Người dân “gõ cửa” online: Mô hình tiếp công dân thời 4.0

Nếu như trước đây, việc đến cơ quan hành chính đồng nghĩa với chờ đợi, đi lại nhiều lần và không ít tâm lý e ngại, thì nay, cùng với tiến trình chuyển đổi số, phương thức tiếp cận giữa chính quyền với người dân đang dần thay đổi.

Phòng tiếp công dân trực tuyến Công an phường Đông Sơn thông qua nền tảng họp trực tuyến zoom.

Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, người dân có thể phản ánh vụ việc, gửi kiến nghị, hỏi thủ tục hành chính hay kết nối trực tiếp với lực lượng chức năng qua môi trường mạng. Từ mô hình “Phòng tiếp công dân trực tuyến” của Công an phường Đông Sơn đến những mã QR tiếp nhận ý kiến Nhân dân tại các khu dân cư ở Thanh Hóa, công nghệ đang từng bước rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền với người dân, mở ra cách phục vụ mới: nhanh hơn, gần hơn và minh bạch hơn trong thời đại số.

Ngày 22/4/2026, chị Nguyễn Thị Tuyết, ở phường Quốc Tử Giám, Hà Nội bàng hoàng phát hiện mình chuyển nhầm 200 triệu đồng qua tài khoản ngân hàng. Trong tâm trạng hoang mang, thay vì phải tìm đến trực tiếp cơ quan chức năng, chị gửi phản ánh qua mô hình “Phòng tiếp công dân trực tuyến” của Công an phường Đông Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Chỉ sau thời gian ngắn tiếp nhận thông tin, lực lượng công an phường đã nhanh chóng xác minh, phối hợp xử lý và hỗ trợ chị nhận lại toàn bộ số tiền. Câu chuyện ấy không chỉ là một vụ việc dân sự được giải quyết kịp thời, mà còn cho thấy một chuyển động rất rõ trong tiến trình xây dựng chính quyền số ở Thanh Hóa: khi người dân có thể “gõ cửa” cơ quan công quyền ngay trên không gian mạng. Đây là một trong nhiều vụ việc được Công an phường Đông Sơn tiếp nhận, giải quyết hiệu quả kể từ khi triển khai mô hình “Phòng tiếp công dân trực tuyến”.

Từ đầu tháng 2/2026, Công an phường Đông Sơn đã đưa vào vận hành mô hình “Phòng tiếp công dân trực tuyến” thông qua nền tảng zoom, kết hợp phát trực tiếp trên fanpage facebook chính thức của đơn vị. Chỉ với điện thoại thông minh hoặc máy tính có kết nối internet, người dân có thể tham gia các buổi tư vấn, hỏi đáp trực tuyến với cán bộ Công an phường Đông Sơn mà không cần trực tiếp đến trụ sở. Tại các buổi tiếp dân online, hàng loạt vấn đề thiết thực được giải đáp như đăng ký cư trú, xác nhận thông tin dân cư, cấp mới đăng ký xe, đổi giấy phép lái xe mô tô, thủ tục thường trú cho hộ gia đình mới, quy định phòng cháy chữa cháy đối với hộ kinh doanh, nhà trọ...Thậm chí, nhiều tình huống phát sinh liên quan đến an ninh trật tự, xử phạt vi phạm hành chính hay phản ánh từ khu dân cư cũng được tiếp nhận ngay trên môi trường số. Điều đáng nói là mô hình này không chỉ dừng ở việc “đưa thủ tục lên mạng”, mà đang tạo ra một kênh tương tác hai chiều gần gũi hơn giữa lực lượng công an với người dân.

Trong ký ức của chị Lê Thị Hằng, ở xã Hậu Lộc, hành trình đi tìm người thân thất lạc hơn 30 năm từng là điều gần như vô vọng. Thế nhưng, từ thông tin tiếp nhận qua hệ thống trực tuyến, cùng việc khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và sự phối hợp liên thông giữa các đơn vị, lực lượng Công an phường Đông Sơn đã hỗ trợ chị tìm lại người thân sau hơn 30 năm xa cách. Những câu chuyện như thế khiến mô hình “Phòng tiếp công dân trực tuyến” không còn đơn thuần là một giải pháp công nghệ, mà trở thành nơi người dân gửi gắm niềm tin, với mong muốn mọi phản ánh, kiến nghị của mình được tiếp nhận nhanh hơn, xử lý kịp thời và minh bạch hơn.

