Quất bonsai - Thú chơi Tết của người sành

Quất bonsai không chỉ là cây cảnh ngày Tết, mà dần trở thành một thú chơi văn hóa, nơi tay nghề, thẩm mỹ và gu của người chơi cùng định hình giá trị.

Những ngày này, phường Hạc Thành bước vào mùa nhộn nhịp nhất trong năm. Từ sáng sớm, các chuyến xe tải nối đuôi nhau đổ về, trên thùng xe là những chậu quất bonsai được chằng buộc cẩn thận. Quất đến từ nhiều làng nghề trồng cây cảnh nổi tiếng như Tứ Liên (Hà Nội), Nam Phong (Nam Định)... mỗi vùng mang theo một dáng vẻ.

Trung tâm phường Hạc Thành trở nên rộn ràng bởi những chuyến xe chở đầy quất từ các làng nghề cây cảnh đổ về.

Không giống quất trồng đại trà, quất bonsai được xem là trung tâm của thú chơi Tết những năm gần đây. Người sành quất không chỉ nhìn số lượng quả hay màu sắc lá, mà còn chú ý đến dáng thế, sự cân đối giữa thân – cành – rễ và cái “thần” của cây. Một chậu quất bonsai đẹp là khi toát lên sức sống bền bỉ, sự sinh sôi, sung túc.

Quả vàng, lá xanh, dáng cây gọn gàng – vẻ đẹp của quất bonsai gợi mở một mùa xuân đủ đầy và an yên

Quất bonsai dáng hoành, thân thấp chắc, tán trải ngang, quả phân bố đều, kết hợp chậu men xanh tạo điểm nhấn thẩm mỹ cho không gian Tết

Một cây quất đẹp cần hội tụ đầy đủ các yếu tố từ dáng, rễ, thân, lá, lộc, hoa đến quả; song quan trọng hơn cả vẫn là sự phù hợp với “gu” của người chơi.

Tại các điểm tập kết quất, người mua thường đứng khá lâu trước mỗi chậu cây, xoay nhẹ thân quất, ngắm từng cành nhỏ. Có người chọn quất bày phòng khách, có người mua làm quà biếu, cũng có người xem việc chọn quất như một nghi thức đón xuân.

Sự phong phú về mẫu mã, kích thước, dáng thế, mức giá khiến việc chọn được một chậu quất ưng ý trở thành điều không hề dễ dàng

Theo các chủ hàng, quất bonsai sau khi nhập từ vườn về mới chỉ hoàn thành một nửa hành trình. Trước khi bày bán, cây được sang chậu, xử lý lại bộ rễ để ổn định thế. Khi dáng cây đã đứng, đất đã yên, chủ hàng tiếp tục hoàn thiện bằng cách phối đá, điểm tiểu cảnh, đặt tượng nhỏ hoặc lũa gỗ sao cho hài hòa với tổng thể. Sự chăm chút này khiến quất bonsai vượt khỏi vai trò cây cảnh đơn thuần, trở thành một không gian tạo hình thu nhỏ.

Giá quất bonsai vì thế cũng phản ánh đúng công sức bỏ ra. Những cây dáng đẹp, thế lạ có giá từ vài triệu đồng, thậm chí lên đến cả chục triệu đồng. Mức giá không dành cho số đông, nhưng vẫn có người mua, bởi với họ, quất bonsai là thú chơi đòi hỏi sự am hiểu, kiên nhẫn và đam mê.

Quất sau khi đưa từ vườn về được sang chậu, chăm tưới để cây ổn định và giữ dáng

Cành lá được tỉa tót, chỉnh sửa cẩn thận để cây vào phom dáng chuẩn.

Tùy phom dáng từng cây, các chủ vườn lựa chọn tiểu cảnh phù hợp để tăng tính thẩm mỹ

Không khí mua bán quất những ngày cận Tết vì thế không đơn thuần là giao dịch. Những câu chuyện về đất trồng, thời tiết, cách giữ cây bền dáng sau Tết được trao đổi ngắn gọn nhưng rôm rả. Khi khách đã ưng ý, chủ hàng đưa chậu quất lên xe, chỉnh lại thế đứng, buộc dây cẩn thận – những chi tiết nhỏ làm nên sắc thái riêng của chợ Tết.

Những cây quất đã được khách “chốt” và gửi lại nhà vườn sẽ được buộc dây, đánh số để tránh nhầm lẫn

Sau khi chốt mua, quất được chủ vườn cẩn thận xếp lên xe, theo khách về chơi Tết sớm

Với các chủ vườn, chủ hàng quất, đây cũng là thời điểm đặt nhiều hy vọng nhất. Ai cũng mong quất “chạy hàng” để công sức cả năm được đền đáp, có một cái Tết đủ đầy. Mong ước ấy được gửi gắm vào từng chậu quất vàng như gửi niềm tin vào một năm mới rực rỡ, hanh thông.

Từng chậu quất gửi gắm niềm tin và ước mong một năm mới đủ đầy của người làm nghề

Khi chiều buông xuống, ánh nắng cuối ngày rọi lên những quả quất vàng ươm, cả khu phố như bừng lên sắc xuân

Giữa nhịp sống hiện đại, quất bonsai không chỉ hiện diện như một thú chơi Tết cầu kỳ và kén người, mà còn là nơi gặp gỡ của lao động nhà vườn, con mắt thẩm mỹ và nhu cầu khẳng định “gu” của người chơi trong không gian Tết Việt hôm nay.

Phương Anh