Dạy học ở những điểm trường lẻ vùng khó

Đường đến trường cách trở, phòng học tạm bợ, sóng điện thoại chập chờn... Ở những điểm trường lẻ vùng cao, mỗi ngày đến lớp của học sinh và giáo viên đều là một hành trình vượt khó. Nhưng bằng trách nhiệm và tình yêu nghề, những người thầy, người cô vẫn bền bỉ bám bản, giữ lớp, níu học trò đến trường.

Vượt suối đưa trẻ đến lớp

Tại điểm lẻ Tân Cúc, thôn Thanh Sơn, xã Thanh Quân, thuộc phân hiệu Thanh Xuân, Trường Mầm non Thanh Quân hiện có 23 trẻ theo học. Điểm lẻ cách trường chính 25km, cách phân hiệu 5km, là một trong những khu vực khó khăn nhất của trường. Lớp học ghép đủ các độ tuổi từ nhà trẻ đến mẫu giáo lớn, do hai cô giáo Lô Thị Yến và Lang Thị Nhung phụ trách.

Điểm lẻ Tân Cúc, thôn Thanh Sơn, xã Thanh Quân là nơi học tập của 23 trẻ mầm non thuộc nhiều độ tuổi khác nhau.

Theo cô Lô Thị Yến, phần lớn người dân trong thôn là đồng bào dân tộc Thái, xen kẽ một số hộ người Thổ. Đời sống kinh tế còn khó khăn, nhiều gia đình trẻ kết hôn sớm, vợ chồng chia tay, con cái để lại cho ông bà chăm sóc. Không ít người lớn tuổi chưa thông thạo tiếng phổ thông, khiến việc phối hợp với giáo viên trong chăm sóc, giáo dục trẻ gặp trở ngại.

Khó khăn hiện rõ ngay trên con đường đến lớp. Từ nhà đến điểm trường, nhiều trẻ phải đi bộ khoảng vài cây số, vượt qua hai con suối và những đoạn dốc quanh co, trơn trượt. Ở trường, phòng học được mượn lại từ một lớp học của bậc tiểu học; chưa có công trình vệ sinh, sân chơi, nước sinh hoạt phải xin từ các hộ dân trong thôn.

Hai cô giáo Lô Thị Yến và Lang Thị Nhung kiên trì bám lớp, chăm sóc và dạy dỗ trẻ trong điều kiện còn nhiều thiếu thốn.

Bám lớp giữa vùng lõm sóng

Tại điểm trường Tung, thuộc Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Trung Lý, xã Trung Lý hiện có 31 học sinh từ lớp 1 đến lớp 3. Trong đó, lớp 1 và lớp 2 ghép có 18 học sinh, lớp 3 có 13 em. Phần lớn học sinh là con em đồng bào Mông, một bộ phận là người Thái. Rào cản ngôn ngữ cùng điều kiện sinh hoạt khó khăn ảnh hưởng không nhỏ đến việc dạy và học.

Hai giáo viên trực tiếp đứng lớp là thầy Hơ Văn Chá và thầy Lương Văn Thành. Để đến điểm trường, các thầy phải vượt quãng đường khoảng 15km từ nhà, trong đó có 2km đường đất. Khó khăn không chỉ nằm ở đường đi mà còn ở điều kiện kết nối thông tin gần như bị gián đoạn.

Đường đến điểm trường Tung còn cách trở, nhiều học sinh phải vượt suối, đi bộ qua những đoạn đường dốc để đến lớp.

Sóng điện thoại tại điểm trường rất yếu, hầu như không có. Giáo viên phải tìm đến một vị trí cố định mới bắt được tín hiệu để nhận tin nhắn Zalo. Hệ thống điện năng lượng mặt trời đã được trang bị nhưng những ngày ít nắng, nguồn điện không bảo đảm. Vì vậy, các bài giảng, tư liệu điện tử đều phải được tải sẵn về máy tính trước khi đến lớp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào đổi mới phương pháp dạy học vì thế còn nhiều hạn chế.

Tại điểm trường Tung, thầy Hơ Văn Chá nỗ lực dạy học trong điều kiện còn nhiều khó khăn.

Phần lớn cha mẹ học sinh đi làm ăn xa, các em ở nhà với ông bà. Khi học sinh nghỉ học, giáo viên phải trực tiếp đến từng nhà tìm hiểu nguyên nhân, vận động các em trở lại lớp. Nhiều ông bà không biết tiếng phổ thông nên việc trao đổi gặp khó khăn. May mắn, thầy Hơ Văn Chá là người Mông, có thể sử dụng tiếng dân tộc để kết nối với gia đình học sinh. Thầy Lương Văn Thành cũng chủ động học tiếng của các em để thuận lợi hơn trong giao tiếp.

Để khó khăn không trở thành rào cản đến trường

Mỗi điểm trường có những khó khăn riêng, nhưng đều có điểm chung là điều kiện giáo dục còn thiếu thốn, giáo viên phải đảm nhận nhiều công việc ngoài giờ lên lớp.

Thầy Lương Văn Thành đã tình nguyện đến công tác tại điểm trường Tung với mong muốn chia sẻ khó khăn cùng đồng nghiệp.

Sự tận tụy của giáo viên rất đáng trân trọng, nhưng không thể thay thế lâu dài cho những thiếu hụt về điều kiện giáo dục. Phòng học kiên cố, nhà vệ sinh, sân chơi, nguồn nước sạch, hệ thống điện ổn định và hạ tầng viễn thông cần được quan tâm đầu tư đồng bộ hơn, đáp ứng nhu cầu thực tế của từng điểm trường.

Mỗi điểm trường lẻ có thể chỉ vài chục học sinh, nhưng phía sau con số ấy là tương lai của những đứa trẻ vùng cao. Đầu tư cho các điểm trường không chỉ là bổ sung cơ sở vật chất mà còn là thu hẹp khoảng cách về cơ hội giáo dục giữa vùng thuận lợi và vùng đặc biệt khó khăn.

Ngọc Yến