Hát về anh

Trên những dải biên cương hun hút gió, giữa đại ngàn sương phủ hay nơi đầu sóng ngọn gió, bước chân lặng thầm của những người lính mang quân hàm xanh không chỉ giữ gìn từng tấc đất quê hương, mà còn đánh thức biết bao cung bậc cảm xúc trong lòng người nghệ sĩ. Để rồi, suốt hành trình xây dựng, trưởng thành của lực lượng bộ đội biên phòng, không ít tác phẩm âm nhạc đã vang lên như lời tri ân sâu nặng đối với lực lượng chiến sĩ đứng chân nơi hiểm địa, gian khó trăm bề của tuyến đầu Tổ quốc.

(Hình ảnh minh họa)

Từ khi thành lập vào ngày 3/3/1959, hình ảnh người lính nơi tuyến đầu luôn gắn với sự hy sinh thầm lặng. Không ồn ào, không phô trương, các anh cứ thế bền bỉ bám bản, bám dân, tuần tra đường biên, giữ bình yên cho từng mái nhà nơi phên dậu Tổ quốc. Chính sự kiên trung ấy đã trở thành chất liệu chân thực để các nhạc sĩ cho ra đời nhiều tác âm nhạc hay, ghi dấu trong lòng công chúng. Không chỉ ngợi ca sự hi sinh thầm lặng của các chiến sĩ nơi tuyến đầu, nhiều ca khúc về đề tài người lính biên phòng còn thể hiện được vẻ đẹp đến nao lòng của núi rừng biên cương, của tình yêu thiết tha, chung thủy và người chiến sĩ. Có lẽ thế, không ít sáng tác sau khi ra đời đã trở thành người bạn tinh thần theo chân các chiến sĩ trên khắp nẻo đường hành quân.

Hình ảnh minh họa

Từng có nhiều năm khoác trên vai màu xanh áo lính, Thiếu tướng, cố nhạc sĩ Vũ Hiệp Bình có rất nhiều tác phẩm giá trị trong kho tàng ca khúc viết về hình tượng người lính nói chung, bộ đội biên phòng nói riêng. Trong đó bài “Chiều biên giới”, sáng tác năm 1999 là một tuyệt phẩm đi cùng năm tháng. Bài hát từng đoạt giải Ba của Hội nhạc sĩ Việt Nam và được bình chọn là một trong 10 ca khúc yêu thích về đề tài “Người lính và chiến tranh cách mạng”.

Nhắc đến những khúc ca về người lính biên phòng, công chúng cũng không thể quên bài “Chiều biên giới” của nhạc sĩ Trần Chung - một giai điệu tha thiết, đậm chất trữ tình, vẽ nên bức tranh biên cương vừa hùng vĩ vừa nên thơ. Trong không gian “chiều biên giới em ơi...”, người lính hiện lên không chỉ là người giữ đất mà còn là con người của yêu thương, của nỗi nhớ, của khát vọng sum vầy. Âm nhạc ở đây không chỉ ngợi ca mà còn sẻ chia.

Hay như trong bài “Biên cương thầm lặng” của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý, hình tượng người lính quân hàm xanh được khắc họa bằng gam màu trầm lắng mà sâu sắc. Cái “thầm lặng” ấy chính là vẻ đẹp bền bỉ của những con người ngày đêm canh giữ nơi rừng sâu, núi thẳm, nơi tiếng suối, tiếng gió trở thành bạn đồng hành. Không cần những lời lẽ khoa trương, ca khúc chạm đến trái tim người nghe bằng chính sự chân thành.

Xin hát mãi về anh - người chiến sĩ Biên cương (Hình ảnh minh họa)

Âm nhạc viết về người lính biên phòng còn phản ánh trách nhiệm lớn lao trước Tổ quốc. Những ca khúc “hát về anh” vì thế không đơn thuần là hát về một lực lượng, mà là hát về một biểu tượng của trách nhiệm và tình yêu quê hương, đất nước. Bởi lẽ đó, người lính quân hàm xanh hiện lên trong âm nhạc vừa kiên cường nơi đầu sóng ngọn gió, vừa gần gũi trong đời sống thường nhật: cùng dân dựng nhà, giúp dân gặt lúa, dạy chữ cho trẻ em vùng cao. Những hình ảnh ấy khiến khúc hát về anh luôn có sức sống lâu bền. Điều đặc biệt, các ca khúc ấy không chỉ vang lên trên sân khấu lớn hay trong những dịp lễ kỷ niệm, mà còn theo chân người lính trong những đêm tuần tra, trong buổi sinh hoạt đơn vị, trong giờ phút giao lưu văn nghệ với bà con vùng biên. Tiếng hát trở thành nguồn động viên tinh thần, tiếp thêm nghị lực cho những chặng đường dài đầy thử thách.

