Từ hiểu luật đến hành động đúng

Trước sự lan tỏa mạnh mẽ của mạng xã hội và xu hướng mới trong giới trẻ, việc nâng cao hiểu biết pháp luật, hình thành ý thức “sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật” cho thanh, thiếu niên trở thành yêu cầu cấp thiết. Thời gian qua, đoàn thanh niên đã phối hợp với lực lượng chức năng triển khai nhiều mô hình, hoạt động phong phú, thiết thực, giúp đoàn viên thanh niên nâng cao ý thức chấp hành pháp luật.

Một hoạt động tuyên truyền, nâng cao kiến thức pháp luật cho học sinh tại xã Hoằng Giang.

Tại Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi, Phân hiệu 3, xã Hoằng Giang, buổi tuyên truyền pháp luật về phòng, chống ma túy và phòng ngừa bạo lực học đường do Đoàn Thanh niên xã phối hợp với Công an xã tổ chức đã mang đến cho học sinh nhiều kiến thức bổ ích, thiết thực. Trong đó, nội dung phòng, chống ma túy được cán bộ Công an xã phân tích thông qua những dẫn chứng, hình ảnh cụ thể, giúp học sinh hiểu rõ hơn về tác hại của ma túy và nhận diện các thủ đoạn lôi kéo, dụ dỗ. Các em cũng được hướng dẫn cách từ chối trước sự rủ rê, cám dỗ và chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ khi gặp tình huống khó xử lý.

Ở nội dung phòng ngừa bạo lực học đường, các em được hướng dẫn cách ứng xử văn minh trong quan hệ bạn bè, biết kiểm soát cảm xúc, tôn trọng sự khác biệt và giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại. Những hành vi như xúc phạm, đe dọa, cô lập hay gây tổn thương người khác cũng được phân tích để học sinh hiểu rõ hơn về hậu quả. Khi phát hiện dấu hiệu bạo lực, các em cần kịp thời báo cho gia đình, thầy cô giáo hoặc cơ quan chức năng để được hỗ trợ.

Cách truyền đạt trực quan, gắn với những tình huống thực tế giúp buổi tuyên truyền trở nên gần gũi với học sinh, qua đó các em chủ động tiếp nhận kiến thức thay vì chỉ nghe và ghi nhớ các quy định. Đây cũng là cách để nội dung giáo dục pháp luật trở nên sinh động, dễ nhớ, dễ hiểu.

Chị Lê Thị Hồng Vân, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Hoằng Giang, cho biết: “Đến nay, đoàn xã đã phối hợp cùng công an xã tổ chức trên 10 buổi tuyên truyền, nâng cao nhận thức về pháp luật tại các trường học. Nội dung tập trung vào: phòng chống ma túy, xây dựng tình bạn đẹp, kỹ năng sử dụng không gian mạng... Những buổi tuyên truyền giúp học sinh trên địa bàn nâng cao kiến thức pháp luật, nhận diện những nguy cơ, hiểu rõ hậu quả của các hành vi vi phạm pháp luật, từ đó chủ động phòng tránh, điều chỉnh hành vi và có cách ứng xử phù hợp. Từ đầu năm đến nay, tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn không xảy ra vụ bạo lực học đường nghiêm trọng, không có vụ việc thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật”.

Cùng với việc trang bị kiến thức phòng, chống các tệ nạn trong trường học, việc nâng cao hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật trên không gian mạng cũng cần được chú trọng, bởi đây đã trở thành môi trường giao tiếp, học tập và tiếp nhận thông tin thường xuyên của thanh thiếu niên. Theo đó, các cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng đã tổ chức nhiều chương trình nhằm trang bị kỹ năng phòng chống lừa đảo, bắt cóc trực tuyến, nhận biết hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng...

Sinh viên được trang bị kỹ năng, kiến thức pháp luật tại chương trình “Không một mình - phòng, chống xâm hại trực tuyến”.

Trong tháng 10 vừa qua, Trường Đại học Hồng Đức phối hợp với Công an tỉnh, xây dựng mô hình “Không một mình - phòng, chống xâm hại trực tuyến”. Mô hình nhằm trang bị cho sinh viên khả năng nhận diện nguy cơ, kỹ năng tự bảo vệ, biết từ chối những kết nối không an toàn và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết. Thông điệp “Kết nối không tổn thương” khẳng định mỗi học sinh, sinh viên không đơn độc trước những hiểm họa trực tuyến. Gia đình, nhà trường và lực lượng công an luôn sẵn sàng lắng nghe, đồng hành và bảo vệ các em. Sinh viên Bùi Văn Minh, Trường Đại học Hồng Đức chia sẻ: “Tham gia các chương trình nâng cao kiến thức pháp luật, nhất là trên không gian mạng, em thấy có rất nhiều kiến thức thực tế bổ ích, biết về các thủ đoạn ngày càng tinh vi của bọn lừa đảo, bắt cóc, cách xử trí khi gặp tình huống... Những vụ việc tương tự có thể xảy ra với bản thân nếu mình không biết cách phòng, tránh. Và trên không gian mạng, nhiều khi chỉ cần một nút like chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, gây hậu quả với người khác, cũng đã là hành vi vi phạm pháp luật”.

Đặc biệt, Câu lạc bộ “Niềm tin số Thanh Hóa” ra đời, kết nối cơ quan quản lý Nhà nước, lực lượng công an, các tổ chức, doanh nghiệp truyền thông cùng đội ngũ nhà sáng tạo nội dung số, nhằm lan tỏa thông tin tích cực, xây dựng môi trường mạng an toàn, văn minh và trách nhiệm.

Nâng cao kiến thức pháp luật cho đoàn viên thanh niên, thời gian qua, Tỉnh đoàn Thanh Hóa đã tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho thanh thiếu niên theo hướng “đi thẳng vào vấn đề nóng”, như: phòng chống ma túy, tội phạm vị thành niên, bạo lực học đường, an ninh mạng, an toàn giao thông, bắt cóc trực tuyến... Các cấp bộ đoàn tổ chức hội nghị, lớp tập huấn, sinh hoạt chuyên đề với sự tham gia của các chuyên gia, cán bộ công an, người nổi tiếng... mang đến những kiến thức sát thực tế.

Bên cạnh đó, Tỉnh đoàn hiện duy trì hàng trăm Câu lạc bộ “Phòng, chống ma túy”, “Tuổi trẻ pháp luật”... và mạng lưới tuyên truyền viên trẻ, trực tiếp xuống trường học, khu dân cư, nhà máy, khu công nghiệp để nói chuyện pháp luật bằng ngôn ngữ gần gũi với giới trẻ. Nội dung tuyên truyền không chỉ dừng ở việc “truyền đạt quy định”, mà còn gắn với tình huống cụ thể, giúp người nghe dễ tiếp thu, tiếp cận hơn.

Khi kiến thức pháp luật được chuyển hóa thành kỹ năng nhận diện, phòng ngừa và xử lý tình huống, thanh thiếu niên sẽ chủ động hơn trong bảo vệ bản thân, đồng thời nâng cao trách nhiệm với cộng đồng. Đây là nền tảng để hình thành lối sống có ý thức, hành động đúng pháp luật trong đời sống thực và trên không gian mạng.

Bài và ảnh: Phan Vân