Từ hồ sơ giấy đến dữ liệu số: Cuộc tăng tốc về đích năm 2026

Những chồng hồ sơ giấy cao quá đầu người, những trang sổ mục kê đã ngả màu theo năm tháng, những bản đồ địa chính cũ kỹ, chằng chịt ký hiệu... từng là “kho lưu trữ” khổng lồ của trong quản lý đất đai. Nhưng trong hành trình chuyển đổi số hôm nay, khối tài liệu đồ sộ ấy đang được chuẩn hóa, làm sạch, làm giàu để trở thành dữ liệu số - nền tảng quan trọng cho quản lý đất đai hiện đại, minh bạch, hiệu quả.

Tính đến thời điểm này, cao điểm làm sạch dữ liệu đất đai theo Kế hoạch số 101 ngày 11/4/2026 của UBND tỉnh đang bước vào giai đoạn nước rút với mục tiêu hoàn thành kế hoạch vào cuối tháng 6 và về đích trong năm 2026.

Trước đây, việc tra cứu, đối chiếu hồ sơ chủ yếu thực hiện thủ công, phụ thuộc vào sổ sách, bản đồ giấy, hồ sơ lưu trữ qua nhiều thời kỳ. Không ít trường hợp, chỉ để xác minh thông tin một thửa đất, cán bộ chuyên môn phải mất nhiều thời gian rà soát, đối chiếu. Bản thân người dân đến giao dịch phải mang theo cả tập hồ sơ nặng, thậm chí phải đi lại nhiều lần, bổ sung giấy tờ, chờ đợi kết quả. Nhưng, khi dữ liệu đất đai được số hóa thì mỗi thửa đất, mỗi hồ sơ địa chính, mỗi biến động về quyền sử dụng đất không còn nằm rời rạc trong những chồng giấy tờ mà trở thành một phần của hệ thống dữ liệu số thống nhất.

Theo đó, từ thông tin chủ sử dụng, diện tích, loại đất, hiện trạng, quy hoạch, giá đất, biến động giao dịch... tất cả được cập nhật, chuẩn hóa và quản lý trên môi trường số. Điều này tạo điều kiện cho công dân khi đến giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai được nhanh chóng, thuận lợi, minh bạch.

Ông Lê Đình Hoan, thôn Bắc, xã Tiên Trang cho biết: “Khi bắt đầu thực hiện đồng bộ cơ sở dữ liệu đất đai, thôn đã thông báo trên loa truyền thanh, ngày giờ có cán bộ đến hỗ trợ người dân thực hiện. Tôi cũng như nhiều người dân trong thôn đến thực hiện đầy đủ. Việc cập nhật dữ liệu đất đai giúp tôi yên tâm hơn vì các thông tin về thửa đất ở được thể hiện đầy đủ, sau này khi đi làm các thủ tục hành chính được minh bạch sẽ nhanh chóng, thuận lợi hơn”.

Xã Tiên Trang tập trung xử lý dữ liệu đất đai trên phần mềm iLIS.

Để biến những trang hồ sơ giấy dày cộp đến những bản đồ số hiển thị chỉ sau vài lần nhấp chuột là cả một hành trình nhiều nỗ lực của các cơ quan, đơn vị địa phương. Hành trình ấy không chỉ là số hóa thông tin, mà là quá trình nỗ lực để “làm sạch, làm giàu”, chuẩn hóa để biến dữ liệu đất đai thành nguồn tài nguyên số có giá trị. Do đó, ngay khi UBND tỉnh ban hành Kế hoạch, các ngành chức năng đã khẩn trương rà soát hiện trạng dữ liệu, phân loại từng nhóm thông tin còn thiếu, sai lệch hoặc chưa đồng bộ để xây dựng lộ trình xử lý phù hợp. Từ tỉnh đến cấp xã, phường đều được giao nhiệm vụ cụ thể, gắn trách nhiệm với tiến độ và kết quả thực hiện.

Kết quả đến ngày 23/6, toàn tỉnh xây dựng cơ sở dữ liệu bảo đảm "đúng - đủ - sạch - sống” (nhóm 1) là 1.068.418/1.121.444 thửa, đạt tỷ lệ 95,27%. Trên hệ thống cơ sở dữ liệu Quốc gia về đất đai VNLIS, tỉnh Thanh Hóa đồng bộ được tổng số thửa đất sạch nhóm 1 là 1.001.048/1.224.903 thửa, đạt tỷ lệ 81,72%, xếp thứ 15/34 tỉnh, thành phố cả nước, tăng 19 bậc so với ngày 26/3/2026.

Các chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai đẩy nhanh tiến độ cập nhật cơ sở dữ liệu.

Kết quả này cho thấy sự vào cuộc tích cực, trách nhiệm, đồng bộ, khối lượng công việc các ngành, địa phương đã nỗ lực hoàn thành rất lớn. Dù còn nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện, song mục tiêu đặt ra hoàn thành cao điểm Kế hoạch vào cuối tháng 6/2026 và về đích cơ sở dữ liệu đất đai vào năm 2026 đòi hỏi sự nỗ lực rất lớn của các địa phương.

Ông Lê Xuân Tú, Phó Chủ tịch UBND xã Sao Vàng cho biết: “Để tháo gỡ điểm nghẽn, UBND xã sẽ phân loại hồ sơ theo mức độ hoàn thiện, ưu tiên xử lý các địa bàn có dữ liệu nền tốt, tăng cường phối hợp với Công an xã, Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai và các đơn vị liên quan trong việc xác minh thông tin, đẩy nhanh chỉnh lý biến động, chuẩn hóa dữ liệu dân cư gắn với thông tin người sử dụng đất, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện tại từng thôn”.

Hỗ trợ người dân thực hiện cập nhật dữ liệu đất đai.

Từ hồ sơ giấy đến dữ liệu số không đơn thuần là sự thay đổi về cách lưu trữ. Đó là bước chuyển trong tư duy quản lý, là nỗ lực biến dữ liệu đất đai thành một tài sản số có giá trị, phục vụ phát triển. Và trong chặng nước rút về đích năm 2026, mỗi hồ sơ được chuẩn hóa, mỗi thửa đất được “làm sạch, làm giàu” dữ liệu, chính là một bước tiến để cơ sở dữ liệu đất đai thực sự trở thành nền tảng của quản trị hiện đại.

Xuân Thu