Hệ lụy từ thói quen ít vận động ở người trẻ

Tám tiếng làm việc mỗi ngày trước màn hình máy tính, những khoảng thời gian nghỉ ngơi lại tiếp tục gắn với điện thoại di động, ít vận động và thường xuyên duy trì một tư thế trong thời gian dài. Đây đang là nhịp sinh hoạt quen thuộc của không ít người trẻ hiện nay. Ít ai nhận ra rằng, chính những thói quen tưởng chừng vô hại này lại có thể tạo áp lực kéo dài lên hệ thống cơ, dây chằng và cột sống cổ, dẫn đến các bệnh lý vùng cổ, vai, gáy.

Tại các cơ sở khám, chữa bệnh, không ít người trẻ đến khám vì các triệu chứng đau vùng cổ vai gáy.

Ở tuổi 38, anh Nguyễn Văn Hải, nhân viên văn phòng ở phường Sầm Sơn từng nghĩ những cơn đau mỏi vùng cổ, vai, gáy chỉ đơn thuần là biểu hiện của sự mệt mỏi sau nhiều giờ làm việc. Mỗi ngày, anh dành phần lớn thời gian ngồi trước máy tính, ít vận động, thường xuyên cúi đầu sử dụng điện thoại. Ban đầu, triệu chứng chỉ là cảm giác căng cứng vùng cổ, đau âm ỉ hai bên vai. Anh Hải thường tự xoa bóp, dán cao hoặc nghỉ ngơi với hy vọng cơn đau sẽ tự hết.

Thế nhưng, tình trạng kéo dài, ngày càng đau và căng cứng hơn. Có những thời điểm, cơn đau lan xuống vùng bả vai, khiến việc quay đầu, cúi ngửa cổ trở nên khó khăn. Khi những triệu chứng ảnh hưởng rõ rệt đến công việc và sinh hoạt, anh mới đến Bệnh viện Đa khoa Sầm Sơn để thăm khám.

Qua thăm khám lâm sàng và thực hiện các chỉ định cận lâm sàng cần thiết, anh Hải được bác sĩ chẩn đoán mắc hội chứng đau cổ vai gáy, liên quan đến tình trạng co cứng cơ và những thay đổi tại cột sống cổ. Bác sĩ chỉ định điều trị nội khoa kết hợp phục hồi chức năng, hướng dẫn điều chỉnh tư thế làm việc và tăng cường vận động để cải thiện triệu chứng, hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển.

Bệnh nhân trẻ tuổi đến khám và điều trị bệnh lý vùng cổ, vai, gáy tại Bệnh viện Đa khoa Sầm Sơn.

Thực tế, các biểu hiện đau mỏi cổ vai gáy ở người trẻ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Phổ biến là tình trạng co cứng cơ vùng cổ vai gáy do tư thế làm việc không phù hợp, ít vận động, quá tải cơ học kéo dài. Một số trường hợp có thể liên quan đến thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm cột sống cổ hoặc các bệnh lý cơ xương khớp khác. Đáng chú ý, khi tình trạng chèn ép rễ thần kinh xuất hiện, người bệnh không chỉ đau vùng cổ mà còn có thể đau lan xuống vai, cánh tay, kèm theo tê bì, châm chích hoặc yếu cơ. Nếu có biểu hiện chèn ép tủy sống, người bệnh có thể gặp khó khăn khi đi lại, mất khéo léo ở bàn tay.

BS CKII Hà Thị Huyền, Trưởng khoa Xương khớp - Nội tiết, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa cho biết: "Chúng tôi ghi nhận không ít người trẻ đến khám vì các triệu chứng đau vùng cổ vai gáy. Một trong những nguyên nhân thường gặp là tư thế sinh hoạt, làm việc không đúng, ngồi lâu, ít vận động, sử dụng điện thoại trong thời gian dài với tư thế cúi đầu. Điều đáng nói là không ít người trẻ có tâm lý chủ quan, cho rằng đau cổ vai gáy chỉ là biểu hiện mệt mỏi thông thường. Khi xuất hiện triệu chứng, nhiều người tự ý mua thuốc giảm đau, sử dụng các phương pháp xoa bóp, bấm huyệt hoặc tìm đến những dịch vụ nắn chỉnh cột sống không bảo đảm chuyên môn. Việc điều trị không đúng nguyên nhân không những khiến bệnh kéo dài mà còn tiềm ẩn nguy cơ làm tình trạng tổn thương nặng hơn”.

Nhiều bệnh nhân trẻ tuổi phải điều trị phục hồi chức năng vùng cổ, vai, gáy tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa.

Trong khi đó, nếu được phát hiện sớm, phần lớn các trường hợp đau cổ vai gáy do tư thế và quá tải cơ học có thể cải thiện bằng các biện pháp điều chỉnh sinh hoạt, tập luyện phục hồi chức năng và điều trị nội khoa theo chỉ định. Điều quan trọng là phải xác định được nguyên nhân gây đau.

Với những trường hợp co cứng cơ, đau do tư thế, người bệnh có thể được hướng dẫn điều chỉnh tư thế làm việc, sử dụng thuốc khi cần thiết và tập phục hồi chức năng. Đối với những trường hợp có tổn thương đĩa đệm, chèn ép rễ thần kinh hoặc tủy sống thì cần được đánh giá chuyên sâu hơn. Đặc biệt, khi có biểu hiện tê yếu tay chân, đau tăng dần, đi lại khó khăn, người bệnh cần đến cơ sở y tế để thăm khám sớm.

Các bác sĩ khuyến cáo, để phòng ngừa các bệnh lý vùng cổ vai gáy cần thay đổi thói quen sinh hoạt khoa học.

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, những cơn đau kéo dài còn làm giảm khả năng tập trung, hiệu suất lao động, gây mất ngủ và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Đáng lo ngại hơn, nếu người bệnh có tổn thương thần kinh nhưng không được phát hiện, điều trị kịp thời, nguy cơ để lại di chứng vận động là điều có thể xảy ra.

Các bác sĩ khuyến cáo, để phòng ngừa các bệnh lý vùng cổ vai gáy, việc thay đổi thói quen sinh hoạt có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Người làm việc văn phòng cần tránh ngồi liên tục trong thời gian dài, nên đứng dậy vận động sau mỗi 30-60 phút; điều chỉnh màn hình máy tính ngang tầm mắt, giữ tư thế ngồi đúng, hạn chế cúi đầu quá lâu khi sử dụng điện thoại. Duy trì hoạt động thể lực thường xuyên, tập luyện các nhóm cơ vùng cổ, vai, lưng phù hợp cũng giúp cải thiện sức bền cơ và hạn chế tình trạng quá tải.

Thùy Dung