Thiết lập “lá chắn số” cho hệ thống y tế thông minh

Bảo mật không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là điều kiện tiên quyết để xây dựng niềm tin của người dân đối với y tế số. Khi dữ liệu y tế được bảo vệ an toàn, người bệnh yên tâm tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số, tạo nền tảng để ngành y tế phát triển theo hướng hiện đại, thông minh và nhân văn.

Người dân sử dụng ki ốt lấy số tự động tại Bệnh viện Đa khoa Nghi Sơn.

Tiện ích lớn - thách thức không nhỏ

Trong tiến trình chuyển đổi số, nhiều cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh đã triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử, hệ thống quản lý bệnh viện, kết nối bảo hiểm y tế, cùng các nền tảng đặt lịch khám và thanh toán trực tuyến. Các giải pháp này không chỉ giúp tối ưu quy trình quản lý, mà còn nâng cao tính minh bạch, thuận tiện cho người dân trong tiếp cận dịch vụ y tế.

Tuy nhiên, việc số hóa và liên thông dữ liệu y tế trên môi trường mạng cũng đồng nghĩa với việc gia tăng nguy cơ lộ lọt thông tin cá nhân, tấn công mạng hoặc gián đoạn hệ thống. Chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động khám chữa bệnh, xâm phạm quyền riêng tư của người bệnh và làm suy giảm niềm tin đối với y tế số.

Theo ông Hoàng Đăng Trưởng, Trưởng phòng Kinh doanh, Công ty Cổ phần MISA, thách thức lớn nhất hiện nay trong bảo đảm an toàn thông tin y tế là hạ tầng công nghệ và yếu tố con người. “Hạ tầng, cơ sở vật chất cần tiếp tục được đầu tư, nâng cấp để đáp ứng công nghệ mới; đồng thời, đội ngũ cán bộ phải được đào tạo bài bản về an toàn thông tin để phục vụ tốt công tác khám chữa bệnh”, ông Trưởng nhấn mạnh.

Thiết lập “lá chắn” bảo mật

Trước yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ dữ liệu y tế, nhiều bệnh viện trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã ưu tiên đầu tư đồng bộ hạ tầng bảo mật cho hệ thống y tế số. Các giải pháp như phân quyền truy cập chặt chẽ, xác thực đa lớp, mã hóa hồ sơ bệnh án, sao lưu dữ liệu định kỳ và giám sát hệ thống 24/7 đang được triển khai bài bản.

Nhân viên y tế tại Bệnh viện Đa khoa ACA thao tác trên phần mềm Bệnh án điện tử.

Đáng chú ý, bên cạnh đầu tư công nghệ, các cơ sở y tế đặc biệt chú trọng nâng cao nhận thức, kỹ năng an toàn thông tin cho đội ngũ cán bộ y tế - lực lượng trực tiếp vận hành hệ thống. Bởi trong chuỗi bảo mật, con người vẫn là “mắt xích” dễ bị tổn thương nhất nếu thiếu kiến thức và kỹ năng cần thiết.

Bác sĩ Nguyễn Hữu Cần, Chủ tịch HĐQT Bệnh viện Đa khoa ACA cho biết: Bệnh viện thường xuyên quán triệt, hướng dẫn nhân viên thực hiện nghiêm các quy trình bảo mật; đồng thời đầu tư trang thiết bị phù hợp và có sự đồng hành của chuyên gia công nghệ trong quá trình vận hành, tư vấn, hỗ trợ kỹ thuật.

Vai trò dẫn dắt của ngành y tế

Ở góc độ quản lý nhà nước, Sở Y tế Thanh Hóa đã chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh tăng cường xây dựng và thực hiện nghiêm quy chế quản lý, khai thác và chia sẻ dữ liệu y tế. Việc quản lý bệnh án điện tử được thực hiện theo nguyên tắc “đúng người, đúng quyền, đúng mục đích”, bảo đảm tuân thủ các quy định của pháp luật về an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Sở Y tế cũng đóng vai trò đầu mối, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị chuyên trách về công nghệ thông tin và an ninh mạng nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các nguy cơ mất an toàn thông tin.

Cán bộ Sở Y tế Thanh Hóa hỗ trợ công nghệ tại tuyến y tế cơ sở.

Theo ông Dương Ngọc Tuấn, Phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở Y tế Thanh Hóa, thời gian qua Sở đã quan tâm chỉ đạo các đơn vị tăng cường biện pháp bảo đảm an ninh mạng, an toàn dữ liệu, yêu cầu định kỳ báo cáo việc thực hiện an toàn thông tin theo cấp độ. Đặc biệt, Sở Y tế đã phối hợp với Công an tỉnh phổ biến Luật An ninh mạng và quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân; đồng thời đặt mục tiêu đến năm 2026, 100% cán bộ chuyên trách CNTT trong ngành y tế được đào tạo, tập huấn về an toàn, an ninh mạng.

Tăng cường bảo mật không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà còn là điều kiện tiên quyết để xây dựng niềm tin của người dân đối với y tế số. Khi dữ liệu y tế được bảo vệ an toàn, người bệnh yên tâm tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số, tạo nền tảng để ngành y tế phát triển theo hướng hiện đại, thông minh và nhân văn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc chủ động xây dựng “lá chắn số” cho hệ thống y tế chính là giải pháp lâu dài, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, bảo vệ quyền lợi người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành y tế tỉnh Thanh Hóa.

Hồng Tư