Học sinh Thanh Hóa chinh phục sân chơi khoa học quốc tế

Tại Cuộc thi “Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng” toàn quốc năm 2025, học sinh Thanh Hóa vinh dự giành giải Nhì với dự án khoa học công nghệ có tính ứng dụng cao. Đây cũng chính là dự án xuất sắc đoạt giải Vàng tại Hội chợ Sáng chế Quốc tế Seoul 2025.

Dự án mang tên “Hệ thống đo kiểm môi trường và cảnh báo sớm cho người và vật nuôi trong gia đình ứng dụng AI và nền tảng số VNMAP” của nhóm tác giả là các học sinh đến từ Trường THCS Minh Khai và Trường THPT Hàm Rồng, gồm: Nguyễn Viết Thành An (lớp 12B6), Nguyễn Danh Minh Hiếu (lớp 10), Nguyễn Viết An Minh (lớp 9A3), Nguyễn Phạm Tú Anh (lớp 6A5) và Lê Nguyễn Minh Quân (lớp 8A4). Dù chênh lệch về độ tuổi nhưng các em có chung niềm say mê khoa học, tinh thần làm việc nghiêm túc và khát vọng tạo ra sản phẩm có ích cho cộng đồng.

Nhóm tác giả đoạt giải.

Em Nguyễn Viết An Minh cho biết: “Ý tưởng dự án xuất phát từ những vấn đề môi trường trong cuộc sống hằng ngày. Biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí, nguy cơ ngập lụt và các hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng tác động trực tiếp đến sức khỏe con người, vật nuôi. Trong khi đó, phần lớn gia đình, trường học và khu dân cư vẫn thiếu những công cụ giám sát môi trường hiệu quả, liên tục và dễ sử dụng. Từ trăn trở ấy, chúng em mong muốn xây dựng một hệ thống cảnh báo sớm thông minh, thân thiện với môi trường, có thể triển khai linh hoạt trong quy mô gia đình”.

Dự án được phát triển dựa trên nền tảng công nghệ hiện đại, trong đó phần mềm lõi sử dụng AI Agent có khả năng tự học, thích ứng và phản ứng linh hoạt trước sự thay đổi của các chỉ số môi trường. Hệ thống tích hợp các cảm biến đo nhiệt độ, độ ẩm, bụi mịn, khí độc và mực nước, cho phép thu thập dữ liệu thời gian thực và truyền về trung tâm xử lý. Điểm nổi bật là toàn bộ dữ liệu được kết nối với nền tảng bản đồ số VNMAP, giúp hiển thị trực quan vị trí, mức độ nguy hiểm và đưa ra cảnh báo kịp thời cho người sử dụng.

Mô hình sản phẩm.

Không chỉ chú trọng công nghệ phần mềm, nhóm còn đầu tư nghiên cứu thiết kế phần cứng theo hướng tối giản và bền vững. Thiết bị sử dụng vật liệu tái chế kết hợp năng lượng mặt trời, góp phần giảm thiểu tác động đến môi trường và phù hợp với xu hướng phát triển xanh. Sản phẩm là quá trình nghiên cứu miệt mài của 5 thành viên cùng giáo viên hướng dẫn. Các thành viên trong nhóm đã nhiều lần phải làm lại từ đầu khi kết quả thử nghiệm chưa đạt yêu cầu, thuật toán chưa ổn định hoặc phần cứng gặp trục trặc. Tuy nhiên, thay vì nản lòng, các em kiên trì tìm nguyên nhân, điều chỉnh phương án và tiếp tục thử nghiệm.

Quá trình nghiên cứu dù gặp nhiều thất bại, nhưng các thành viên đều rất nỗ lực.

Nguyễn Viết An Minh chia sẻ rằng, gia đình em hoạt động trong lĩnh vực khoa học công nghệ và đã tạo điều kiện cho nhóm một không gian học tập, nghiên cứu riêng. Đây là nơi các em có thể thoải mái trao đổi ý tưởng, thử nghiệm mô hình và cùng nhau giải quyết bài toán kỹ thuật.

Hiệu trưởng Trường THCS Minh Khai (ngoài cùng, bên phải) chúc mừng cô giáo và nhóm học sinh đoạt giải.

Bên cạnh nỗ lực của học sinh, vai trò của thầy cô giáo được thể hiện rõ nét trong thành công của dự án. Cô Nguyễn Thị Hoa, giáo viên hướng dẫn cho biết, ngay từ những ngày đầu, cô nhận thấy ở nhóm học sinh này tinh thần ham học hỏi, chủ động tìm tòi và khả năng làm việc nhóm tốt. “Trong quá trình hướng dẫn, tôi không làm thay đổi mà định hướng phương pháp nghiên cứu, giúp các em tiếp cận vấn đề một cách khoa học, rèn luyện tư duy phản biện và kỹ năng trình bày ý tưởng, trao quyền tự chủ cho các em. Điều đáng quý nhất là các em không chỉ làm khoa học để đi thi, mà thực sự mong muốn tạo ra một sản phẩm hữu ích cho cuộc sống”, cô Hoa tâm sự.

Đối với Trường THCS Minh Khai, giải thưởng quốc tế này mang ý nghĩa đặc biệt. Đây là lần đầu tiên học sinh của trường đoạt giải tại một sân chơi khoa học tầm quốc tế, đánh dấu bước phát triển mới trong phong trào nghiên cứu khoa học của nhà trường. Thành tích ấy không chỉ là niềm tự hào của thầy và trò, mà còn là minh chứng cho hiệu quả của việc khuyến khích học sinh sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và sớm tiếp cận khoa học công nghệ hiện đại.

Đây không phải là lần đầu tiên các dự án khoa học kỹ thuật của thanh thiếu niên Thanh Hóa đoạt giải quốc tế, điều này khẳng định năng lực của học sinh Thanh Hoá trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Từ những ý tưởng xuất phát từ thực tiễn, cùng sự đồng hành của gia đình và sự hướng dẫn tận tâm của thầy cô, các em đã tạo ra những sản phẩm có giá trị, đủ sức cạnh tranh trên các sân chơi quốc tế, góp phần lan tỏa phong trào sáng tạo khoa học và ươm mầm đội ngũ nhà khoa học trẻ cho tương lai.

Vân Anh