Tiếng hát trở thành nguồn động viên tinh thần, tiếp thêm nghị lực cho những chặng đường dài đầy thử thách (Hình ảnh minh họa)

Viết về người lính nói chung, người lính biên phòng nói riêng, là đề tài chưa từng vơi cạn đối với các thế hệ nhạc sĩ Việt Nam. Không chỉ vậy, những ca khúc ấy còn luôn là mạch nguồn cảm xúc để nhiều ca sĩ trẻ thể hiện tài năng, cảm xúc nghệ thuật của mình. Và ca sĩ Lê Nhung - Á quân dòng nhạc thính phòng cuộc thi Sao Mai 2017 là một điển hình. Được đào tạo bài bản tại Trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội; sau khi tốt nghiệp, Lê Nhung về công tác tại Đoàn văn công Bộ đội Biên phòng. Với giọng hát đầy kỹ thuật nhưng nồng nàn cảm xúc, nữ ca sĩ quân đội ấy đã chinh phục được rất nhiều khán giả khó tính.

Vào năm 2018, Lê Nhung cho ra mắt công chúng bộ sản phẩm âm nhạc đầy tâm huyết với nội dung chủ đạo ca ngợi vẻ đẹp của những người lính biên phòng mang tên gọi “Tình rừng”, gồm 3 MV: “Tình rừng” (nhạc Đức Trịnh, thơ Lê Cảnh Nhạc, phối khí Đức Tân), “Tự tình sông Mã” (Sáng tác Xuân Thuỷ, Phối khí Đỗ Bảo), “Tiếng hát từ cột mốc 3 biên” (Nhạc Tuấn Anh - Thơ Phạm Vân Anh, phối khí Minh Hiếu). Cả 3 bài hát này đều là những sáng tác mới, được Lê Nhung thể hiện rất hay và giàu cảm xúc. Trong đó, bài “Tiếng hát từ cột mốc 3 biên” từng đoạt giải B - Giải thưởng âm nhạc của Hội Nhạc sĩ Việt Nam năm 2017.

Bên cạnh việc mang lại nhiều cảm xúc cho khán giả, cả 3 MV về đề tài người lính biên phòng của nữ ca sĩ Lê Nhung còn rất đẹp về phần hình ảnh và giàu chất thơ; không bị khô khan giống như người ta vẫn nghĩ về những thước phim nói về bộ đội. Ở album “Tình rừng” của Lê Nhung, hình tượng người lính biên phòng được khắc hoạ rõ nét về sự mạnh mẽ, can trường nhưng lại đầy nhân văn, gần gũi với đời sống người dân.

Những hình ảnh tuyệt đẹp của núi rừng Tây Bắc, của đại ngàn Tây Nguyên, của dòng sông Mã anh hùng hiện lên như những bức tranh sống động khi kết hợp với giọng hát của Lê Nhung. Tất cả những điều đó khiến cho khán giả khi xem những MV ấy càng cảm thấy yêu quý và tự hào về quê hương, về vẻ đẹp hùng tráng nhưng vô cùng lãng mạn của mỗi một mảnh đất trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

Ca sĩ Nhung chia sẻ về cảm xúc khi hát các ca khúc về người lính biên phòng và những lời gửi gắm của chị tới các chiến sĩ.

Hôm nay, khi biên giới Tổ quốc không chỉ đối mặt với những thách thức truyền thống mà còn cả những vấn đề mới của thời đại, âm nhạc về người lính biên phòng càng cần được tiếp nối. Mỗi sáng tác mới là một nhịp cầu nối giữa hậu phương và tiền tuyến, giữa trái tim người nghệ sĩ và bước chân người lính. Bởi, với những người lính biên phòng, khi nhận nhiệm vụ canh giữ và bảo vệ biên cương, bảo vệ bình yên cho tổ quốc, thì dẫu cho chỉ "Một ba lô, cây súng trên vai”, các anh vẫn sẽ và mãi quen với gian lao, “ngày dài đêm thâu canh giữ trên miền đất mẹ”, để cho các em thơ có “giấc ngủ ngon” và “vui bước sớm hôm đến trường”, “cho yên vui mùa xuân đôi lứa còn hẹn hò ước mơ”. Để rồi, tất cả chúng ta hôm nay hay mai sau cũng sẽ mãi một lòng biết ơn, trân trọng và mãi hát vang những khúc hát về anh - người chiến sĩ biên cương.

Nguyễn Hợi