Sau sách giáo khoa, phụ huynh còn lo những khoản nào?

Trước thềm năm học mới, sách giáo khoa không phải khoản chi duy nhất phụ huynh phải chuẩn bị. Từ đồng phục, đồ dùng học tập đến các dịch vụ phục vụ học sinh, nhiều khoản chi phát sinh theo nhu cầu khiến danh sách chuẩn bị đầu năm học ngày một dài.

Nhiều khoản chi cùng lúc

Năm học mới bắt đầu cũng là lúc nhiều gia đình phải hoàn tất một loạt khoản chi cho con. Sách giáo khoa, vở viết, đồ dùng học tập, đồng phục, giày dép... lần lượt được đưa vào danh sách mua sắm. Với học sinh sử dụng dịch vụ bán trú hoặc các dịch vụ phục vụ ngoài giờ, chi phí tiếp tục phát sinh.

Phụ huynh cùng con chuẩn bị những vật dụng cần thiết phục vụ năm học mới.

Chị Nguyễn Thị Hương, ở phường Hạc Thành có hai con đang đi học, cho biết gia đình thường phải dành riêng một khoản cho thời điểm đầu năm học. Theo chị, điều đáng nói là mỗi khoản riêng lẻ có thể không quá lớn, nhưng khi cùng xuất hiện trong một thời điểm, tổng chi phí lại trở thành một khoản đáng kể.

“Mỗi khoản nhìn thì không nhiều, nhưng cộng lại mới thấy đáng kể. Nhà có hai con thì phải nhân lên”, chị Hương chia sẻ.

Chị Lê Thu Hà, ở phường Hạc Thành, cũng cho rằng chi phí đầu năm học không chỉ nằm ở tiền sách. Năm nay con chị chuyển cấp, một số đồ dùng từ năm học trước không còn phù hợp, đồng nghĩa với việc phải mua mới.

“Ban đầu mình cứ nghĩ chuẩn bị cho con cũng không tốn quá nhiều. Nhưng mua từng thứ một thì thấy bình thường, đến lúc cộng lại mới thấy số tiền khá lớn. Nhất là những gia đình có hai, ba con cùng đi học thì khoản này càng rõ”, chị Hà chia sẻ

Không phải học sinh nào cũng có cùng mức chi. Gia đình có con học bán trú phải tính thêm tiền ăn, chăm sóc và các khoản phục vụ hoạt động bán trú. Một số học sinh sử dụng dịch vụ quản lý ngoài giờ hoặc tham gia các hoạt động theo nhu cầu cũng phát sinh thêm chi phí.

Chính sự khác nhau về nhu cầu khiến tổng chi phí đầu năm học giữa các gia đình có sự chênh lệch. Có gia đình chủ yếu phải lo sách vở, đồng phục, đồ dùng học tập; có gia đình phải tính thêm nhiều khoản phục vụ việc học và sinh hoạt của con trong ngày.

Theo chị Hà, điều phụ huynh cần không chỉ là biết từng khoản phải đóng, mà còn muốn hình dung trước tổng thể các khoản có thể phát sinh trong năm học để chủ động cân đối.

“Mình không ngại những khoản thực sự phục vụ cho việc học và sinh hoạt của con. Quan trọng là nhà trường thông báo rõ khoản nào là khoản gì, con mình có sử dụng hay không và mức thu như thế nào. Biết trước thì gia đình chủ động hơn.”

Rõ từng khoản để phụ huynh chủ động

Tại Thanh Hóa, năm học 2026-2027, học sinh tại các cơ sở giáo dục công lập tiếp tục được miễn học phí theo quy định. Cùng với đó, Sở Giáo dục và Đào tạo đã có hướng dẫn về các khoản thu, chi trong các cơ sở giáo dục công lập, trong đó quy định cụ thể một số dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục.

Tuy nhiên, việc có danh mục và mức thu không đồng nghĩa mọi học sinh đều phải sử dụng, đóng tất cả các khoản. Nhiều dịch vụ được thực hiện trên cơ sở nhu cầu và đăng ký của phụ huynh, học sinh. Chẳng hạn, các khoản liên quan đến chăm sóc bán trú, quản lý học sinh ngoài giờ, kỹ năng sống, làm quen tiếng Anh... chỉ phát sinh đối với những trường hợp có nhu cầu sử dụng.

Với phụ huynh, sự phân định này có ý nghĩa trực tiếp bởi nó quyết định số tiền thực tế mỗi gia đình phải chuẩn bị. Một học sinh không sử dụng dịch vụ bán trú sẽ không phát sinh các khoản liên quan đến hoạt động này; tương tự, các dịch vụ ngoài giờ chỉ được tính khi có nhu cầu.

Bên cạnh đó, hướng dẫn của ngành giáo dục cũng yêu cầu các khoản thu phải có căn cứ, đúng mức, đúng nội dung và được công khai. Các khoản tài trợ, đóng góp phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, không áp đặt mức bình quân hoặc tối thiểu. Nhà trường không được tự đặt thêm khoản thu hoặc sử dụng việc vận động đóng góp để thực hiện những nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của ngân sách nhà nước.

Những quy định này đặt ra yêu cầu về sự minh bạch trong tổ chức các khoản thu. Nhưng từ phía phụ huynh, điều họ quan tâm trước hết vẫn là những thông tin cụ thể, dễ hiểu và được cung cấp đầy đủ ngay từ đầu.

“Ví dụ khoản nào bắt buộc, khoản nào theo nhu cầu, khoản nào tự nguyện thì rõ ngay từ đầu. Phụ huynh biết mình phải chuẩn bị những gì, khoản nào có thể lựa chọn thì sẽ dễ cân đối hơn”, chị Hương chia sẻ.

Năm học mới đã bắt đầu, việc công khai các khoản thu không chỉ giúp phụ huynh biết số tiền phải nộp mà còn giúp họ chủ động tính toán toàn bộ chi phí liên quan đến việc học tập, sinh hoạt của con.

Năm học mới bắt đầu kéo theo nhiều khoản chi tiêu khác nhau.

Sau tiền sách giáo khoa là một danh sách dài hơn gồm nhiều khoản chi khác nhau. Mỗi gia đình có một nhu cầu, điều kiện và mức chi riêng. Khi từng khoản được thông tin rõ ràng, đúng nội dung và đúng đối tượng, phụ huynh có cơ sở để chủ động lựa chọn, cân đối chi tiêu, và nhà trường cũng hạn chế những thắc mắc phát sinh trong quá trình tổ chức năm học.

Bài toán đầu năm học, vì thế, không chỉ nằm ở việc phụ huynh phải chi bao nhiêu, mà còn ở việc họ được biết rõ mình đang chi cho những gì.

Nam Phương