Ngày này năm xưa (17/7): Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi chống Mỹ, cứu nước

Ngày 17/7 ghi dấu nhiều sự kiện quan trọng trong lịch sử dân tộc. Trong đó, nổi bật là sự kiện ngày 17/7/1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi chống Mỹ, cứu nước, khẳng định chân lý bất hủ: “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, trở thành nguồn cổ vũ to lớn đối với toàn dân tộc trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước.

Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Ảnh: QĐND

* Ngày 17/7/1956, Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam ban hành Quyết định thành lập Ban Xây dựng Bảo tàng Quân đội; đến ngày 4/12/2002, Thủ tướng Chính phủ quyết định đổi tên thành Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Hiện nay, đây là một trong bảy bảo tàng quốc gia của Việt Nam, lưu giữ hàng trăm nghìn hiện vật, tài liệu quý về lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc, đồng thời là địa chỉ đỏ có giá trị giáo dục truyền thống đối với các thế hệ.

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm kè bảo vệ sông Đà ở Cổ Đô, huyện Bà Vì, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội), ngày 8/7/1958. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

* Ngày 17/7/1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh đi kiểm tra công tác phòng, chống lũ tại các địa phương Hà Nội, Hà Đông và Sơn Tây (nay đều thuộc TP Hà Nội). Cùng ngày, Người đến thăm công trường xây dựng đập tràn của đập Đáy và trạm bơm Đan Hoài, động viên cán bộ, công nhân đẩy nhanh tiến độ công trình phục vụ sản xuất và đời sống Nhân dân.

* Cũng trong ngày 17/7/1962, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi điện chúc mừng Đại hội Thế giới đòi giải trừ quân bị và bảo vệ hòa bình. Trong bức điện, Người nhấn mạnh: “Chỉ có sự đoàn kết chặt chẽ của các lực lượng hòa bình trên toàn thế giới với những hành động cương quyết đòi giải trừ quân bị và bảo vệ hòa bình mới có thể đập tan âm mưu thâm độc và đầy tội ác của những kẻ gây chiến”.

Phạm Ngọc Thảo (thứ hai từ trái sang) trong Ban Chỉ huy Tiểu đoàn 410 tại miền Tây Nam Bộ năm 1952. Ảnh tư liệu

* Ngày 17/7/1965, nhà hoạt động tình báo Phạm Ngọc Thảo hy sinh sau khi bị chính quyền Sài Gòn bắt giữ và tra tấn. Ông sinh năm 1922 tại tỉnh Bến Tre (nay thuộc tỉnh Vĩnh Long), tham gia cách mạng từ thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Sau Hiệp định Giơnevơ năm 1954, ông ở lại miền Nam hoạt động bí mật trong lòng chính quyền Việt Nam Cộng hòa, lập nhiều chiến công đặc biệt xuất sắc trên mặt trận tình báo.

Bác Hồ với các nghệ sĩ Đài Tiếng nói Việt Nam. Ảnh tư liệu

* Ngày 17/7/1966, Đài Tiếng nói Việt Nam phát sóng Lời kêu gọi chống Mỹ, cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trong lời kêu gọi lịch sử, Người khẳng định quyết tâm sắt đá của dân tộc Việt Nam trước cuộc chiến tranh leo thang của đế quốc Mỹ:

“Chúng có thể đưa 50 vạn quân, 1 triệu quân hoặc nhiều hơn nữa... Chiến tranh có thể kéo dài 5 năm, 10 năm, 20 năm hoặc lâu hơn nữa. Hà Nội, Hải Phòng và một số thành phố, xí nghiệp có thể bị tàn phá, song Nhân dân Việt Nam quyết không sợ! Không có gì quý hơn độc lập, tự do. Đến ngày thắng lợi, Nhân dân ta sẽ xây dựng lại đất nước ta đàng hoàng hơn, to đẹp hơn”.

Lời kêu gọi đã trở thành lời hiệu triệu thiêng liêng, cổ vũ toàn Đảng, toàn quân và toàn dân vượt qua mọi hy sinh, gian khổ, đưa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đi đến thắng lợi hoàn toàn vào mùa Xuân năm 1975. Câu nói “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” đã trở thành chân lý bất diệt, kết tinh ý chí độc lập, tự chủ và khát vọng hòa bình của dân tộc Việt Nam.

Nhà thơ Thanh Tịnh (thứ hai, từ trái sang) cùng một số văn nghệ sĩ tại Chiến khu Việt Bắc năm 1948. Ảnh tư liệu

* Ngày 17/7/1988, nhà văn, nhà thơ Thanh Tịnh từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 76 tuổi. Ông sinh ngày 12/12/1911 tại xã Dương Nỗ, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên (nay là phường Dương Nỗ, TP Huế). Thanh Tịnh là cây bút tiêu biểu của nền văn học Việt Nam hiện đại, nổi tiếng với truyện ngắn "Tôi đi học" cùng nhiều tác phẩm như "Quê mẹ", "Hậu chiến trường", "Ngậm ngải tìm trầm", "Sức mồ hôi", "Đi giữa một mùa sen"... Các sáng tác của ông giàu chất trữ tình, đậm bản sắc quê hương, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhiều thế hệ bạn đọc.

* Bài viết có sử dụng một số tài liệu: Sách Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày này năm xưa (NXB Chính trị quốc gia Sự thật, 2010) và các tư liệu lịch sử.

LP (tổng hợp)