Chuyển đổi số - “làn gió mới” giúp làng nghề Thanh Hóa vươn xa

Thanh Hóa có hàng trăm nghề, làng nghề truyền thống giàu giá trị lịch sử, văn hóa. Trước yêu cầu hội nhập, nhiều làng nghề đã đổi mới sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường.

Tại làng rèn Tiến Lộc (xã Triệu Lộc), cùng với không khí lao động quen thuộc, cách thức tổ chức sản xuất và tiêu thụ sản phẩm đã có những thay đổi rõ nét theo hướng số hóa. Việc chủ động đa dạng hóa sản phẩm, cải tiến mẫu mã, bảo đảm chất lượng ổn định đã tạo nền tảng để các cơ sở rèn mạnh dạn mở rộng thị trường, thích ứng với nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Điểm nhấn quan trọng trong quá trình đổi mới của làng nghề Tiến Lộc chính là chuyển hướng sang kinh doanh trên nền tảng số. Thông qua các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội như Shopee, TikTok Shop, Facebook, cùng hình thức livestream giới thiệu sản phẩm, dao rèn Tiến Lộc đã vượt ra khỏi phạm vi tiêu thụ truyền thống, tiếp cận khách hàng trên toàn quốc và từng bước mở rộng sang thị trường Lào, Campuchia.

Bên cạnh kênh bán hàng truyền thống, nhiều cơ sở rèn ở Tiến Lộc đã chủ động chuyển hướng sang kinh doanh trên các nền tảng số và sàn thương mại điện tử.

Không riêng Tiến Lộc, làng nghề đúc đồng Thiệu Trung - cái nôi của nghề đúc đồng xứ Thanh cũng đang chuyển mình mạnh mẽ nhờ chuyển đổi số. Bên cạnh việc gìn giữ kỹ thuật và giá trị truyền thống trong từng sản phẩm chuông đồng, tượng đồng, đồ thờ, các cơ sở đúc đồng đã chú trọng hơn đến khâu quảng bá, giới thiệu sản phẩm trên môi trường số. Website, mạng xã hội, các kênh bán hàng trực tuyến giúp sản phẩm đúc đồng Thiệu Trung tiếp cận khách hàng nhanh hơn, rộng hơn, qua đó sản lượng tiêu thụ tăng từ 20 đến 30% so với trước.

Website, mạng xã hội và các kênh bán hàng trực tuyến giúp sản phẩm đúc đồng Thiệu Trung mở rộng thị trường, tiếp cận khách hàng hiệu quả

Ở nhiều làng nghề khác của Thanh Hóa, đặc biệt trong các lĩnh vực thực phẩm, bánh kẹo, hương, miến..., chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi tư duy sản xuất và kinh doanh. Từ xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì, nhãn mác đến truy xuất nguồn gốc và đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử, nhiều cơ sở đã chủ động tiếp cận thị trường theo hướng hiện đại, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và giảm dần sự phụ thuộc vào kênh tiêu thụ truyền thống.

Nhiều sản phẩm tại các làng nghề truyền thống Thanh Hóa cũng được đưa lên các sàn thương mại điện tử và nhận được những phản hồi tích cực

Toàn tỉnh hiện có 43 nghề truyền thống,18 làng nghề và 53 làng nghề truyền thống; trong đó 42 sản phẩm được xếp hạng OCOP từ 3 sao trở lên. Nhiều sản phẩm tiêu biểu như nước mắm Vị Thanh, đồ đồng Thiệu Trung, dao rèn Tiến Lộc, miến gạo Thăng Long... ngày càng mở rộng thị trường tiêu thụ, trong đó chuyển đổi số đóng vai trò quan trọng ở khâu quảng bá, kết nối và tiêu thụ sản phẩm.

Dẫu vậy, quá trình chuyển đổi số tại các làng nghề xứ Thanh vẫn còn không ít khó khăn, từ hạn chế về kỹ năng số của lao động, chiến lược xây dựng thương hiệu chưa đồng bộ đến sự gắn kết giữa làng nghề và du lịch còn mờ nhạt. Trước thực tế đó, tỉnh Thanh Hóa đang tiếp tục triển khai nhiều chính sách hỗ trợ, khuyến khích đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, đào tạo kỹ năng số, hỗ trợ vốn và đẩy mạnh xúc tiến thương mại.

Nói về định hướng phát triển làng nghề trong giai đoạn tới, bà Lưu Thị Nga, Trưởng phòng Quản lý Công nghiệp, Sở Công Thương tỉnh Thanh Hóa cho biết: “Cùng với việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất, tỉnh Thanh Hóa xác định chuyển đổi số là hướng đi trọng tâm trong phát triển làng nghề. Chúng tôi tập trung tuyên truyền, nâng cao nhận thức và tính chủ động của các cơ sở sản xuất trong chuyển đổi số, từ quản lý, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc đến quảng bá và tiêu thụ sản phẩm trên môi trường số. Qua đó, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường, tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh và tạo nền tảng phát triển bền vững cho các làng nghề truyền thống.”

Chính sự chủ động trong chuyển đổi số, chủ động mở rộng, tiếp cận thị trường đang trở thành “đòn bẩy” quan trọng giúp các làng nghề truyền thống Thanh Hóa nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo việc làm, tăng thu nhập và lan tỏa bền vững các giá trị văn hóa truyền thống trong bối cảnh phát triển hiện đại.

Phương Anh