Sức trẻ tiên phong đưa công nghệ về làng

Để người dân tiếp cận dễ dàng với công nghệ số, đoàn viên thanh niên (ĐVTN) trong toàn tỉnh đã và đang triển khai với nhiều việc làm cụ thể, thiết thực. Từ việc đi từng ngõ, gõ từng nhà hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh, đến trang bị kỹ năng nhận diện, phòng tránh lừa đảo trên không gian mạng, sử dụng trí tuệ nhân tạo, sức trẻ đang từng bước đưa công nghệ số về làng, thu hẹp khoảng cách số trong cộng đồng.

ĐVTN xã Luận Thành hỗ trợ người dân sử dụng ứng dụng trên điện thoại thông minh.

Ông Nguyễn Hoàng Hoa (65 tuổi), xã Triệu Sơn, là một trong số nhiều người cao tuổi e ngại khi nhắc đến điện thoại thông minh hay các thủ tục hành chính trực tuyến. Sự thay đổi đến khi ông Hoa được các ĐVTN trong xã trực tiếp hỗ trợ. Từ việc cài đặt điện thoại, đến cách tra cứu thông tin, nộp hồ sơ và thanh toán không dùng tiền mặt, mọi thao tác đều được hướng dẫn cặn kẽ. Không riêng gì “cầm tay chỉ việc”, các bạn trẻ còn kiên nhẫn giải thích từng thao tác, giúp ông dần tự tin sử dụng công nghệ. Đến nay, ông Hoa có thể chủ động thực hiện nhiều công việc trước đây từng nghĩ là “việc của lớp trẻ”.

Không chỉ ông Hoa, người dân tại vùng nông thôn đã và đang được ĐVTN hỗ trợ sử dụng công nghệ thông qua các chương trình “Bình dân học vụ số”, “Bình dân học AI”. Tại xã Triệu Sơn, các đội xung kích thanh niên đã xây dựng kế hoạch cụ thể, phân công đoàn viên phụ trách từng thôn, từng nhóm đối tượng. Với người cao tuổi, nội dung tập trung vào những thao tác đơn giản, dễ nhớ, với thanh thiếu niên, ngoài kỹ năng sử dụng công nghệ còn chú trọng hình thành thói quen văn minh, có trách nhiệm trên không gian mạng. Phương châm được xác định rõ là đi từng ngõ, gõ từng nhà, không để ai bị bỏ lại phía sau trong hành trình chuyển đổi số. Trong đó, các hoạt động được triển khai đa dạng, linh hoạt.

Theo Bí thư Đoàn xã Triệu Sơn Lê Đức Cảnh: “Thời gian đầu, việc hỗ trợ của ĐVTN hướng chủ yếu vào người cao tuổi, giúp họ hiểu để tự tin sử dụng công nghệ, chú trọng trang bị kiến thức về an toàn, bảo mật thông tin cá nhân. Còn đối với thế thệ trẻ thì là các kỹ năng nâng cao về công nghệ, sử dụng trí tuệ nhân tạo AI học tập và làm việc...”.

Đặc biệt, thời gian gần đây việc nhận biết và phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng được xác định là một trong những trọng tâm. Thực tế cho thấy, nhiều vụ lừa đảo công nghệ cao đã và đang nhắm vào người dân ở khu vực nông thôn, nhất là người cao tuổi, với các chiêu trò ngày càng tinh vi. Nắm bắt thực tế đó, các đội xung kích đã chủ động xây dựng các tình huống minh họa cụ thể, giúp người dân dễ hình dung và ghi nhớ. Từ việc nhận diện các cuộc gọi giả danh cơ quan chức năng, tin nhắn trúng thưởng, đường link lạ trên mạng xã hội, đến cách kiểm tra thông tin trước khi chuyển tiền, tất cả đều được hướng dẫn bằng ngôn ngữ giản dị, gần gũi. Không chỉ dừng lại ở việc cảnh báo, các đoàn viên còn hướng dẫn người dân cách xử lý khi gặp tình huống nghi ngờ lừa đảo, như không cung cấp thông tin cá nhân, không thực hiện giao dịch theo yêu cầu từ người lạ, kịp thời báo công an hoặc chính quyền địa phương. Qua đó, nhiều người dân đã chủ động hơn, không còn tâm lý hoang mang, bị động khi tiếp cận với công nghệ số.

Không riêng Triệu Sơn, ĐVTN trong toàn tỉnh đã và đang tiên phong đưa công nghệ về làng, ở đâu có nhu cầu, ở đó có sự đồng hành của thanh niên tình nguyện. Các đội xung kích đã trở thành cầu nối đưa công nghệ số đến gần hơn với người dân, từ đô thị đến nông thôn. Dù điều kiện mỗi nơi khác nhau, song điểm chung là cách làm linh hoạt, sát thực tiễn, lấy hiệu quả làm thước đo.

ĐVTN đến từng hộ gia đình, hỗ trợ người cao tuổi sử dụng công nghệ số.

Tại xã Luận Thành, phong trào “Bình dân học vụ số” cũng được triển khai bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Xã đã thành lập 3 đội Thanh niên xung kích chuyển đổi số để hỗ trợ người dân. Theo đó, các thành viên trong đội đã chủ động khảo sát nhu cầu của từng nhóm đối tượng để xây dựng nội dung hướng dẫn phù hợp. Với người dân làm nông nghiệp, nội dung tập trung vào việc sử dụng ứng dụng số để cập nhật thông tin thị trường, thời tiết. Với tiểu thương, là các kỹ năng thanh toán điện tử và quảng bá sản phẩm trên nền tảng số. Anh Lương Ngọc Lai, Bí thư Đoàn xã Luận Thành cho biết: “Thời gian qua, ĐVTN trên địa bàn đã hỗ trợ trên 1.000 người dân sử dụng điện thoại thông minh,

internet an toàn; trên 2.000 lượt đăng ký, sử dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 và sử dụng các nền tảng số phục vụ đời sống hằng ngày... Các hoạt động đã giúp người dân tự tin và mạnh dạn ứng dụng công nghệ số vào cuộc sống. Đồng thời, thanh thiếu niên được giáo dục kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, văn minh, biết cách nhận biết, phòng chống lừa đảo trên mạng”. Những hỗ trợ thiết thực của ĐVTN không chỉ là việc phổ cập kỹ năng sử dụng công nghệ, mà còn là hành trình nâng cao nhận thức số cho cộng đồng. Đặc biệt, việc chú trọng hướng dẫn người dân nhận biết và phòng ngừa lừa đảo trên không gian mạng đã góp phần bảo vệ người dân trước những rủi ro ngày càng gia tăng trong môi trường số. Khi người dân biết cách tự bảo vệ mình, công nghệ mới thực sự trở thành công cụ phục vụ cuộc sống, thay vì mối lo tiềm ẩn.

Bằng sức trẻ, ĐVTN không chỉ mang theo kiến thức công nghệ, mà còn mang đến tinh thần trách nhiệm và cách tiếp cận gần gũi, giúp người dân cảm thấy công nghệ không xa lạ, không khó tiếp cận.

Bài và ảnh: Phan Vân