Đại úy Lê Vương Anh, Phó Trưởng Công an phường Đông Sơn, cho biết: Để vận hành hiệu quả mô hình, đơn vị đã đầu tư đồng bộ hạ tầng về đường truyền internet, hệ thống camera, âm thanh, phần mềm trực tuyến; đồng thời công khai lịch tiếp dân, đường link tham gia trên các nền tảng zalo, facebook để người dân dễ tiếp cận.

Ông Lê Bá Trọng, tổ dân phố Trường Xuân, phường Đông Sơn chia sẻ: “Việc tiếp dân trực tuyến giúp người dân phản ánh nhanh hơn, thuận tiện hơn, đồng thời tạo cảm giác gần gũi với lực lượng công an. Nhiều vấn đề được giải quyết công khai, minh bạch nên người dân cũng yên tâm hơn”.

Không chỉ lực lượng công an, nhiều địa phương ở Thanh Hóa cũng đang tận dụng công nghệ số để rút ngắn khoảng cách với Nhân dân. Mô hình “Gắn mã QR tiếp nhận ý kiến, phản ánh của Nhân dân” được MTTQ các xã, phường trên địa bàn tỉnh triển khai rộng rãi nhằm mở rộng và đa dạng hóa các hình thức nắm bắt dư luận ngay từ cơ sở.

Người dân xã Thọ Xuân quét mã QR phản ánh, kiến nghị đến cấp ủy, chính quyền tại nhà văn hóa thôn.

Tại xã Thọ Xuân, từ tháng 4/2026, ủy ban MTTQ xã triển khai gắn mã QR tiếp nhận phản ánh, kiến nghị tại 36 nhà văn hóa thôn và bộ phận tiếp công dân của UBND xã. Người dân chỉ cần dùng điện thoại quét mã là có thể gửi ý kiến mà không cần qua nhiều khâu trung gian. Các phản ánh sau đó được tổng hợp, phân loại và chuyển đến cơ quan chức năng xử lý theo thẩm quyền. Chỉ sau thời gian ngắn triển khai, gần 100 phản ánh, kiến nghị đã được tiếp nhận, chủ yếu liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản, điện, giao thông, vệ sinh môi trường... Đây cũng là cơ sở để MTTQ xã Thọ Xuân tổng hợp ý kiến, phục vụ các hội nghị tiếp xúc, đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với MTTQ, các đoàn thể chính trị - xã hội và Nhân dân năm 2026.

Ông Đào Văn Chung, thôn Lộc Thịnh, xã Thọ Xuân cho biết: “Trước đây, người dân muốn phản ánh một vấn đề nào đó, phải chờ các buổi họp thôn hoặc trực tiếp lên xã. Bây giờ chỉ cần dùng điện thoại quét mã là có thể gửi ý kiến ngay. Người dân thấy mình được lắng nghe nhanh hơn nên cũng mạnh dạn phản ánh, góp ý nhiều hơn”. Theo ông Chung, điều tích cực của mô hình không chỉ nằm ở sự thuận tiện mà còn ở tính công khai, minh bạch trong tiếp nhận và xử lý thông tin. “Khi người dân gửi phản ánh và thấy chính quyền có phản hồi, có kiểm tra, xử lý cụ thể thì niềm tin cũng tăng lên. Đây là cách làm phù hợp với xu hướng hiện nay, nhất là khi nhiều người dân đã quen sử dụng điện thoại thông minh”.

Tại phường Hạc Thành, mô hình “Gắn mã QR tiếp nhận ý kiến phản ánh của Nhân dân” cũng đang được triển khai rộng khắp tại các khu dân cư. Các ban công tác mặt trận đưa mã QR vào nhóm zalo, fanpage cộng đồng và đặt tại nhà văn hóa phố để người dân dễ dàng tiếp cận. Song song với đó là hoạt động tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh để quét mã, gửi phản ánh và theo dõi kết quả xử lý.

Điểm chung của các mô hình này là lấy sự thuận tiện của người dân làm trung tâm phục vụ. Công nghệ không còn là khái niệm xa vời mà hiện diện trong những thao tác rất đời thường: một cuộc gọi zoom, một lần quét mã QR hay một tin nhắn phản ánh gửi qua điện thoại thông minh. Từ những mô hình bước đầu mang lại hiệu quả tích cực có thể thấy, chuyển đổi số không chỉ giúp chính quyền đổi mới phương thức phục vụ mà còn góp phần đưa chính quyền đến gần người dân hơn. Khi những phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận nhanh hơn, xử lý kịp thời và minh bạch hơn, niềm tin và sự đồng thuận trong Nhân dân cũng từng bước được củng cố.

Bài và ảnh: Hoàng Mai