Đào tạo kỹ năng số từ cơ sở

Với mục tiêu đưa công nghệ số đến gần hơn với người dân, nhất là tại khu vực nông thôn, miền núi, tỉnh Thanh Hóa đã triển khai sâu rộng phong trào “Bình dân học vụ số”, qua đó góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng số cho người dân, từng bước đưa chuyển đổi số (CĐS) vào đời sống.

Người dân xã Nông Cống hỗ trợ nhau sử dụng các tiện ích của công nghệ.

Xác định nâng cao kỹ năng số cho người dân, cán bộ cơ sở chính là tiền đề quan trọng để xây dựng xã hội số, UBND xã Nông Cống đã phổ cập kỹ năng số cho người dân theo hướng “cầm tay chỉ việc” tại nơi cư trú. Xã đã kiện toàn Tổ công nghệ số cộng đồng (CNSCĐ) cấp xã và 44 Tổ CNSCĐ tại các thôn với tổng số 132 thành viên. Các Tổ CNSCĐ được tập huấn kỹ năng số theo phương châm “dễ hiểu, dễ nhớ, dễ làm”, tập trung vào các kỹ năng số mang lại tiện ích thiết thực gắn với đời sống thường ngày của người dân.

Anh Cao Văn Cương, Trưởng thôn, Tổ trưởng Tổ CNSCĐ thôn Tân Dân, xã Nông Cống chia sẻ: “Thôn có 212 hộ với 847 nhân khẩu. Để phổ cập các kỹ năng số cần thiết cho người dân như: Hướng dẫn cài đặt, sử dụng VNeID, triển khai thực hiện chi trả trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng, trợ cấp bảo trợ xã hội, hưu trí xã hội, lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng... thôn đã phối hợp với Phòng Văn hóa – Xã hội, Công an xã Nông Cống mở các lớp phổ cập kỹ năng số ngay tại nhà văn hóa, giúp người dân từng bước xóa bỏ tâm lý e ngại công nghệ, mạnh dạn tiếp cận các tiện ích thiết thực trên môi trường số”.

Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Đề án 06 và các văn bản chỉ đạo của Trung ương, của tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, CĐS và cải cách hành chính, UBND xã Nông Cống đã tổ chức quán triệt, triển khai đến toàn thể cán bộ, công chức, người lao động và các thôn trên địa bàn, đồng thời ban hành các văn bản chỉ đạo, kế hoạch triển khai thực hiện nhiệm vụ CĐS, ứng dụng công nghệ thông tin, cải cách hành chính và thực hiện Đề án 06 phù hợp với tình hình thực tế của địa phương; phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng bộ phận chuyên môn, cán bộ, công chức phụ trách từng lĩnh vực. Cấp ủy, chính quyền xã thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, trực tiếp kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các nhiệm vụ...

Phó Trưởng Phòng Văn hóa – Xã hội UBND xã Nông Cống Trần Thị Tâm chia sẻ: “Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng sự hưởng ứng tích cực của người dân đã mang lại nhiều chuyển biến rõ nét trong việc nâng cao kỹ năng số cho người dân cũng như đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của xã. Đến nay, 100% cán bộ, công chức, viên chức xã được trang bị kiến thức và kỹ năng số cơ bản; sử dụng thành thạo hệ thống quản lý văn bản và điều hành, thư điện tử công vụ trong trao đổi, xử lý công việc; tỷ lệ văn bản điện tử ký số, trao đổi trên môi trường mạng đạt 100%...”.

Trước đây, bà Nguyễn Thị Hoa, thôn Tân Long, xã Định Tân chỉ biết sử dụng điện thoại thông minh để nghe, gọi. Tuy nhiên, sau khi được các thành viên Tổ CNSCĐ “cầm tay” hướng dẫn, chiếc điện thoại thông minh đã trở thành công cụ hữu ích giúp bà thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thông tin, tham gia nhóm zalo thôn... Từ chỗ còn lúng túng, e dè khi sử dụng công nghệ, nay bà Hoa đã tự tin sử dụng các tiện ích số trong sinh hoạt hằng ngày.

Đẩy mạnh triển khai CĐS trên địa bàn, từ năm 2025 đến nay, UBND xã Định Tân đã tổ chức hơn 100 lượt tuyên truyền trực tiếp về CĐS tại các khu dân cư; hỗ trợ hơn 5.400 lượt người dân sử dụng VNeID, sổ sức khỏe điện tử, cổng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử và tham gia các nhóm cộng đồng trên nền tảng số. Người dân cũng được hướng dẫn nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng để nâng cao kỹ năng tự bảo vệ.

Phó Chủ tịch UBND xã Định Tân, ông Thiều Sỹ Hưng cho biết: “Hiện nay, 100% cán bộ, công chức xã xử lý công việc trên môi trường điện tử; gần 90% người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng; hơn 52% người dân có chữ ký số; 100% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử và hơn 96% có tài khoản định danh điện tử VNeID. Đặc biệt, 100% cán bộ, đảng viên thành thạo tối thiểu 5 kỹ năng số cơ bản”... Những con số “biết nói” cho thấy CĐS đang dần hiện diện trong từng gia đình, từng nếp sinh hoạt của người dân nông thôn.

Thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số”, Sở Khoa học và Công nghệ Thanh Hóa đã đẩy mạnh đào tạo, phổ cập kỹ năng số trên diện rộng. Toàn tỉnh đã thành lập 4.351 Tổ CNSCĐ với 15.995 thành viên tham gia để hỗ trợ, phổ biến, hướng dẫn cho người dân các kỹ năng số, an toàn thông tin, sử dụng dịch vụ công trực tuyến... theo tinh thần “cầm tay chỉ việc”.

Năm 2025, toàn tỉnh đã tổ chức đào tạo trực tiếp cho 4.419 lượt học viên là lãnh đạo, cán bộ, công chức các cơ quan Đảng, chính quyền của 166 xã, phường; tổ chức 10 lớp bồi dưỡng, tập huấn, hướng dẫn trực tiếp về nhiệm vụ của Tổ CNSCĐ; kỹ năng truyền thông, tuyên truyền về CĐS cho hơn 900 học viên là tổ trưởng Tổ CNSCĐ các thôn, bản, tổ dân phố. Năm 2026, tiếp tục tổ chức bồi dưỡng về kỹ năng số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cho cán bộ công chức, viên chức, Tổ CNSCĐ; đã tập huấn cho 160 công chức cấp xã về thủ tục hành chính liên quan đến bảo hộ sở hữu trí tuệ...

Từ những lớp học kỹ năng số ở từng thôn bản đến việc ngày càng nhiều người dân biết sử dụng điện thoại thông minh, VNeID, thanh toán điện tử, dịch vụ công trực tuyến, phong trào “Bình dân học vụ số” đã góp phần cùng với chính quyền đưa công nghệ đến gần người dân hơn, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống, góp phần xây dựng xã hội số toàn diện mà ở đó không ai bị bỏ lại phía sau.

Bài và ảnh: Linh Hương