Chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt

Việc triển khai chi trả an sinh xã hội qua tài khoản ngân hàng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang ghi nhận những chuyển biến tích cực, giúp tối ưu hóa chi phí, thời gian và giảm bớt các khâu vận hành thủ công.

Chuyển đổi số ở Thành Vinh góp phần chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt hiệu quả.

Ở tuổi 90, ông Mai Thế Viễn, thôn Phú Nhi, xã Vạn Lộc, không còn phải đến điểm giao dịch bưu điện xã để chờ nhận khoản trợ cấp hằng tháng như trước. Là thương binh, nhiều năm qua, việc nhận tiền chế độ đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của ông. Trước đây, đến kỳ chi trả, ông phải đến điểm giao dịch, chờ đến lượt nhận tiền mặt. Nay, khoản trợ cấp được chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng. Cũng như ông Viễn, ông Trần Duy Trái, thôn Đa Lộc, xã Vạn Lộc, là thương binh và từng trực tiếp nhận tiền chế độ bằng tiền mặt. Tuy vậy, đến nay, cách nhận đã thay đổi, mỗi tháng số tiền 3.667.000 đồng được chuyển vào tài khoản ngân hàng.

Tại xã ven biển Vạn Lộc, việc chi trả các chính sách an sinh qua tài khoản ngân hàng được triển khai đối với nhiều nhóm đối tượng. Theo số liệu tháng 9/2026, toàn xã có 745 người có công, 2.168 người hưởng chính sách bảo trợ xã hội, 1.892 người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội. 100% đối tượng thuộc các nhóm trên đã được thực hiện chi trả qua tài khoản, với số tiền hơn 5 tỷ đồng mỗi tháng.

Để việc chuyển tiền đến người hưởng được thuận lợi, xã Vạn Lộc mở một tài khoản trung gian tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Lộc Phát. Khi có kinh phí chi trả, xã chuyển tiền vào tài khoản, sau đó ngân hàng thực hiện chuyển đến tài khoản của từng người hưởng và quá trình chi trả không phát sinh phí đối với người dân.

Chị Nguyễn Thị Thùy, Chuyên viên phòng Văn hóa - Xã hội, UBND xã Vạn Lộc phụ trách lĩnh vực chính sách chia sẻ: Trước kia, mỗi kỳ chi trả, địa phương và đơn vị thực hiện phải bố trí địa điểm, thời gian, nhân lực; người dân đến nhận tiền, ký nhận, đối chiếu. Với số lượng lớn người hưởng, việc vận chuyển, kiểm đếm và bảo quản tiền mặt cũng đặt ra yêu cầu về nhân lực và an toàn. Nay, khoản tiền được chuyển trực tiếp vào tài khoản. Người hưởng không phải chờ đến ngày chi trả để đến điểm giao dịch, còn cơ quan thực hiện có thêm điều kiện tập trung vào việc rà soát, cập nhật dữ liệu và hỗ trợ người dân.

“Cùng với việc tổ chức phương thức chi trả mới, cán bộ cơ sở cũng đồng hành với người dân, nhất là những người cao tuổi, chưa quen với tài khoản ngân hàng và các giao dịch điện tử. Việc hướng dẫn, rà soát thông tin, xử lý những trường hợp chưa đầy đủ dữ liệu được thực hiện để bảo đảm khoản tiền đến đúng người, đúng kỳ”, chị Nguyễn Thị Thùy trao đổi.

Ông Nguyễn Văn Thọ, Phó Chủ tịch UBND xã Vạn Lộc cho biết: Việc chuyển sang chi trả qua tài khoản giúp địa phương giảm đáng kể các khâu tổ chức chi trả trực tiếp bằng tiền mặt. Người dân chủ động hơn trong việc nhận và sử dụng tiền; việc theo dõi, đối soát các khoản chi cũng thuận lợi hơn. Sự thay đổi này còn thể hiện ở chi phí tổ chức chi trả. Trước đây, riêng chi phí dịch vụ chi trả qua bưu điện tại Vạn Lộc hơn 25 triệu đồng/tháng, đến tháng 9/2026, khoản chi phí này bằng 0.

