“Tai mắt số” tăng cường kiểm soát tại Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo

Các phần mềm nghiệp vụ, hệ thống thông quan điện tử và mã QR hỗ trợ người dân đang trở thành những “tai mắt số”, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát tại Cửa khẩu Quốc tế (CKQT) Na Mèo. Công nghệ không chỉ rút ngắn thời gian làm thủ tục, mà còn giúp bảo đảm an ninh, an toàn nơi cửa ngõ biên giới.

Kiểm soát hàng hóa qua hệ thống thông tin nghiệp vụ hải quan VCIS.

Cú nhấp chuột thay những chồng hồ sơ

Chỉ mất vài phút để hoàn tất việc khai báo điện tử ngay tại doanh nghiệp, phương tiện chở hàng đã sẵn sàng di chuyển tới CKQT Na Mèo. Khi xe đến cửa khẩu, toàn bộ thông tin đã được cập nhật trên hệ thống, cán bộ hải quan nhanh chóng tiếp nhận, đối chiếu và xử lý theo quy trình nghiệp vụ. Những thao tác được thực hiện trên máy tính đang từng bước thay thế phương thức xử lý thủ công, góp phần tạo nên những “tai mắt số” hỗ trợ các lực lượng chức năng vừa tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, vừa nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát tại cửa ngõ biên giới.

Là doanh nghiệp thường xuyên vận chuyển hàng hóa qua CKQT Na Mèo, Công ty Cổ phần (CTCP) Đầu tư Xây dựng và Thương mại Sơn Vũ, tỉnh Thanh Hóa cảm nhận rõ những thay đổi trong quá trình thực hiện thủ tục. Nếu như trước đây, mỗi chuyến hàng đều phải chuẩn bị nhiều loại giấy tờ, thì nay phần lớn hồ sơ được kê khai trên môi trường điện tử ngay tại doanh nghiệp trước khi phương tiện đến cửa khẩu.

"Doanh nghiệp chúng tôi có lượng hàng hóa qua cửa khẩu thường xuyên. Đến đây luôn được các lực lượng hải quan, biên phòng, kiểm dịch tạo điều kiện. Đặc biệt, từ khi được hướng dẫn kê khai điện tử, thời gian làm thủ tục qua cửa khẩu nhanh hơn rất nhiều".

Võ Bá Quang

Đại diện CTCP Đầu tư Xây dựng và Thương mại Sơn Vũ

Ông Võ Bá Quang (giữa) đợi tra soát thông tin điện tử để thông quan

Không chỉ mang lại thuận lợi cho doanh nghiệp, việc ứng dụng các phần mềm nghiệp vụ còn giúp nâng cao hiệu quả quản lý tại cửa khẩu. Hiện nay, Hải quan CKQT Na Mèo đang vận hành hiệu quả Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS. Phần lớn thủ tục được thực hiện trên môi trường điện tử, giúp việc tiếp nhận, xử lý và lưu trữ dữ liệu nhanh chóng, chính xác; đồng thời hỗ trợ cán bộ kiểm tra, đối chiếu thông tin thuận lợi hơn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Theo ông Hoàng Ngọc Duyên, Phó Đội trưởng Đội Hải quan CKQT Na Mèo, việc vận hành hiệu quả Hệ thống thông quan tự động VNACCS/VCIS là nền tảng để đơn vị tiếp tục xây dựng hải quan số, chính quyền số, từng bước hướng tới hải quan thông minh.

6 tháng đầu năm 2026, CKQT Na Mèo đã thực hiện thủ tục cho 80 doanh nghiệp, tăng 23% so với cùng kỳ năm 2025; tiếp nhận 1.369 tờ khai với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 19,4 triệu USD. Cùng với đó, có 19.253 lượt phương tiện và 50.031 lượt người làm thủ tục xuất nhập cảnh qua cửa khẩu. Khối lượng công việc lớn nhưng vẫn được giải quyết thông suốt nhờ việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong từng khâu nghiệp vụ.

Tuy nhiên, những “tai mắt số” ở Na Mèo không chỉ hiện diện trong hoạt động thông quan; cùng với các phần mềm nghiệp vụ phục vụ kiểm soát xuất nhập cảnh, nhiều giải pháp số khác cũng đang được triển khai, mở rộng thêm kênh kết nối giữa lực lượng chức năng với người dân, doanh nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh, trật tự tại khu vực cửa khẩu.

Mở rộng "tai mắt số", giữ vững cửa ngõ biên giới

Nếu như các phần mềm nghiệp vụ giúp việc xử lý hồ sơ nhanh hơn, thì những ứng dụng số được triển khai tại khu vực làm thủ tục lại đang rút ngắn khoảng cách giữa lực lượng chức năng với người dân và doanh nghiệp.

Trong lần nhập cảnh gần đây qua CKQT Na Mèo, chị Múc La Văn, ở thị xã Sầm Nưa, tỉnh Hủa Phăn (Lào) bày tỏ sự hài lòng với quy trình làm thủ tục ngày càng thuận tiện. Chị cho biết, ngoài việc được cán bộ biên phòng, hải quan hướng dẫn tận tình, các mã QR được bố trí ngay tại khu vực làm thủ tục giúp chị dễ dàng tiếp cận thông tin, nhận hỗ trợ khi cần thiết và cảm nhận rõ sự chuyên nghiệp, thân thiện của các lực lượng chức năng nơi cửa khẩu.

Cán bộ Đồn Biên phòng CKQT Na Mèo hướng dẫn chị Múc La Văn quét mã QR.

Đằng sau những thao tác số hóa là sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng làm nhiệm vụ. Theo Thượng tá Hoàng Ngọc Bình, Đồn trưởng Đồn Biên phòng CKQT Na Mèo, đơn vị thường xuyên duy trì trao đổi thông tin, phối hợp với lực lượng chức năng tại CKQT Nậm Xôi (Lào) nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp qua lại cửa khẩu; đồng thời thực hiện hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ, bảo đảm an ninh, trật tự khu vực biên giới và không để các hành vi vi phạm pháp luật lợi dụng hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu.

Mỗi hồ sơ được xử lý trên môi trường điện tử, mỗi mã QR được quét hay mỗi chuyến hàng được thông quan thuận lợi đều là minh chứng cho sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ và trách nhiệm của những con người đang ngày đêm làm nhiệm vụ nơi cửa ngõ biên giới. Những “tai mắt số” ấy không thay thế người lính biên phòng hay cán bộ hải quan, mà trở thành cánh tay nối dài, góp phần xây dựng CKQT Na Mèo ngày càng văn minh, hiện đại, an toàn.

Thúy Lượng