Độc đáo trò nấu cơm thi tại Lễ hội kỳ phúc đình Phú Khê

Lễ hội đình Phú Khê không chỉ là dịp sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là không gian hội tụ, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống, góp phần bồi đắp đời sống tinh thần, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, hướng con người tới chân - thiện - mỹ. Phần hội của lễ hội diễn ra nhiều hoạt động văn hóa văn nghệ đặc sắc, trong đó hội thi nấu cơm thu hút đông khán giả hào hứng theo dõi, cổ vũ.

Lễ hội kỳ phúc đình Phú Khê năm 2026 được tổ chức tại khu vực đình làng từ ngày 3/4 đến 7/4 (tức ngày 16 đến 20/2 âm lịch). Lễ hội diễn ra với hai phần chính là phần lễ và phần hội. Hội thi nấu cơm trong phần hội được tổ chức vào chiều 5/4.

Hội thi thu hút 5 đội thi, mỗi đội 3 người (1 nam, 2 nữ) đến từ các thôn trong xã. 5 đội thi tham gia thi tài được phát 2,5kg lúa nếp thơm và 1 con gà. Nhiệm vụ của mỗi đội sẽ phải hoàn thành một đĩa xôi gà đẹp mắt và ngon miệng. Các thành viên trong đội chơi phải vượt qua thử thách giã thóc, sàng sảy để có những hạt nếp trắng, sạch ngay tại chỗ.

Công đoạn nấu xôi chín cũng phải thật khéo léo, một người gánh, một người tiếp củi theo sau, vừa gánh, vừa đi, vừa đun lửa nấu cho đến khi xôi chín đều, dẻo, thơm.

Người còn lại trong đội thi phải khéo léo làm sạch và tạo dáng gà rồi cho vào nồi luộc. Thời gian thực hiện tất cả các bước chỉ trong vòng 90 phút.

Kết thúc trò chơi, với sự khéo léo, nhịp nhàng, đội thi số 3 đến từ thôn Sao Vàng 1, Sao Vàng 2 đã giành được giải nhất.

Hội thi không chỉ là sân chơi của sự khéo léo, mà còn là sợi dây gắn kết tình làng nghĩa xóm, gìn giữ nét đẹp lao động truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

Đình Phú Khê thuộc làng Phú Khê, xã Hoằng Phú thờ hai vị Thành hoàng làng là Cao Minh Hiển Hựu (Chu Minh) và Hùng Vỹ Tiêu Giang (Chu Tuấn) - những bậc tiền nhân có công với dân, với nước, đã hóa thân vào mạch nguồn tâm linh, trở thành điểm tựa tinh thần bền vững cho bao thế hệ người dân làng Phú Khê, được Nhân dân tôn thờ và lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Sách Địa chí Văn hoá Hoằng Hoá có viết: Truyền thuyết kể rằng vào năm 1038, có vợ chồng nhà nọ đưa con trai Chu Minh và Chu Tuấn vào tạ lễ tại chùa Bảo Phúc (Phú Trừng trang, nay là làng Phú Khê), không may gặp trận lụt lớn, cả gia đình đều mất.

Sau khi cơn hồng thuỷ rút, người dân Phú Trừng trang thấy hai người đàn ông nổi trên mặt nước, dáng ngồi bồng bềnh như Đức Phật, trôi theo dòng nước hướng về chùa Bảo Phúc, bèn cùng nhau chôn cất, đắp mộ, tu lễ dâng hương thờ tự.

Một năm sau đó, vua Lý Thánh Tông đi đánh giặc, qua làng được hai cậu hiển linh giúp vua đánh thắng giặc. Vua nhớ ơn nên cho xây dựng đình khang trang để phụng thờ.

Trong tập Bản xã mục lục của Phú Khê do Lê Quý Đôn biên soạn năm 1771 thời vua Lê Hiển Tông viết: “Đình ta nay nức tiếng cõi Thanh, danh lừng đất Phú”. Vào giữa thế kỷ 19, làng Phú Khê đã dựng lại ngôi đình trên nền thiêng đất cũ. Ngôi đình được thiết kế theo kiểu chữ Nhị, gồm 2 tòa Đại bái và Hậu cung. Đến nay, đình vẫn giữ được kiểu kiến trúc, nghệ thuật độc đáo.

Hằng năm, Lễ hội kỳ phúc đình Phú Khê được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa truyền thống. Đây là dịp để người dân địa phương tưởng nhớ công đức của các vị Thành hoàng làng cùng các bậc tiền nhân, gửi gắm những mong cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt.

Việt Hương