[E-Magazine] Nẻo về chợ Tết

Sau bao ngày lao động mệt nhoài, ta trở về ngụp lặn trong khoảng ký ức mênh mang vào những ngày Tết đến. Dù cuộc sống có bận rộn đến đâu, chợ quê ngày Tết vẫn luôn là một thanh âm trong trẻo làm ta chộn rộn, xốn xang mỗi khi nghĩ về.

Những cơn gió lạnh ùa về mang theo một sắc màu bàng bạc, vị của Tết cứ nhẹ nhàng, nũng nịu, len lỏi qua từng ô cửa nhỏ. Tôi chẳng còn nhớ đã bao lâu rồi chưa về phiên chợ ở quê mình, nhưng nay nghe tiếng bước chân rầm rập của những người đi chợ khiến lòng tôi bỗng thấy chênh chao.

Cứ thế, tôi theo chân đoàn người đi về phía chợ. Chợ cách nhà tôi khoảng hơn một cây số. Dù hàng hoá chẳng phong phú như phố thị nhưng chợ quê ngày Tết luôn là một bức trang phức hợp với đủ mọi sắc màu.

Những ngày Tết đến, chợ quê càng trở nên rộn ràng, nhộn nhịp. Từ khi trời còn mờ mịt hơi sương, những thức quà quê đã theo những gánh gồng, theo những vòng xe bon bon đi về phía chợ. Không thưa thớt như những ngày bình thường mà hàng tết cứ ngập tràn từ ngoài cổng vào bên trong chợ.

Chợ Tết mang mùi vị thân thuộc của xóm làng, của ruộng đồng, của quê hương. Bước vào chợ Tết, ta như được giao hòa trong không khí náo nhiệt đầy âm sắc của mùa xuân. Từ gạo nếp, lá dong, dưa hành đến những con tôm, con cá. Là buồng cau trĩu trịt nơi góc vườn, là những lá trầu không nơi hiên nhà của mẹ... Những sản vật vườn nhà cứ nườm nượp theo những gánh gánh, gồng gồng mà về đây tụ hội.

Xen giữa các sạp hàng cố định lâu năm là những dãy cải bắp, su hào, thịt lợn, buồng cau, nải chuối... trải dài hàng chục mét. Kế bên là màu trắng tinh của gạo nếp, màu xanh mướt của lá dong, tiếng gà, vịt kêu nháo nhác, là những con cá vẫn còn tung tăng bơi lội trong chậu nước... Những sản phẩm rất bình dị, gần gũi ấy đã trở thành thứ không thể thiếu trong mỗi dịp Tết đến, Xuân về.

Chợ quê tôi thường chỉ họp vào buổi sáng, nhưng cứ vào dịp Tết chợ lại họp cả ngày. Những sản vật được đưa đến đây hầu hết đều là sản phẩm tự tay người nông dân làm ra rồi mang đi chợ bán. Trên đôi quang gánh kĩu kịt có khi chỉ là vài củ su hào, mấy mớ mùi thơm hay những quả bồng, quả bưởi... Là nụ cười tràn đầy sức sống của cô thôn nữ, là ánh mắt lấp lánh hạnh phúc trên những gương mặt gân guốc, nhăn nheo đã chai sạm theo năm tháng của những cụ ông, cụ bà trong phiên chợ.

Phiên chợ Tết không còn đơn thuần chỉ để đáp ứng nhu cầu mua sắm của người dân mà chẳng biết từ khi nào, chợ Tết đã trở thành nơi trò chuyện tâm tình, trút bỏ những ưu phiền trong cuộc sống sau một năm lao động mệt nhoài. Nơi đây như một sợi dây vô hình gắn kết tình làng, nghĩa xóm, gắn kết những tâm hồn giản đơn, nồng hậu.

Chợ Tết như một thanh âm trong trẻo giữa cuộc sống xô bồ, nhộn nhịp. Chợ Tết, mang theo bao lời chào mời thân thương, gần gũi, chẳng đao to, búa lớn, người mua cứ mặc cả, cứ cười đùa, cứ chuyện trò... Những gương mặt vui tươi, hồ hởi của các bà, các mẹ như chở cả mùa xuân về với chợ. Có lẽ, chính sự riêng biệt ấy mà chợ quê luôn có chỗ đứng trong lòng những người con xa xứ bởi sự giản dị, mộc mạc, chân tình. Đó là nơi giúp ta cảm nhận được sự giao thoa của đất trời, của vạn vật, của lòng người khi mùa xuân tới.

