Mùa tết của làng nghề miến gạo Thăng Long

Những ngày gần Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, về làng sản xuất miến gạo Thăng Long, xã Thăng Bình, các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến miến hoạt động hết công suất để kịp cung cấp nguồn hàng cho người tiêu dùng và thị trường trong, ngoài tỉnh.

Sản xuất miến gạo Thăng Long tại thôn Tân Giao, xã Thăng Bình.

Những năm gần đây, người dân ngày càng ưa thích các hương vị miến truyền thống, không sử dụng chất phụ gia tạo màu hay hóa chất tẩy trắng. Khi nấu lên, sợi miến dai, mềm vốn có, thơm và dịu ngọt. Miến Thăng Long có thể đáp ứng được những yêu cầu đó. Vì thế, nghề làm miến ở các thôn Đại Bản, Tân Giao ngày càng phát triển. Đến làng nghề những ngày cuối năm, không khó để bắt gặp hình ảnh người dân đang tất bật với các công đoạn sản xuất. Từ tờ mờ sáng, hệ thống máy móc trong làng đã hoạt động hết công suất, người dân thức dậy tráng bánh, cắt miến, chuẩn bị cho ra những mẻ miến mới. Dọc đường các thôn xóm, sân vườn, nhà văn hóa... đâu đâu cũng có người phơi miến. Nhịp sản xuất nơi đây lúc nào cũng hối hả, ai nấy đều cố gắng làm ra nhiều thành phẩm nhất để kịp cho các đơn hàng.

Hơn chục năm qua, đều đặn mỗi ngày, vợ chồng bà Phạm Thị Vân, thôn Tân Giao vẫn duy trì nghề sản xuất miến. Dịp cuối năm, mọi quỹ thời gian đều được cả gia đình dồn vào việc làm miến để kịp hàng phục vụ nhu cầu của người dân dịp tết. Bà Vân cho biết: “Năm nay thời tiết thuận lợi cho việc phơi miến. Nhiều hộ cũng đã sản xuất được lượng hàng dự trữ lớn để cung ứng cho thị trường phục vụ tết. Những ngày này, gia đình tôi cũng như các hộ làm miến ở đây bận rộn hơn ngày thường. Nhất là từ khi miến gạo Thăng Long được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao rồi lên 4 sao vào năm 2024, khách hàng tìm về đặt hàng ngày càng nhiều, sản lượng tăng 30%/năm. Những đơn hàng lớn từ các tỉnh, thành phố được ký kết nhiều, khiến cơ sở phải làm việc hết công suất để kịp giao cho khách. Mỗi ngày gia đình tôi đưa ra thị trường khoảng hơn 3 tạ miến thành phẩm, miến làm ra đến đâu được bán hết đến đó”.

Kể về nghề truyền thống của địa phương, người dân các thôn Tân Giao, Đại Bản cho biết, trước kia, miến gạo Thăng Long được làm thủ công, sản xuất với số lượng ít, hầu hết là các hộ gia đình làm nhỏ lẻ. Ngày nay, với số lượng sản xuất lớn, phần đa các hộ làm nghề đã đầu tư dây chuyền máy móc hiện đại để sản xuất, không sử dụng các chất phụ gia, bảo đảm chất lượng, an toàn vệ sinh thực phẩm và đáp ứng đủ sản lượng cung cấp ra thị trường. Đặc biệt, thứ làm nên thương hiệu miến Thăng Long là gạo Khang Dân, Kim Cương, gạo làm miến phải là hạt nguyên, không bị nát. Có như vậy sợi miến mới thơm, ngon, miến có màu trắng trong, sợi dai và giòn tự nhiên nấu quá lửa cũng không bị nhão, bết dính. Điều đặc biệt là các hộ làm miến đều cam kết với chính quyền địa phương không sử dụng chất bảo quản, chất làm trắng, luôn bảo đảm các yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm. Để có thương hiệu riêng, xã đã xây dựng vùng nguyên liệu chuyên trồng giống lúa Khang Dân với diện tích 240ha, bảo đảm cung ứng hơn 1.500 tấn thóc phục vụ sản xuất miến.

Hiện toàn xã Thăng Bình có khoảng 56 hộ với hàng trăm lao động tham gia sản xuất miến gạo. Mỗi năm, các hộ sản xuất được hơn 800 tấn miến, giá trị đạt khoảng 16 tỷ đồng. Miến gạo Thăng Long được sản xuất quanh năm, tuy nhiên từ tháng 9 đến tháng 12 âm lịch được coi là vụ chính vì tập trung phục vụ hàng tết nên số lượng cao hơn bình thường. Sản phẩm miến gạo Thăng Long những năm qua cũng tham gia tại các hội chợ, triển lãm trưng bày giới thiệu sản phẩm lớn của tỉnh. Uy tín chất lượng sản phẩm được người tiêu dùng tin cậy đánh giá cao. Đây là tín hiệu vui và là động lực để người dân làng nghề tiếp tục phát huy giá trị sản phẩm, xây dựng thương hiệu truyền thống của quê hương.

Để tiếp tục phát triển nghề làm miến truyền thống, trong thời gian tới, xã Thăng Bình sẽ tiếp tục tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách cho các hộ đăng ký sản xuất, kinh doanh, liên hết sản xuất, xây dựng thương hiệu, nâng hạng OCOP, giới thiệu sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ... Cùng với đó, xã cũng thường xuyên tuyên truyền cho các hộ sản xuất chú trọng công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, không ngừng nâng cao chất lượng, mẫu mã sản phẩm...

Bài và ảnh: Minh Hà