Thủ đô kháng chiến trên đất bạn Lào

Trong chiến tranh chống Mỹ, huyện Viêng Xay, tỉnh Hủa Phăn được xem là “Thủ đô kháng chiến” của nước CHDCND Lào. Mảnh đất này hiện vẫn lưu giữ nhiều di tích cùng những câu chuyện cảm động, giúp chúng ta hiểu hơn về một thời kỳ gian khó nhưng hào hùng trong lịch sử của Nhân dân các bộ tộc Lào. Đồng thời, đây cũng là nơi ghi dấu mối quan hệ đoàn kết, thắm thiết, thủy chung của hai nước Việt - Lào trong kháng chiến.

Phòng họp của Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào được đặt tại hang Kaysone - nơi ở và làm việc của lãnh tụ Kaysone Phomvihan.

Huyện Viêng Xay cách thị xã Sầm Nưa - trung tâm của tỉnh Hủa Phăn, khoảng 30km. Nơi đây có địa hình hiểm trở, với hệ thống hơn 400 hang động. Trong suốt 11 năm (1964 - 1975), Viêng Xay được chọn là nơi xây dựng căn cứ địa cách mạng, nhằm đảm bảo an toàn và bí mật cho hoạt động chỉ đạo, điều hành kháng chiến của Trung ương Đảng và Chính phủ nước CHDCND Lào.

Trong những năm tháng chiến tranh gian khó ấy, hàng trăm chuyên gia và chiến sĩ công binh Việt Nam đã sang hỗ trợ nước bạn xây dựng, cải tạo các hang động thành nơi ở và làm việc cho lãnh đạo cấp cao của Đảng Nhân dân cách mạng Lào, trong đó có Chủ tịch Kaysone Phomvihan.

Cho đến thời điểm hiện tại, trong các hang động ở Viêng Xay, hệ thống phòng họp, phòng khách, phòng ăn, phòng ngủ, phòng chống chiến tranh hóa học và phóng xạ..., cùng nhiều hiện vật vẫn được giữ gìn, bảo quản nguyên vẹn.

Phòng trưng bày các tài liệu, hiện vật lịch sử.

Phòng ngủ của Chủ tịch Kaysone Phomvihan.

Chiếc giường giản dị này đã gắn bó với Chủ tịch Kaysone Phomvihan trong những năm tháng ở thủ đô kháng chiến Viêng Xay.

Máy lọc không khí được trang bị nhằm phòng chống chiến tranh hóa học và phóng xạ.

Phòng nghỉ của các Ủy viên Bộ Chính trị Đảng Nhân dân Cách mạng Lào.

Lối đi trong hang khá nhỏ hẹp.

Ở một vài chỗ, trần hang rất thấp, muốn đi qua, du khách phải cúi khom người.

Phòng ăn trong hang của gia đình Chủ tịch Kaysone Phomvihan.

Do bom Mỹ bắn phá rất ác liệt, các hang động còn có phòng tắm, phòng tập thể thao, phòng vệ sinh... nhằm đảm bảo mọi hoạt động của các đồng chí lãnh đạo Đảng đều diễn ra bên trong.

Khu vực đặt bếp nấu và bàn ăn ngoài trời, chỉ được sử dụng khi Mỹ tạm ngừng ném bom và bắn phá.

Hơn 6 thập niên trôi qua, “Thủ đô kháng chiến Viêng Xay” vẫn luôn là minh chứng sống động cho trí tuệ, công sức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân Việt - Lào trong kháng chiến. Nơi đây đã trở thành biểu tượng của tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung và mẫu mực giữa hai đất nước, hai dân tộc trong suốt những chặng đường lịch sử.

An Thư