Lễ hội làng Phú Lương - nơi gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống quê hương

Đã thành thông lệ, mỗi năm cứ vào ngày 13 đến 15/2 âm lịch, làng Phú Lương, xã Vạn Lộc lại tổ chức lễ hội truyền thống kỷ niệm ngày sinh Thành hoàng làng - Đô đốc quận công Nguyễn Húy Thành, một vị tướng tài ba thời nhà Lê đã có công khai hoang lập ấp.

Người dân làng Phú Lương rước cỗ vào đền thờ Thành hoàng làng.

Theo lịch sử ghi chép lại, Đại đô đốc quận công Nguyễn Húy Thành sinh ngày 13/2 năm Mậu Tuất 1417, tại trang Vương Lập, huyện La Sơn, phủ Đức Quang, thành Nghệ An (nay là tỉnh Nghệ An).

Năm 1433 thời Lê Nhân Tông, ông đậu Tiến sĩ và được phong tước Tả Đô đốc Quận công (còn gọi là Đô đốc tướng quân), kiêm trấn thủ xứ Thanh, đảm trách việc quân cơ một phương trong các cuộc chinh phạt...

Ghi nhận công lao của ông, triều đình nhà Lê đã gia phong cho ông tước vị Đô đốc Đại tướng quận công, đảm nhận việc quân cơ, chăm lo đời sống Nhân dân, giúp xứ Thanh Hoa trở nên trù phú, yên bình.

Ngày 20/11/1477, ông từ trần tại nơi đóng quân ở khu An Thiện, huyện Thuần Lộc, phủ Hà Trung, trấn Thanh Hoa (nay là làng Phú Lương, xã Vạn Lộc, tỉnh Thanh Hóa).

Ghi nhớ công lao và tấm lòng vì dân vì nước của Đại tướng quân, Nhân dân nơi ông đóng quân đã đồng lòng dâng biển tấu trình lên triều đình xin được lập đền thờ phụng.

Ngày 16/7 năm Cảnh Hưng thứ 44 (đời vua Lê Hiển Tông) triều đình đã ban sắc chính thức tôn Đô đốc đại tướng là Thành hoàng làng. Di tích đền thờ ông nằm tại làng Phú Lương, xã Vạn Lộc và được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh năm 2006.

Đội Tế nam thực hiện nghi thức cúng tế Thành hoàng làng.

Lễ hội năm nào cũng được làng Phú Lương chuẩn bị chu đáo trước cả tháng. Vào chính lễ, các đội tế, phường bát âm, phường khiêng kiệu, các bản hội, hội đồng kỳ mục, các chức sắc trong làng, trưởng các dòng họ... có mặt tại nhà văn hóa thôn để làm thủ tục rước kiệu đến ngôi đền của làng.

Sau khi làm lễ cầu mát, các dòng họ, Nhân dân và du khách thập phương lần lượt vào chiêm bái, cúng lễ; sau đó rước cỗ về và đặt lễ phẩm vào các vị trí trên đàn lễ.

Bà Tăng Thị Xuân, chủ đội tế nữ dẫn đầu đoàn rước kiệu.

Bà Tăng Thị Xuân, một trong những người có uy tín ở làng, nhiều năm làm chủ đội tế nữ chia sẻ: "Được bà con trong làng tín nhiệm, năm nay đã hơn 70 tuổi nhưng tôi vẫn tham gia đội tế. Những người vinh dự được dân làng tín cử tham gia vào phần việc này cần chuẩn bị tâm hồn sạch sẽ, trong năm mọi người trong gia đình không vướng “tang bụi”. Bởi đội tế lễ chúng tôi đại diện cho cả dân làng gửi gắm niềm tin, cầu mong một năm mưa thuận gió hoà, nhà nhà bình an, làm ăn khấm khá.”

Chương trình giao lưu văn nghệ quần chúng với nhiều tiết mục đặc sắc.

Về phần hội, năm nào hội làng Phú Lương cũng tổ chức rất nhiều hoạt động văn nghệ, trò diễn dân gian sôi nổi, khắc họa những giá trị văn hóa truyền thống. Trong đó, phải kể đến các trò chơi truyền thống lâu đời được người dân nơi đây lưu giữ như: vật cù, cờ người hay hội thi văn nghệ quần chúng với các làn điệu ca trù, chèo văn do các nghệ nhân trong thôn biểu diễn.

Lễ hội làng Phú Lương năm nào cũng thu hút đông đảo Nhân dân trong và ngoài xã tham gia.

Lễ hội làng Phú Lương không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là “điểm tựa” tinh thần của Nhân dân địa phương cầu mong một năm nhiều điều may mắn. Ngày nay, đền thờ và truyền thuyết về Đô đốc quận công Nguyễn Húy Thành không chỉ là niềm tự hào của quê hương, mà còn là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ phải biết trân trọng lịch sử, tiếp tục phát huy tinh thần yêu nước, ý chí vươn lên xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Hương Hạnh