Người Dao đỏ ở Suối Tút giữ gìn trang phục truyền thống

Hiện nay đồng bào Dao đỏ ở bản Suối Tút, xã Quang Chiểu vẫn duy trì việc mặc trang phục truyền thống trong đời sống sinh hoạt và các dịp lễ, tết. Đây là một trong những nét văn hóa đặc sắc đang được cộng đồng gìn giữ, góp phần bảo tồn bản sắc dân tộc giữa nhịp sống hiện đại.

Ngoài thời gian lên nương, rẫy, chị em phụ nữ bản Suối Tút tập trung thêu thùa làm nên bộ trang phục truyền thống.

Ở bản Suối Tút, xã Quang Chiểu, những lúc nông nhàn, phụ nữ lại ngồi bên tấm vải thêu, kiên nhẫn hướng dẫn các em nhỏ từng đường kim, mũi chỉ. Những hoa văn đỏ nổi bật trên nền vải chàm dần hiện lên dưới bàn tay khéo léo của người phụ nữ Dao.

Chị Chẹo Thị Pham ở bản Suối Tút biết thêu thùa từ khi lên 10 tuổi và nay tiếp tục được chị trao lại cho thế hệ trẻ trong bản. Ở Suối Tút, sắc đỏ trên trang phục truyền thống không chỉ làm nên vẻ đẹp riêng của người Dao mà còn lưu giữ những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ.

Chị Chẹo Thị Phạm, Chi hội trưởng Chi hội phụ nữ bản Suối Tút cho biết: "Để làm nên một bộ trang phục truyền thống hoàn chỉnh, người phụ nữ Dao phải trải qua nhiều công đoạn tỉ mỉ. Người Dao không tự dệt vải mà mua vải trắng của đồng bào Thái rồi nhuộm chàm, thêu hoa văn và may thành trang phục. Mỗi đường kim, mũi chỉ đều đòi hỏi sự kiên nhẫn và khéo léo. Cùng với nghề thêu, nghề trồng chàm và làm cao chàm vẫn được nhiều hộ gia đình ở Suối Tút gìn giữ. Chàm sau khi thu hoạch, được ngâm, lọc, quấy và lắng qua nhiều công đoạn, người dân mới thu được phần cao chàm dùng để nhuộm vải. Bột chàm và một số loại củ rừng tạo nên màu sắc rực rỡ trong trang phục phụ nữ Dao đỏ".

Bà Tặng Thị Phấy là những người có nhiều kinh nghiệm trong thêu thùa trang phục truyền thống ở Suối Tút.

Màu chàm bền đẹp không chỉ tạo nên sắc màu đặc trưng cho trang phục mà còn chứa đựng kinh nghiệm sản xuất được đồng bào tích lũy từ nhiều thế hệ. Trên nền vải chàm ấy, những hoa văn truyền thống được người phụ nữ Dao cần mẫn thêu dệt, tạo nên vẻ đẹp riêng của dân tộc mình. Trang phục của phụ nữ Dao đỏ gồm áo dài, quần, yếm, khăn đội đầu, dây lưng và các món đồ trang sức bằng bạc. Trong khi đó, nam giới có trang phục riêng dùng trong sinh hoạt thường ngày và các nghi lễ truyền thống. Với trẻ em, những bộ quần áo được may theo kiểu dáng của người lớn cùng các vòng bạc đeo tay, đeo cổ vẫn được nhiều gia đình sử dụng như một cách gửi gắm niềm tin, mong con khỏe mạnh, bình an.

Đặc sắc trong trang phục truyền thống của phụ nữ Dao đỏ.

Trang phục truyền thống của người Dao đỏ được mặc trong ngày cưới.

Trang phục truyền thống của người Dao đỏ được mặc trong ngày cưới

Trưởng bản Suối Tút Tặng Văn Lai cho biết: "Bản có 28 hộ, 136 khẩu. Đồng bào Dao nơi đây vẫn gìn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống, trong đó có trang phục dân tộc. Bộ trang phục không chỉ để mặc mà còn gắn với phong tục, tập quán và đời sống văn hóa của cộng đồng. Hiện nay, bà con trong bản vẫn mặc trang phục truyền thống trong các dịp lễ, tết, cưới hỏi và nhiều sinh hoạt văn hóa khác".

Trang phục truyền thống được mặc trong đời sống hằng ngày và dịp lễ, tết của bản.

Trước những tác động của đời sống hiện đại, việc bảo tồn và trao truyền các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số đang đặt ra nhiều yêu cầu mới. Hiện xã Quang Chiểu đang triển khai nhiều giải pháp nhằm gìn giữ những nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Dao trên địa bàn. Xã Quang Chiểu đã phối hợp với Công ty Cổ phần Giáo dục và Phát triển Văn hóa Việt cùng các chuyên gia, nhà nghiên cứu, nghệ nhân tổ chức Chương trình “Thực hiện bảo tồn văn hóa phi vật thể” tại bản Suối Tút.

Thanh niên bản Suối Tút mặc trang phục truyền thống của đồng bào mình.

Các thế hệ người Dao đỏ ở Suối Tút góp phần giữ gìn trang phục truyền thống.

Những lớp truyền dạy, những buổi thực hành văn hóa hay hoạt động sưu tầm, phục dựng không chỉ góp phần gìn giữ nét đẹp truyền thống của người Dao mà còn tạo điều kiện để thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn, thêm tự hào và có ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc mình.

Ngọc Huấn