Đi chợ thời 4.0

Chỉ vài cú chạm trên điện thoại, giỏ hàng đã đầy và thực phẩm được giao tận cửa. Từ việc phải trực tiếp đi chợ đến việc “đi chợ bằng ngón tay”, công nghệ đang thay đổi mạnh mẽ thói quen mua sắm của người Việt. Đi chợ thời 4.0 không chỉ mang đến sự tiện lợi mà còn phản ánh sự chuyển mình của văn hóa tiêu dùng trong kỷ nguyên số.

Đi chợ trên điện thoại

7 giờ sáng, thay vì xách làn ra chợ, chị Nguyễn Thị Tâm, ở phường Hạc Thành mở ứng dụng của siêu thị trên điện thoại. Rau xanh, thịt, cá, trứng... lần lượt được chọn vào giỏ hàng. Chị kiểm tra giá, lựa số lượng, chọn khung giờ giao rồi thanh toán ngay trên ứng dụng. Công việc đi chợ hằng ngày kết thúc chỉ sau vài phút, còn thực phẩm sẽ được nhân viên siêu thị giao đến tận nhà.

Chị Tâm thường xuyên “đi chợ online”.

Với những người bận rộn, cách mua sắm này ngày càng quen thuộc. Thực phẩm tươi sống vốn là nhóm hàng nhiều người vẫn muốn tự tay lựa chọn, nay cũng có thể đặt mua qua điện thoại. Người mua có thể xem sản phẩm, giá bán, chương trình khuyến mại, lựa thời gian nhận hàng và không phải mất thời gian di chuyển, gửi xe hay xách đồ từ chợ về nhà.

Không chỉ siêu thị, các sàn thương mại điện tử và hệ thống bán lẻ trực tuyến cũng mở rộng “khu chợ” trên màn hình điện thoại. Từ quần áo, giày dép, đồ gia dụng đến những vật dụng thiết yếu trong gia đình... người tiêu dùng có thể tìm kiếm, so sánh giá, đọc đánh giá của người đã mua rồi đặt hàng ngay tại nhà.

Cách “đi chợ” này đang làm thay đổi hành vi mua sắm của người tiêu dùng. Họ có thể tranh thủ đặt khi đang trên đường đi làm, trong giờ nghỉ... Một chiếc điện thoại vì thế vừa là chiếc giỏ hàng, vừa là quầy hàng, cũng là nơi thanh toán.

Mua sắm thông minh

Không chỉ thay đổi cách mua hàng, chiếc điện thoại còn làm thay đổi cả cách người tiêu dùng ra quyết định. Với chị Nguyễn Thị Hương (35 tuổi, ở phường Nguyệt Viên), mỗi lần mua sắm đều bắt đầu bằng việc mở hai đến ba ứng dụng để so sánh giá.

“Cùng một loại nước giặt nhưng mỗi nơi một mức giá, cộng thêm mã giảm giá, miễn phí vận chuyển nên chỉ cần vài phút là biết mua ở đâu có lợi hơn”, chị chia sẻ.

Hầu hết các tiểu thương tại chợ truyền thống đã sử dụng mã QR để giao dịch khi mua bán.

Thói quen ấy cũng được áp dụng với hầu hết các mặt hàng khác. Trước khi đặt mua một chiếc áo, nồi chiên không dầu hay hộp sữa cho con... chị Hương đều dành thời gian đọc đánh giá, xem ảnh thực tế, thậm chí theo dõi các buổi livestream để nghe người bán tư vấn và quan sát sản phẩm. Nếu chưa ưng ý, chị chỉ việc chuyển sang gian hàng khác, thay vì phải đi nhiều cửa hàng như trước.

Từ việc so sánh giá, săn khuyến mại... công nghệ không chỉ rút ngắn thời gian mua sắm mà còn định hình một thói quen tiêu dùng mới: chủ động hơn, nhiều thông tin hơn và ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu, đánh giá của cộng đồng trước khi đưa ra quyết định.

Những thay đổi trong việc đi chợ thời 4.0 cũng khiến các tiểu thương ở chợ truyền thống phải thích nghi. Bà Nguyễn Thị Lan - người có hơn 10 năm bán rau tại chợ Cầu Sâng, phường Hàm Rồng, cho biết “lượng khách giảm rõ rệt so với trước, nhất là người trẻ. Giờ nhiều người đặt hàng qua điện thoại, giao đến tận nơi, cho nên lượng khách đi chợ mua bán trực tiếp cũng vơi hẳn”.

Để giữ khách, bà và nhiều tiểu thương khác đã đặt mã QR ngay tại sạp, nhận chuyển khoản, chụp ảnh hàng hóa gửi qua Zalo cho khách quen, ai bận thì gọi shipper giao tận nhà.

Sự thay đổi của chợ truyền thống.

Không chỉ chợ Cầu Sâng, công nghệ đang lan tỏa đến hầu hết các chợ truyền thống trong tỉnh. Không chỉ thanh toán bằng mã QR, nhiều tiểu thương đã chủ động quảng bá sản phẩm trên mạng xã hội, livestream bán hàng và từng bước kết nối với các sàn thương mại điện tử. Hoạt động kinh doanh vì thế không còn phụ thuộc hoàn toàn vào lượng khách đến chợ mỗi ngày mà được mở rộng trên nhiều kênh tiếp cận khác nhau.

Từ chiếc điện thoại của người mua đến mã QR trên mỗi sạp hàng, công nghệ đang từng bước thay đổi cách đi chợ. Người tiêu dùng có thêm lựa chọn, tiết kiệm thời gian, tiểu thương cũng có thêm cách tiếp cận và giữ khách. Chợ truyền thống không đứng ngoài dòng chảy 4.0, mà đang tìm cách thích ứng để tồn tại cùng những phương thức mua sắm mới.

Vân Anh