Chợ quê ngày Tết ngồn ngộn những hàng hoá, nườm nượp người bán mua với đủ mọi thanh âm, mùi vị, sắc màu. Màu vàng của những loài hoa cúc, hoa mai, màu đỏ rực của loài hoa trạng nguyên, câu đố hay lịch tết... đủ khiến người đi chợ bất giác bâng khuâng về những ngày xưa cũ. Màu đỏ ấy chất chứa những ước mơ, những hy vọng, niềm tin vào một năm mới tươi vui, hạnh phúc với nhiều thành công mới. Chợ quê đem cho ta một cảm giác, Tết đang ở đâu đó, ngay xung quanh mình.

Với những người con phương xa, vào cuối năm có dịp trở về đều mong muốn được một lần ghé đến chợ quê để cảm nhận sắc xuân đang về trong sự đổi thay từng ngày nơi “quê cha, đất tổ”. Bước chân tôi cứ chầm chậm len theo dòng người đi chợ Tết. Kẻ bán người mua bỗng trở nên vồn vã, tiếng trả giá, tiếng cười nói xôn xao khiến cho chợ quê càng thêm sôi động.

Khác với hàng hoá được niêm yết giá cả ở các cửa hàng lớn hay trong siêu thị, mặc cả dường như đã trở thành một nét đẹp riêng không thể thiếu ở mỗi phiên chợ giàu truyền thống văn hoá này. Dù người mua không mua được hàng hay người bán không bán được thì không khí mua - bán ở đây vẫn diễn ra rất vui vẻ, bằng những tiếng cười hồ hởi, trong veo. Ngoài các mặt hàng thường ngày, hoa nhựa, câu đối đỏ, lịch tết... là những mặt hàng dễ làm tâm hồn ai đó chộn rộn mỗi khi bắt gặp.

Lẫn trong không khí tấp nập ấy là hình ảnh các em nhỏ theo mẹ đi chợ Tết bằng những cặp mắt tròn xoe, ngơ ngác, vừa thích thú, vừa lạ lẫm. Những ánh mắt mang theo sự háo hức mong chờ từ những điều bất ngờ, thú vị mà mẹ sẽ mang đến. Theo những người có mặt ở đây, những ngày cận tết, dù bận đến đâu, họ cũng cố gắng thu xếp thời gian để về với chợ. Phần vì mua bổ sung một số đồ dùng, thức ăn cần thiết cho gia đình, nhưng quan trọng hơn là được sống lại ký ức của những ngày xưa cũ. Được đắm mình trong âm sắc của ngày xuân.

Chợ quê ngày Tết như những thước phim cứ chầm chậm quay, chầm chậm lưu giữ lại chút hương vị quê nhà. Đó là nơi chất chứa biết bao tình cảm, cảm xúc còn ẩn khuất đâu đó trong tâm hồn của mỗi người con sinh ra từ làng. Những ngày cuối năm, chợ quê như giúp ta cảm nhận sâu sắc hơn không khí Tết đang về. Mọi người hồ hởi, phấn khởi mua sắm để chuẩn bị đón chào năm mới. Chợ Tết chính là không gian sinh hoạt, không gian văn hóa, là nơi phản ánh đời sống của từng gia đình, của cộng đồng dân cư và của người dân cả một vùng quê rộng lớn.

Không chỉ đơn thuần là nơi mua - bán, phiên chợ Tết như lời nhắc nhở thế hệ trẻ hướng về cội nguồn với những nét văn hóa truyền thống tốt đẹp. Có lẽ, với những người con xa quê vẫn không khỏi bồi hồi mỗi khi nhớ về quê hương, nhớ về ký ức chợ quê ngày tết năm nào. Được hòa mình vào dòng người đi chợ Tết vào những ngày cuối năm, ta chợt thấy lòng mình như lắng lại. Hương vị ngày Tết đang đến... thật gần, thật gần!

Nội dung: Hà Đan

Ảnh: Hoàng Đông

Đồ họa: Mai Huyền