[Thanh Hóa xưa và nay] Làng cổ Đông Sơn - Dấu ấn nghìn năm bên bờ sông Mã

Làng cổ Đông Sơn thuộc phường Hàm Rồng (thành phố Thanh Hóa cũ) là ngôi làng đã có hàng ngàn năm tuổi, gắn với nền văn hóa Đông Sơn nổi tiếng. Trải qua bao thăng trầm lịch sử, làng cổ Đông Sơn vẫn giữ được những giá trị văn hóa truyền thống mang đặc trưng của làng quê vùng đồng bằng Bắc Trung bộ.

Làng cổ Đông Sơn. Ảnh Internet

Chừng hơn 1 thế kỷ trước, làng cổ Đông Sơn là địa điểm đầu tiên các nhà khảo cổ tìm ra dấu vết của nền văn hóa Đông Sơn – nền văn hóa đã đặt nền móng cho sự ra đời và phát triển của Nhà nước Văn Lang.

Kể từ năm 1954 đến nay, các nhà khoa học đã tiến hành 6 đợt khai quật khảo cổ học và phát hiện nhiều di vật có giá trị. Đặc biệt, trống đồng Đông Sơn và các hiện vật như rìu đồng, giáo đồng, khuôn đúc công cụ... đã minh chứng cho năng lực chế tác kim loại ở trình độ cao của người Việt cổ. Những phát hiện này không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn khẳng định vai trò quan trọng của Đông Sơn trong dòng chảy lịch sử dân tộc. Đồng thời, góp phần khẳng định làng cổ Đông Sơn là một trong những cái nôi của nền văn hóa Đông Sơn rực rỡ.

Rìu đồng Đông Sơn. Ảnh Internet

Trống đồng Đông Sơn - Ảnh Internet

Bước vào làng Đông Sơn hôm nay, du khách sẽ cảm nhận được không gian yên bình của những con đường lát gạch, những ngôi nhà cổ có tuổi đời hàng trăm năm với tường trình bằng đất, mái ngói rêu phong. Đặc biệt, làng có trục đường chính nằm ở trung tâm với nhiều nhánh nhỏ rẽ vào các hướng, tạo thành hệ thống ngõ xóm mang đậm dấu ấn làng quê Bắc bộ.

Những con đường trong lang đều được lát bằng gạch xung quanh là những bức tường rêu phong. Ảnh Internet

Một điểm thú vị là các con ngõ trong làng được đặt theophẩm giá con người: Nhân - Nghĩa - Trí - Dũng. Ở giữa bốn ngõ là ngõ Miếu Nhị, dẫn vào đền thờ Đệ nhị Thần hoàng Trịnh Thế Lợi – người có công lập nên làng cổ Đông Sơn. Bên cạnh đó, các di tích như đình làng Đông Sơn, chùa Đông Sơn, nhà thờ họ Nguyễn, Văn Thánh, đền Đức Thánh Cả, phủ Mẫu, miếu Nhị và văn bia “Tượng Sơn bi ký”... không chỉ là chứng tích lịch sử mà còn là gạch nối giữa quá khứ và hiện tại.

Đến tham quan làng cổ Đông Sơn, du khách sẽ được đi qua những con ngõ với tên gọi đặc biệt như: Nhân, Nghĩa, Trí, Dũng. (Nguồn: Du lịch Thanh Hóa)

Ngày nay, làng cổ Đông Sơn vẫn bảo tồn nhiều phong tục truyền thống như lễ hội rước kiệu, hát chèo, hội vật, nấu cơm thi... Đặc biệt, vào mỗi dịp đầu năm, dân làng tổ chức lễ tế Thành hoàng để cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Những nét sinh hoạt văn hóa này khiến Đông Sơn trở thành điểm đến hấp dẫn cho những ai muốn tìm hiểu về đời sống làng quê Việt Nam xưa.

Du khách tham quan làng cổ Đông Sơn. Ảnh: Trịnh Duy Hưng,TTXVN

Với đặc điểm độc đáo của một làng cổ nằm ngay trong lòng đô thị, làng Đông Sơn đã và đang trở thành điểm đến du lịch độc đáo của Thanh Hóa, ngày càng thu hút đông đảo du khách gần xa.

Toàn cảnh làng cổ Đông Sơn nhìn từ trên cao. (Ảnh Xuân Quang, Báo và Phát thanh truyền hình Thanh Hóa)

NDS