Ở xã miền núi Thành Vinh, từ tháng 7/2026, 100% đối tượng an sinh xã hội trên địa bàn được nhận chi trả qua tài khoản. Toàn xã có 6.807 người thuộc các nhóm được chi trả, trong đó có 158 người có công với cách mạng, 691 đối tượng bảo trợ xã hội, 591 người hưởng trợ cấp hưu trí xã hội, 267 người hưởng lương hưu BHXH và 5.100 học sinh nhận hỗ trợ chi phí học tập qua tài khoản. Để đạt được kết quả này, chính quyền xã phối hợp với các phòng chuyên môn, công an xã, ngân hàng, các thôn và tổ công nghệ số cộng đồng hỗ trợ người dân trong quá trình chuyển đổi.

Trường hợp bác Nguyễn Đình Nam, ở thôn Thành Vinh, là một ví dụ. Là người có công, ban đầu bác khá ngần ngại khi được hướng dẫn nhận tiền qua tài khoản bởi chưa từng sử dụng ứng dụng ngân hàng trên điện thoại. Cán bộ xã phối hợp với ngân hàng và tổ công nghệ số cộng đồng đến tận nhà hỗ trợ bác mở tài khoản, cài đặt ứng dụng trên điện thoại của con trai theo hình thức ủy quyền hợp pháp, đồng thời hướng dẫn những thông tin cần thiết để sử dụng tài khoản. Đến kỳ trợ cấp đầu tiên, khi điện thoại báo tiền đã chuyển vào tài khoản, sự bỡ ngỡ ban đầu được thay bằng sự thuận tiện.

Ông Trần Duy Trái là thương binh, thôn Đa Lộc, xã Vạn Lộc nhận chi trả tiền mặt qua tài khoản ngân hàng.

Qua ghi nhận thực tế tại xã Thành Vinh, khó khăn trong việc chi trả qua tài khoản ngân hàng tập trung ở một bộ phận người cao tuổi, thương bệnh binh nặng, người khuyết tật. Mọi người chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, khó nhớ mật khẩu hoặc mã PIN và tâm lý quen dùng tiền mặt cũng chưa dễ thay đổi. Hiện trên địa bàn xã chưa có cây ATM. Người dân muốn rút tiền phải di chuyển đến khu vực có máy hoặc sử dụng dịch vụ rút tiền tại các điểm đại lý. Đây là một trở ngại không nhỏ đối với người cao tuổi, người sức khỏe yếu hoặc những người ở xa trung tâm.

Tuy nhiên, cùng với sự nỗ lực của các cấp, ngành, đơn vị, việc chi trả an sinh qua tài khoản đang được Thanh Hóa triển khai theo hướng gắn với chuẩn hóa, cập nhật và đồng bộ dữ liệu người hưởng chính sách. Đặc biệt, với đối tượng người có công, Sở Nội vụ tỉnh đã chủ động triển khai chuyển đổi từ cuối tháng 5/2026. Phối hợp với các xã, phường, trung tâm điều dưỡng, chăm sóc người có công, lực lượng công an cơ sở và ngân hàng để rà soát, xác thực thông tin, mở và hoàn thiện tài khoản cho người hưởng. Đến ngày 15/6, 100% người có công trên địa bàn tỉnh đã có tài khoản ngân hàng để thực hiện chi trả không dùng tiền mặt. Đến tháng 9/2026, toàn tỉnh có 61.716 người đang hưởng trợ cấp, phụ cấp hằng tháng đối với người có công được chi trả qua tài khoản, đạt 100%. Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng kinh phí thực hiện các chính sách ưu đãi người có công khoảng 2.096 tỷ đồng.

Thay đổi cách nhận tiền không chỉ dừng lại ở giao dịch ngân hàng, mà còn đòi hỏi hạ tầng đồng bộ, dữ liệu chuẩn hóa và sự hỗ trợ kịp thời. Đó chính là chìa khóa then chốt để chính sách chi trả an sinh không tiền mặt thực sự đi vào đời sống, mang lại hiệu quả thiết thực cho người có công, người cao tuổi và các đối tượng bảo trợ xã hội.

Bài và ảnh: Ngọc Huấn