Áp dụng công nghệ nâng chất lượng sản phẩm chè Bình Sơn

Vùng đất Bình Sơn cũ nay thuộc thôn 7, xã Thọ Bình là một trong những vùng trồng chè trọng điểm của tỉnh, mang lại giá trị kinh tế cao và tạo sinh kế ổn định cho hàng trăm hộ dân. Tuy nhiên, trước yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường và xu hướng phát triển “nông nghiệp số”, việc đổi mới tư duy sản xuất, đưa khoa học công nghệ vào từng khâu từ canh tác đến chế biến đang là “chìa khóa” then chốt để nâng cao chất lượng, bảo vệ thương hiệu chè Bình Sơn.

Nhiều diện tích chè tại xã Thọ Bình được đầu tư công nghệ tưới phun sương để nâng cao năng suất, chất lượng.

Năm 1992, cây chè bắt đầu được người dân đưa về trồng nhằm phủ xanh đất trống, đồi trọc. Do địa hình khu vực này là đồi núi dốc, đất bạc màu nên cây chè sinh trưởng kém. Mãi sau này, nhờ áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật trong trồng trọt, cây chè mới sinh trưởng và cho năng suất cao, từ đó giúp đời sống của người dân có thu nhập ổn định. Khoảng gần chục năm trở lại đây, những hộ dân đã liên kết với nhau để trồng chè nhằm mục đích tạo ra vùng sản xuất hàng hóa quy mô lớn.

Ông Lê Đình Tú, Giám đốc HTX Dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn, cho biết: Mặc dù cây chè trở thành nguồn thu nhập chính của hàng trăm hộ dân trên địa bàn xã, tuy nhiên, việc trồng, chăm sóc và phát triển sản phẩm chè vẫn còn những điểm nghẽn. Ngoài 12ha được trồng theo tiêu chuẩn VietGAP thì phần lớn các hộ dân vẫn duy trì phương thức canh tác truyền thống. Bên cạnh đó, khâu chế biến tại một số cơ sở nhỏ lẻ còn thô sơ, máy móc lạc hậu, dẫn đến tỷ lệ chè búp khô chất lượng cao chưa tương xứng với tiềm năng thực tế”.

“Cuộc cách mạng” mang lại đổi thay cho vùng chè Bình Sơn chính là từ năm 2016, khi nhiều hộ dân mạnh dạn đổi mới từ giống chè LDP sang giống chè HP8 năng suất, chất lượng cao và đưa công nghệ số, kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất để xây dựng chuỗi giá trị cho cây chè. Cùng với đó, sự ra đời của HTX Dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn với 20 thành viên chính thức và hơn 100 thành viên liên kết đã mở ra hướng đi mới, xây dựng Chè Bình Sơn thành thương hiệu “mạnh” trên thị trường.

Anh Trịnh Đình Huy, thôn 7, xã Thọ Bình, cho biết: “Để nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu chè Bình Sơn, HTX đã vạch ra lộ trình cụ thể để các hộ thành viên triển khai thực hiện. Trong đó, việc số hóa và canh tác thông minh được khuyến khích áp dụng. Nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn lắp đặt hệ thống tưới phun sương tự động điều khiển qua smartphone, giúp tiết kiệm nước, phân bón và đảm bảo độ ẩm lý tưởng cho cây chè. Đồng thời, thay thế dần phân bón hóa học bằng chế phẩm sinh học, phân hữu cơ vi sinh nhằm bảo vệ hệ sinh thái đất và sức khỏe người tiêu dùng”.

Bước chuyển mình mạnh mẽ về công nghệ, chế biến hiện đại trong hành trình phát triển thương hiệu chè Bình Sơn chính là việc 2 sản phẩm Chè sạch Bình Sơn và Trà xanh túi lọc Bình Sơn được công nhận sản phẩm OCOP. Ông Lê Đình Tú, Giám đốc HTX Dịch vụ nông lâm nghiệp Bình Sơn khẳng định: “Công nghệ chế biến đóng vai trò quyết định đến 50% chất lượng của chè thành phẩm. Sau khi các sản phẩm của HTX đạt chứng nhận OCOP, được thị trường công nhận, đánh giá cao, chúng tôi đã vận động các cơ sở sản xuất đầu tư đồng bộ dây chuyền sao chè, vò chè tự động để kiểm soát nhiệt độ, giữ lại tối đa hàm lượng dưỡng chất, hương thơm tự nhiên và màu nước xanh vàng đặc trưng của cánh chè; công nghệ sấy lạnh và hút chân không giúp sản phẩm chè giữ được chất lượng khi vận chuyển đi xa. Đồng thời, áp dụng công nghệ truy xuất nguồn gốc QR Code giúp người tiêu dùng dễ dàng kiểm tra thông tin về vườn trồng, ngày sản xuất và quy trình chế biến”.

Theo thống kê, vùng đất Bình Sơn hiện có khoảng 400ha trồng chè; trong đó, diện tích cây chè đang cho thu hoạch là hơn 300ha, mỗi năm cung ứng ra thị trường khoảng 300 tấn chè búp khô, mang lại nguồn thu khoảng 40 tỷ đồng. Cây chè là nguồn sinh kế chính của gần 400 hộ dân địa phương. Tuy nhiên, mới có 12ha chè đạt tiêu chuẩn VietGAP. Do đó, việc đẩy mạnh áp dụng đồng bộ khoa học công nghệ vào sản xuất, chế biến không chỉ giúp giải quyết bài toán năng suất và chất lượng, mà còn tạo ra sự thay đổi lớn trong tư duy làm kinh tế nông nghiệp của người dân. Đồng thời, công nghệ sản xuất hiện đại cũng chính là “chìa khóa” vững chắc để sản phẩm chè đạt chuẩn dễ dàng tiêu thụ tại các kênh phân phối hiện đại, khẳng định được vị thế trên bản đồ nông sản chất lượng cao, mang nguồn thu nhập ổn định cho người dân địa phương.

Bài và ảnh: Lê Hòa