Ngày này năm xưa 8/6: Bức ảnh “Em bé Napalm” - Khoảnh khắc ám ảnh từ chiến tranh Việt Nam

Ngày này năm xưa 8/6 ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử quan trọng trong nước, nổi bật nhất là: Bức ảnh “Em bé Napalm” được chụp tại Tây Ninh thành lập Chiến khu Đông Triều tại Việt Nam (1945), Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà ra “Tuyên bố công nhận biên giới hiện tại của Vương quốc Campuchia” (1967); Tổng thống Hoa Kỳ Nichơn tuyên bố đợt rút quân đầu tiên 25.000 lính Mỹ khỏi Việt Nam (1969)...

Bức ảnh “Em bé Napalm”. Ảnh: Tác giả cung cấp

*Ngày 8/6/1972, nhiếp ảnh gia Nick Út, phóng viên ảnh của hãng tin AP, chụp bức ảnh "Em bé Napalm", ghi lại cảnh bé gái 9 tuổi Kim Phúc trần truồng vừa chạy vừa kêu cứu từ một ngôi làng bị phi cơ Mỹ ném bom ở Tây Ninh. Sau khi chụp ảnh, ông đã lao vào cứu Phúc. Em Phúc đã bị bỏng độ 3 khoảng 30% cơ thể do nhiệt từ bom napalm lên đến 1.200 độ C. Bức ảnh có sức mạnh hơn vạn lời nói này đại diện cho sự tàn khốc của chiến tranh Việt Nam đã mang lại cho nhiếp ảnh gia Nick Út giải Pulitzer năm 1973.

*Theo chủ trương của Trung ương Đảng, ngày 8/6/1945, nhân dân Đông Bắc dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ địa phương đã nổi dậy đánh chiếm các đồn Đông Triều, Chí Linh, Mạo Khê, Tràng Bạch, lập ra "Đệ tứ chiến khu", tức chiến khu Trần Hưng Đạo. Với các Ủy ban nhân dân cách mạng và đội du kích chống Nhật. Chiến khu Trần Hưng Đạo nằm trong vùng giàu có về mỏ, có nhiều công nhân tập trung, có truyền thống cách mạng và có một vị trí quan trọng ở vùng đông Bắc Bộ. Chính vì vậy, ngay sau khi nổ ra khởi nghĩa, giặc Nhật liên tiếp nmở các cuộc càn quét vào chiến khu. Nhưng chúng đều bị quân và dân ta giáng trả mãnh liệt. Ưu điểm của các trận đánh là biết dựa vào cao trào cách mạng cả nước, biết kết hợp chặt chẽ tác chiến với các công tác vận động binh lính địch. Lực lượng vũ trang và quần chúng đã giành chính quyền tại nhiều địa phương ở Hải Dương và Quảng Yên.

Lễ ký Hiệp ước Hoạch định biên giới quốc gia giữa Việt Nam-Campuchia, năm 1985. (Ảnh: baoquocte.vn)

*Ngày 8/6/1967, Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà ra "Tuyên bố công nhận biên giới hiện tại của Vương quốc Campuchia". Bản tuyên bố viết: "Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà trịnh trọng tuyên bố:

1. Công nhận và tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ của Cǎmpuchia trong biên giới hiện tại.

2. Hoàn toàn tán thành tuyên bố ngày 31 tháng 5 nǎm 1967 của Ủy ban Trung ương Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam công nhận biên giới hiện tại giữa miền Nam Việt Nam và Cǎmphuchia.

*Ngày 8/6/1969, do những thất bại trên chiến trường và chịu sức ép của phong trào phản chiến ở Mỹ, Tổng thống Hoa Kỳ Nichơn tuyên bố đợt rút quân đầu tiên 25.000 lính Mỹ khỏi Việt Nam. Đợt thứ hai là 35.000 lính vào tháng 8/1969.

*Ngày 8/6/1989 là ngày mất nhạc sĩ, giáo sư Lưu Hữu Phước. Nhạc sĩ, giáo sư Lưu Hữu Phước, còn có tên là Huỳnh Minh Siêng sinh nǎm 1921, quê ở tỉnh Cần Thơ (nay là thành phố Cần Thơ). Ông đã sáng tác ca khúc từ trước Cách mạng Tháng Tám, là tác giả của hàng trǎm bài hát, trong đó có nhiều bài nổi tiếng, ghi lại những chặng đường đấu tranh giải phóng dân tộc như: Bạch Đằng Giang, Hội nghị Diên Hồng, Hồn tử sĩ, Lên đàng, Tiếng gọi thanh niên, Ca ngợi Hồ Chủ tịch, Giờ hành động, Giải phóng miền Nam, Tiến về Sài Gòn.

Với tài nǎng và những cống hiến to lớn của mình, ông được tín nhiệm giao gánh vác các trọng trách: Phó Tổng thư ký Hội Nhạc sĩ Việt Nam khoá 2, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Âm nhạc, Chủ tịch Hội đồng âm nhạc Quốc gia, Bộ trưởng Thông tin - vǎn hoá của Chính phủ Cách mạng lâm thời miền Nam Việt Nam.

LP (tổng hợp)