Để khu vực miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số không còn rào cản giới

Ở những bản làng xa xôi của khu vực miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số Thanh Hóa, nơi những định kiến về giới từng ăn sâu trong nếp nghĩ, có một sự thay đổi đang âm thầm diễn ra. Từ Dự án “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ, trẻ em”, nhiều phụ nữ đã cất lên tiếng nói, nhiều trẻ em gái được tiếp tục đến trường, mở ra hy vọng về một tương lai bình đẳng và bền vững hơn.

Bản Ngàm, xã Sơn Điện thật yên bình, đời sống người dân ngày càng đổi thay.

Thanh Hóa là một trong những địa phương có vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi rộng lớn, với nhiều xã thuộc diện đặc biệt khó khăn. Điều kiện kinh tế - xã hội còn hạn chế kéo theo không ít rào cản về nhận thức, trong đó có vấn đề bình đẳng giới.

Theo số liệu rà soát, tại một số xã vùng cao, biên giới tỷ lệ tảo hôn vẫn dao động từ 20 - 30%. Tình trạng phụ nữ thiếu việc làm ổn định còn phổ biến và không ít trẻ em gái phải nghỉ học sớm để phụ giúp gia đình. Quan niệm “đàn ông làm việc lớn, phụ nữ lo việc nhà” vẫn tồn tại trong nếp nghĩ của một bộ phận người dân.

Bên cạnh đó, bạo lực gia đình dù chưa phải lúc nào cũng được thống kê đầy đủ, nhưng vẫn là vấn đề đáng lo ngại. Nhiều phụ nữ lựa chọn im lặng vì thiếu kiến thức pháp luật và không có điểm tựa để tìm kiếm sự hỗ trợ. Những rào cản này không chỉ ảnh hưởng đến quyền lợi của phụ nữ, trẻ em mà còn kìm hãm sự phát triển chung của địa phương.

Tổ truyền thông cộng đồng bản Mè, xã Yên Khương tuyên truyền nâng cao nhận thức bình đẳng giới cho người dân.

Trong bối cảnh đó, Dự án “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ, trẻ em” đã trở thành một trong những giải pháp hữu hiệu thúc đẩy bình đẳng giới ở khu vực miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số Thanh Hóa. Với cách làm linh hoạt, sát thực tế, dự án từng bước “thấm” vào đời sống, tác động trực tiếp đến từng hộ gia đình, từng cộng đồng dân cư.

Toàn tỉnh đã thành lập hàng trăm tổ truyền thông cộng đồng với hàng nghìn thành viên tham gia. Các buổi sinh hoạt không còn khô cứng mà trở thành diễn đàn mở, nơi người dân được trao đổi, chia sẻ về những vấn đề thiết thực như tảo hôn, chăm sóc sức khỏe sinh sản, vai trò của phụ nữ trong gia đình và xã hội.

Cùng với công tác truyền thông, nhiều mô hình thiết thực được triển khai như “Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng”, Câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi”, hỗ trợ sinh kế cho phụ nữ... đã góp phần tạo nên những chuyển biến rõ rệt.

Vợ chồng anh Lương Văn Tuyên, bản Giàng, xã Yên Khương cùng nấu ăn, chia sẻ công việc gia đình.

Là xã biên giới còn nhiều khó khăn, Yên Khương từng đối mặt với không ít vấn đề về bình đẳng giới. Tuy nhiên, nhờ triển khai hiệu quả Dự án “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ, trẻ em”, vẫn đề bình đẳng giới ở địa phương này đang dần thay đổi.

Các tổ truyền thông cộng đồng được thành lập tại hầu hết các thôn, bản, duy trì sinh hoạt đều đặn, thu hút đông đảo người dân tham gia. Nội dung tuyên truyền không chỉ dừng ở lý thuyết mà gắn với các tình huống cụ thể trong đời sống, giúp người dân dễ hiểu, dễ tiếp cận.

Đáng chú ý, các câu lạc bộ dành cho trẻ em gái đã trở thành môi trường giúp các em thay đổi tích cực. Từ chỗ rụt rè, nhiều em đã tự tin hơn, biết bày tỏ suy nghĩ và có ý thức bảo vệ bản thân.

Chị Lò Thị Tương, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Yên Khương cho biết: “Dự án đã giúp chị em phụ nữ thay đổi nhận thức rất nhiều. Không chỉ biết bảo vệ quyền lợi của mình, họ còn chủ động tham gia phát triển kinh tế, xây dựng gia đình hạnh phúc”.

Một buổi truyền thông cộng đồng tại thôn Chạc Rạnh, xã Đồng Lương.

Tương tự, xã Đồng Lương cũng là điểm sáng trong triển khai Dự án “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ, trẻ em”. Tại địa phương, các hoạt động hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế được đẩy mạnh, góp phần nâng cao vị thế của phụ nữ trong gia đình và cộng đồng.

Nhiều lớp tập huấn về kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt được tổ chức, giúp phụ nữ có thêm kiến thức, tự tin áp dụng vào sản xuất. Một số mô hình kinh tế do phụ nữ làm chủ đã mang lại nguồn thu nhập ổn định, từng bước cải thiện đời sống.

Các tổ truyền thông cộng đồng tại xã Đồng Lương hoạt động hiệu quả, trở thành cầu nối giữa chính quyền địa phương và người dân. Nhiều vấn đề nhạy cảm như bạo lực gia đình, tảo hôn được đưa ra thảo luận công khai, góp phần thay đổi nhận thức trong cộng đồng.

Quan trọng nhất là làm sao để người dân thấy đó là chuyện của chính họ. Khi họ hiểu rồi thì việc thay đổi sẽ bền vững hơn, chị Lê Thị Lý - Tổ truyền thông cộng đồng thôn Chạc Rạnh, xã Đồng Lương chia sẻ.

Từ Yên Khương đến Đồng Lương và rộng hơn là khu vực miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số Thanh Hóa, những chuyển biến tích cực đang dần hiện hữu. Tỷ lệ tảo hôn ở một số địa bàn có xu hướng giảm; ngày càng nhiều phụ nữ tham gia các hoạt động xã hội; trẻ em gái được tạo điều kiện đến trường đầy đủ hơn.

Dự án “Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ, trẻ em” không chỉ mang lại những thay đổi trước mắt, mà còn đặt nền móng cho một tương lai lâu dài cho phụ nữ, trẻ em khu vực miền núi và đồng bào dân tộc thiểu số Thanh Hóa được phát triển toàn diện. Khi phụ nữ dám lên tiếng, khi trẻ em gái được tiếp tục đến trường, khi nam giới biết chia sẻ trách nhiệm, đó chính là lúc những rào cản giới dần được tháo gỡ. Từ những chuyển biến hôm nay, niềm tin về một tương lai công bằng, văn minh đang dần hiện rõ trên từng bản làng.

Ái Vân