Bài ca thống nhất

Từ bao lâu nay, mỗi dịp kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước 30/4/1975, những giai điệu trầm hùng của các ca khúc ra đời trước và trong thời khắc lịch sử ấy lại rộn ràng vang lên, truyền lửa đến trái tim người nghe qua nhiều thế hệ. Mỗi khúc ca mang một câu chuyện gắn liền với lịch sử, để qua những giai điệu đó , thế hệ sau này hiểu rõ hơn giá trị của chiến thắng đã làm nên một Việt Nam của thời đại mới.

Một trong những khúc ca được hát nhiều nhất trong những ngày tháng 4 là sáng tác của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước. Đó là bài hát “Tiến về Sài Gòn”. Ca khúc được nhạc sĩ Lưu Hữu Phước viết vào năm 1966. Chín năm sau, ngày 30/4/1975, ca khúc này đã được mở trên đài phát thanh chỉ vài phút sau lời đầu hàng của tổng thống Việt Nam Cộng Hòa, Dương Văn Minh. Thời điểm ấy, giai điệu hào hùng của “Tiến về Sài Gòn” đã trở thành âm thanh của chiến thắng, của đoàn tụ và niềm vui vỡ òa. Trên khắp các con đường Sài Gòn, người dân ùa ra trong cờ hoa, tiếng reo hò hòa cùng tiếng nhạc tạo nên một bầu không khí hân hoan chưa từng có. Ca khúc được phát đi phát lại nhiều lần, mạnh mẽ, thôi thúc, như nhịp bước của đoàn quân và đã in sâu vào ký ức của nhiều thế hệ, để mỗi độ tháng Tư, “Tiến về Sài Gòn” lại vang lên như một bản hùng ca thiêng liêng ngày đất nước thống nhất

Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước - tác giả ca khúc “Tiến về Sài Gòn” ( Nguồn: Internet)

Cùng với “Tiến về Sài Gòn” của nhạc sĩ Lưu Hữu Phước, “Đất nước trọn niềm vui” của nhạc sĩ Hoàng Hà cũng trở thành khúc ca chiến thắng bất hủ, gợi nhắc niềm hân hoan vỡ òa trong ngày non sông liền một dải. Theo hồi ức của nhạc sĩ Hoàng Hà, từ những ngày đầu của Chiến dịch Hồ Chí Minh, nhiều hôm ông đã không về nhà dù vẫn ở ngay Hà Nội, mà ở lại cơ quan để dõi theo từng bản tin từ chiến trường gửi về. Chính không khí khẩn trương và niềm mong chờ ngày toàn thắng ấy đã khiến cảm xúc trong ông dồn nén, dâng trào. Đến những ngày cuối tháng 4/1975, khi tin vui chiến thắng đã cận kề, chỉ trong một đêm, “Đất nước trọn niềm vui” đã được hoàn thành trọn vẹn cả phần nhạc lẫn lời như niềm vui vỡ oà của cả dân tộc.

Cũng trong những ngày tháng Tư lịch sử ấy, ca khúc “Tiếng hát từ thành phố mang tên Người” của nhạc sĩ Cao Việt Bách đã chạm đến trái tim hàng triệu người dân Việt Nam. “Từ thành phố này Người đã ra đi”, câu hát mở đầu gợi nhớ sự kiện năm 1911, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước. Từ dòng hồi tưởng ấy, nhạc sĩ đã viết nên khúc ca chan chứa niềm tự hào dân tộc, gắn hành trình của Người với hành trình đi tới độc lập, tự do của đất nước. Đến ngày 30/4/1975, ca khúc được phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam như một cách đánh dấu chiến thắng lịch sử của dân tộc, khơi dậy niềm tự hào trong mỗi trái tim Việt Nam.

Trong suốt hàng chục năm qua, ca khúc “Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh” vẫn vang lên trong đời sống nghệ thuật. Ai hát cũng được. Hát song ca, đơn ca, đồng ca mấy trăm người đều được...

“Mùa xuân này về trên quê ta...”, câu hát đầu tiên của bài hát được ra đời cùng với những bước chân thần tốc của đoàn quân giải phóng trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử mùa Xuân 1975. Xuân Hồng đã ấp ủ viết bài hát ấy trên hành trình “tiến về Sài Gòn” và hoàn thiện sau khi nhạc sĩ cùng đồng đội được sống trong niềm vui cả nước “rợp bóng cờ bay”, sống trong cảm giác hạnh phúc đến nghẹn ngào “vui sao nước mắt lại trào”! Chính vì thế, ca khúc chứa đựng cảm xúc mãnh liệt về chiến thắng vĩ đại - bản “thiên anh hùng ca ngàn năm sáng chói, lưu danh đến muôn đời”.

Ca sĩ Phương Mỹ Chi biểu diễn ca khúc “Mùa xuân trên thành phố Hồ Chí Minh” tại Đại lễ kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước ( 30/4/1975 - 30/4/2025) ( Nguồn: Internet)

Không chỉ có những khúc ca khải hoàn, âm nhạc của ngày thống nhất còn mang thông điệp sâu sắc về sự đoàn kết dân tộc. “Nối vòng tay lớn” của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn là một trong những ca khúc như thế.

Ca khúc “Nối vòng tay lớn” do Trịnh Công Sơn sáng tác năm 1968, lan tỏa mạnh mẽ trong phong trào thanh niên giai đoạn 1970–1975. Đặc biệt, ngày Sự kiện 30/4/1975, bài hát lần đầu được cất lên trên Đài phát thanh Sài Gòn, đánh dấu khoảnh khắc thiêng liêng của đất nước thống nhất.

Từ ấy, “Nối vòng tay lớn” của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn không chỉ là một bài hát, mà còn là lời khẳng định mạnh mẽ về tinh thần đoàn kết của dân tộc Việt Nam. Hình ảnh “nối vòng tay lớn” đã trở thành biểu tượng của sự gắn kết, của tình yêu thương giữa con người với con người, vượt qua mọi khoảng cách địa lý, văn hóa và thời gian.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - tác giả ca khúc “Nối vòng tay lớn” ( Nguồn: Internet)

Nhiều bài hát gắn liền với sự kiện lịch sử giải phóng miền Nam, thống nhất nước nhà đã nhanh chóng được đón nhận, phổ biến trên các kênh phát thanh và truyền hình, trong các buổi văn nghệ của những đoàn nghệ thuật chính quy đến các đội văn nghệ địa phương, ban, ngành suốt hơn nửa thế kỷ qua. Năm tháng trôi qua, nhưng những giai điệu ấy không bị phai nhạt đi, mà khi vang lên giữa thời bình càng khiến mỗi người thêm trân trọng, tự hào về lịch sử hào hùng của dân tộc ta, đất nước ta.

Trần Linh