Nơi ở mới - tương lai mới!

Rời nơi ở cũ chuyển sang nơi ở mới chưa lâu, cuộc sống của bà con khu tái định cư (TĐC) Muỗng, xã Trung Hạ tuy còn khó khăn nhưng đã có nhiều thay đổi rõ rệt: hạ tầng cơ sở được Nhà nước đầu tư đồng bộ, những ngôi nhà mới được xây dựng khang trang, kiên cố. Dân bản phấn khởi, thay đổi về nếp nghĩ, cách làm, cùng nhau chung sức phát triển sinh kế, xây dựng đời sống văn hóa.

Một góc khu TĐC Muỗng, bản Trung Xuân (xã Trung Hạ).

Nỗi lo từ lòng đất

Chúng tôi có dịp ghé thăm khu TĐC Muỗng (nay là bản Trung Xuân, xã Trung Hạ) vào những ngày cuối tháng 7, không còn cảnh ngổn ngang của những hạ tầng dang dở, vật liệu xây dựng, máy móc rỉ sét nằm la liệt trên công trường như trước, giờ đây, tất cả đều được thay thế bằng những ngôi nhà đã quét ve, đèn đường chiếu sáng, nước sạch và các công trình dân sinh khác. Sự âu lo không còn hiện diện trên từng khuôn mặt bà con, thay vào đó là những tiếng cười, giọt nước mắt hạnh phúc.

Với người dân bản Muỗng, ký ức về những ngày chưa chuyển đến nơi ở mới là nỗi sợ mỗi khi mùa mưa bão về, là những tháng ngày lo âu khi các vết nứt đất và sụt lún xuất hiện khắp nơi khiến ai cũng bất an, thấp thỏm. Theo trưởng bản Hà Văn Ngọc, bản Muỗng trước đây thuộc xã Trung Xuân, sau khi sáp nhập là bản Trung Xuân (xã Trung Hạ). Người dân nơi đây chủ yếu là đồng bào Thái, sinh sống dọc theo tả ngạn sông Lò, gần lòng hồ thủy điện Trung Xuân và bên các sườn đồi, khe, suối. Năm 2024, do ảnh hưởng của bão số 3 và số 4, khu vực đồi trong bản xuất hiện các vết nứt lớn, nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất. Trước tình hình trên, tháng 10/2024, UBND tỉnh Thanh Hóa đã công bố tình huống khẩn cấp về sụt lún đất, nứt đất tại khu dân cư bản Muỗng. Hàng chục hộ dân phải di dời khỏi nơi ở cũ, sống chật vật, khó khăn trong những căn lều chật hẹp, tạm bợ hoặc ở nhà người quen.

Anh Hà Văn Hoàng (38 tuổi, dân tộc Thái) nhớ lại, khi xuất hiện nhiều vết nứt, sụt lún, gia đình anh cùng nhiều hộ dân khác trong bản được địa phương hỗ trợ di dời, dựng lều, trại và ở nhờ người quen tại bản khác, trong khi chờ được sắp xếp tới nơi ở mới. Nhiều người tích cóp phấn đấu cả đời mới làm được căn nhà, chưa kịp ấm chỗ lại phải khăn gói quần áo, vật dụng ra ngoài ở tạm vì không dám ở lại nơi có nguy cơ sạt lở. Cuộc sống tạm bợ, thiếu thốn đủ bề, hôm nay không biết trước được ngày mai.

Điều kiện sinh hoạt thuận lợi giúp trẻ em tại khu TĐC được học hành đầy đủ hơn.

Anh Vi Văn Hiền (38 tuổi) cho biết: Đây không phải là lần đầu xuất hiện các vết nứt và sụt lún; từ vài năm trước, tình trạng này đã xảy ra. Để bảo đảm an toàn tính mạng, nhiều gia đình quyết định di dời đến nơi khác, sinh sống trong những túp lều, trại dựng tạm, phủ bạt tuềnh toàng, quây quanh bằng tấm phên mỏng. Điều kiện sinh hoạt bất tiện, thiếu thốn nhưng bà con vẫn vượt khó, kiên trì chờ đợi ngày được chuyển đến nơi ở mới.

Niềm vui trên đất mới

Sau một thời gian chờ đợi, 43 hộ dân xã Trung Xuân cũ (nay là xã Trung Hạ) được chuyển về sinh sống tại khu TĐC, trong đó phần lớn là các hộ dân của bản Muỗng.

Không giấu nổi niềm vui, ông Hà Văn Lắm (64 tuổi) một trong những hộ đầu tiên của bản chuyển đến ở tại khu TĐC, chia sẻ: “Với những hộ dân nghèo như chúng tôi, nơi ở mới có đường bê tông sạch đẹp, nước sinh hoạt kéo về tận nhà, ai nấy đều hồ hởi, phấn khởi. Giờ ổn định chỗ ở, bên cạnh làm kinh tế từ rừng, bà con tích cực đẩy mạnh chăn nuôi, trồng trọt để nâng cao thu nhập. Nếu trước đây, chiếc xe máy, ti vi, tủ lạnh, máy lọc nước là những vật dụng quá xa xỉ thì bây giờ hộ nào cũng sắm để sử dụng phục vụ sinh hoạt hằng ngày".

Về khu TĐC, gia đình anh Hà Văn Hoàng mua sắm thêm một số vật dụng phục vụ sinh hoạt hằng ngày.

Cách đó không xa, trong căn nhà còn thơm mùi sơn mới, ông Hà Văn Toa (50 tuổi, dân tộc Thái) đang tất bật dọn dẹp, chỉnh trang không gian sống. Nhà ông Toa có diện tích khoảng 80m2 với nền lát đá hoa, mái lợp tôn đỏ nổi bật giữa núi rừng, là nơi sinh hoạt của 3 thế hệ. Trước khi hoàn thiện, gia đình đã vay mượn khắp nơi, đến nay dù còn khó khăn, nhưng được ở nơi an toàn, các thành viên đều yên tâm trước những diễn biến bất thường của thiên tai.

Ông Lữ Hồng Chiến, Trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Trung Hạ, cho biết: Nhằm từng bước ổn định đời sống cho Nhân dân bị ảnh hưởng của mưa lũ; đồng thời phát huy hiệu quả đầu tư cơ sở hạ tầng, góp phần giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường và XDNTM, tháng 8/2025, Dự án sắp xếp ổn định dân cư cho các hộ dân bản Muỗng cũ (nay là bản Trung Xuân) đã được triển khai trên diện tích gần 3ha, tổng mức đầu tư hơn 27,4 tỷ đồng. Sau gần 1 năm thi công, khu TĐC đã cơ bản hoàn thiện các hạng mục. Theo chính sách hỗ trợ TĐC của Nhà nước, các hộ làm nhà xây được hỗ trợ 75 triệu đồng, hộ làm nhà sàn được hỗ trợ 50 triệu đồng.

Sau những lo lắng ban đầu, bình yên đã hiện hữu trong từng nếp nhà. Những giọt mồ hôi đổ xuống trong các buổi lao động chung, cùng nụ cười lạc quan của bà con khu TĐC Muỗng hôm nay, chính là những viên gạch đầu tiên bồi đắp nên một tương lai khởi sắc trên vùng đất mới.

Bài và ảnh: Trung Lê