 18 bộ binh, sư đoàn mạnh nhất của quân đoàn 3 ngụy, một liên đoàn biệt động quân, một trung đoàn thiết giáp, chín tiểu đoàn bảo an của tiểu khu Long Khánh. Quyết tâm tiến công Xuân Lộc của ta nhằm phá vỡ tuyến phòng thủ vòng ngoài ở phía Bắc Sài Gòn, tạo thuận lợi tiến công giải phóng Sài Gòn.

LP (tổng hợp)